Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының ұлттық ескерткіші

Каша Катуве шатырлық тастар ұлттық ескерткіші – АҚШ-тың ұлттық ескерткіші, Санта-Феден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 64 шақырым қашықтықта, Нью-Мексико штатында, Кочити Пуэблоға жақын орналасқан. Жерді басқару бюросы (BLM) басқарады, және президент Билл Клинтон 2001 жылдың қаңтар айында оны АҚШ-тың ұлттық ескерткіші деп жариялады. Каша Катуве Пуэбло тіліндегі кересан тілінде "ақ жартастар" деген мағынаны білдіреді. Ескерткіш – BLM-нің Ұлттық табиғат қорғау жерлерінің құрамына кіреді. 2020 жылы Covid-19 пандемиясы салдарынан ескерткіш жабылды және әлі күнге дейін ашылмады.

Геология

Каша Катуве Паджарито үстіртінде теңіз деңгейінен 1737–1951 метр биіктікте орналасқан. Аймақтың ерекше геологиясы 6–7 миллион жыл бұрын Джемез тауларының жанартау өңірінде болған жарылыстардан пайда болған пирокластикалық ағындармен келген жанартаулық тау жыныстары мен күлдің қабаттарына байланысты. Бұл тау жыныстары Перальта туфына жатады. Көптеген қабаттар ақшыл түсті, осыдан ескерткіштің кересан тіліндегі атауы шыққан. Уақыт өте келе, осы қабаттардың ауа райының әсерінен және эрозияға ұшырауы нәтижесінде тар шатқандар мен «шатыр тастар» пайда болды. Шатыр тастар жұмсақ пемза мен туфтан тұрады. Көптеген шатыр тастардың пішіні айқын конус тәрізді, ал кейбіреулері беткі қабаттарында қатты тас сақталған. Шатыр тастардың биіктігі бірнеше метрден 27 метрге (90 фут) дейін жетеді. 2023 жылдың 5 қазанына дейін ескерткіш Кочити Пуэблосына COVID-19 жұқтыру қаупіне және келушілердің көптігі, ұзақ күту, персоналдың жетіспеуі және ресурстарды қорғау мәселелеріне байланысты қайта ашылмады.