Кіріспе

Орталық Сібір қалқаншасындағы ежелгі кратон, сондай-ақ Сібір қалқаншасы, Ангараланд (немесе жай ғана Ангара) және Ангарида деп аталады. Қазіргі уақытта Орталық Сібір үстіртінің құрамындағы бұл кратон, кеш карбон және перм кезеңдерінде Пангеяға қосылғанға дейін тәуелсіз құрлық болып келген. Верхоян теңізі, пассивті континенттік шет, қазіргі Шығыс Сібір жазығында Сібір қалқаншасының шығысын орап тұрды. Ангаралендті 1880 жылдары австриялық геолог Эдуард Зюсс атады, ол палеозой дәуірінде Солтүстік жарты шарда екі үлкен құрлық болды деп жаңылысты: "Атлантида", Солтүстік Америка Еуропамен жарты аралы (Гренландия және Исландия) арқылы байланысқан; және "Ангара жері", Шығыс Азия, Сібірдегі Ангара өзенінің құрметіне аталған.

Кембрийге дейінгі кезең

Шамамен 2,5 миллиард жыл бұрын (Сидерия кезеңінде) Сибирь, Канада қалқанымен бірге Арктика деп аталатын құрлықтың бір бөлігі болды. Шамамен 1,1 миллиард жыл бұрын (Стень дәуірінде) Сібір Родиния суперконтинентінің құрамына кірді, бұл жағдай 750 миллион жыл бұрын Тониан кезеңіне дейін сақталды, содан кейін Сібір Protolaurasia құрлық бөлігінің бір бөлігіне айналды. Эдиакаран кезеңінде, шамамен 600 миллион жыл бұрын, Protolaurasia оңтүстік суперконтиненті Паннотияның бір бөлігі болды, бірақ шамамен 550 миллион жыл бұрын Паннотия да, Protolaurasia да бөлініп, Лаврентия, Балтика және Сібір құрлықтары пайда болды.

Палеозой тарихы

Сібір ерте палеозой дәуірінде тәуелсіз континент болды, бірақ көміртек кезеңінде Қазақстанның кішкентай континентімен соқтығысты. Кейіннен, карбонның соңғы және пермь кезеңдерінде Еурамерика/Лаурсиямен соқтығысу Пангеяның қалыптасуына әкелді.

Мезозой және кайнозой тарихы

Пангея юра дәуірінде бөлініп кетті, бірақ Сібір Лавразиямен бірге қалды. Лавразия бор дәуірінде біртіндеп бөлініп кетті, Сібір қазіргі Еуразияның солтүстік-шығыс бөлігі болып қала берді. Бүгінде Сібір Африка-Еуразия құрлығының бір бөлігін құрайды. Шығыс жағынан ол Солтүстік Америка тақтасына Черский жотасы арқылы жалғасады. Шамамен 250 миллион жылдан кейін Сібір субтропиктік аймақта орналасып, Пангея Проксима жаңа суперконтинентінің бір бөлігі болуы мүмкін.