Кіріспе

Балықтар отбасысы Ағашқа ұқсас балықтар – Monocentridae отбасысына жататын шағын және ерекше теңіз балықтары. Отбасыда екі туысқа біріктірілген төрт түр бар, олардың біреуі монотипті. Олардың таралған аймағы Үнді-Тынық мұхитының тропикалық және субтропикалық суларымен шектеледі. Ағашқа ұқсас балықтар көпшілік аквариумдарында танымал, бірақ оларды ұстау хоббишілер үшін қымбатқа соғады және қиындық тудырады.

Сипаттама

Бұл балықтардың аты өте орынды: олардың дөңгелек, қысыңқы денелері (құйрық сабағын қоспағанда) өте үлкен, мықты, табақша тәрізді қабықтармен толығымен жабылыпты, олар айқын тізілімдермен нығайтылған. Бірінші арқа қанаты төрттен жетіге дейін күшті, бірікпеген тікендерден тұрады, олардың ұзындығы әртүрлі; екінші арқа қанаты мен анальдық қанаты кішкентай, тікенсіз және дөңгелек, иісті бастың арт жағында орналасқан. Кеуде қанаттары біраз созылған, ал құйрық қанаты тік. Түсі әдетте сарыдан қызғылт сарыға дейін, ал қабықтар қара сызықтармен жарқын ерекшеленеді. Көздері салыстырмалы түрде ірі, ал аузы көлденең және төменгі жаққа жақын. Төменгі жақ сүйегінің екі жағында фотофор деп аталатын биолюминесценттік мүше орналасқан: мүше ішіндегі симбиоздық бактериялар ақшыл жарық шығарады, ал жарықтың түсі қоршаған ортаның жарық деңгейіне байланысты өзгереді – күндіз қызғылт сары, ал түнде көк-жасыл. Анар балығы, Cleidopus gloriamaris, ең ірі түрі, ұзындығы 5 см-ге дейін жетеді. Жыныстық ерекшелік байқалмайды.

Өмірбаян

Ағаш тұқымдас балықтар сублиторалдық аймақта тіршілік етеді және жартастар мен үңгірлерде, тасты және (кейде) коралл рифтерінде, қатты түбі бар жерлерде кездеседі. 10–200 метр тереңдікте таралған (жас балықтар көбінесе осы диапазонның беткі жағында болады), ағаш тұқымдас балықтар түнгі уақытта белсенді және топтасып жүреді. Фотофорлардың балықтардың жемінетін зоопланктонды тартуға қатысы бар деп саналады; жарық түрішілік байланыс үшін де қолданылуы мүмкін. Олардың көбею биологиясы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ олар шабақтарын қорғамайды деп есептеледі.