Мухаммед ибн Ладен: Саудия азаматы және құрылыс империясының негізін қалаушысы
Muhammad bin Ladin
Мухаммед бин Ладен (1908-1967) – Сауд Арабиясының ірі кәсіпкері, Saudi Binladin Group-тың негізін қалаушы. Әулетінің байлығы мен беделін қалыптастырды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сауд бизнес магнаты (1908–1967)
Saudi business magnate (1908–1967)
Мұхаммед бин Ладин (مُحَمَّد بْنُ لَادِن; шамамен 1908 – 3 қыркүйек 1967) – Йеменде туған, негізінен құрылыс саласында жұмыс істеген Сауд Арабиясының миллиардер бизнес магнаты. Ол қазіргі Сауд бин Ладин тобының негізін қалады және Сауд Арабиясының ханшалық отбасынан емес, ең бай адамы атанды, соның арқасында Ладин отбасының байлығы мен беделі қалыптасты.
Muhammad bin Ladin (مُحَمَّد بْنُ لَادِن; c. 1908 – 3 September 1967) was a Yemeni born Saudi billionaire business magnate working primarily in the construction industry. He founded what is today the Saudi Binladin Group and became the wealthiest non royal Saudi, establishing the wealth and prestige of the bin Ladin family.
Өмір
Мұхаммед бин Ладин Оңтүстік Йеменнің Хадрамаут жағалауында, Уди Доандағы әл-Рубат ауылынан шыққан Киндиттік Хадрами тайпасының адамы Авадтың отбасында дүниеге келген. Оның туған жылы көбінесе 1908 жыл деп айтылады, бірақ бұл шамамен ғана есептелген, себебі сол кезде аймаққа орталық үкіметтің толық бақылауы болмады және туылғандарды тіркеу жүйесі де жоқ еді. Мұхаммедтің әкесінің әкесі – Әбуд, Әлидің ұлы, төрт бауырдың (Ахмад, Мансур және Зейд) бірі. Олардан төрт Бану Ладен руының тегі басталады. Кедей және білімсіз болған оның отбасы Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Тихамаға көшіп келген. Эрик Марголистің сөзіне сүйенсек, ол бастапқыда Джиддада көптеген кедей йемендік эмигранттар сияқты, жүкті тасушы болып жұмыс істеген. Алайда, Salon.com сайты оның алғашқы жұмысы «Арамко» компаниясында кірпіш қалаушы болғанын хабарлайды. 1931 жылы ол жеке құрылыс бизнесін бастады. Сауд Арабиясының бірінші монархы Абдул Азиз ибн Саудтың назарына іліккеннен кейін, ол орасан зор табысқа жетіп, отбасысы «патшалықтағы ең бай, патшалыққа жатпайтын отбасы» ретінде танылды. Мұхаммед бин Ладин Сауд Арабиясының патшалық отбасымен тығыз байланыс орнатып, король Абдель Азиздің қоғамдық жиналыстарына белсенді қатысты. Қартайған корольдің қимыл-қозғалыстағы қиындықтарын ескеріп, Мұхаммед Джиддадағы сарайға пандус салуды ұсынды, бұл монархтың көлігімен қабаттар арасында оңай жылжуына мүмкіндік берді. Мұхаммедтің үлкен табысқа жетуіне оның кәсіби білімі, Сауд Арабиясының билеушілеріне адалдығы, сенімділігі және құрылыс келісімшарттары бойынша ең төмен бағаны ұсынуға дайындығы себеп болды. Ол жергілікті құрылыс фирмаларын бағадан төмен бағаға басып озып, 1940 жылдары миллиондаған долларлық капитал жинады. Ол Сауд Арабиясының жобаларына қатысатын үлкен жұмыс күшін құрды. 1948 жылы Мұхаммед болашақ король Саудқа сарай салуға тапсырыс алып, үлкен жетістікке қол жеткізді. 1950 жылдардың басында британдық компания Джиддадан Мединаға дейінгі маңызды жол салу келісімшартынан бас тартқанда, Мұхаммед бұл орынды толтырып, Сауд Арабиясының құрылыс саласындағы маңызды тұлға ретінде бекінді. «Корольдік құрылысшы» ретінде Мұхаммед бин Ладин патша отбасымен, әсіресе Сауд Арабиясының принці Фейсалмен тығыз қарым-қатынас жасады. 1964 жылы принц Фейсал өзінің жартылай бауыры король Саудты биліктен шеттетуге бел буып, Сауд дәуірінің ысырапшылдығынан кейін патшалықты қайта құруға кірісті. Король Фейсал Мұхаммед бин Ладиннің ұлттық экономиканы қолдау үшін қаржылық көмек ұсынуын қабылдады. Ал сыйлық ретінде король Фейсал болашақтағы барлық құрылыс жобаларын Мұхаммед бин Ладиннің құрылыс компаниясына беру туралы патшалық жарлық шығарды. Нәтижесінде бин Ладеннің компаниясы 5 миллиард доллардан астам актив жинады. Ол өзінің алғашқы байлығын Сауд Арабиясы мен басқа да араб елдеріндегі барлық мешіттер мен басқа да діни ғимараттарды салуға берілген эксклюзивті құқықтан тапты. 1967 жылға дейін Мұхаммед бин Ладин Иерусалимдегі Әл-Ақса мешітін қалпына келтіруге жауапты болды. Патшалық байланыстары мен үлкен байлығына қарамастан, Мұхаммед бин Ладин қарапайым және діншіл өмір сүрді, балаларынан қатаң діни және моральдық кодексті сақтауды талап етті. Кейінгі жылдары бин Ладеннің корпоративтік желісі құрылыс саласынан тыс, негізінен шетелдік инвестициялар мен мұнай саласындағы қызметін кеңейтті.
Muhammad bin Ladin was born on the Hadramawt coast of south Yemen to Awad, a Kindite Hadrami tribesman from al Rubat, a village in Wadi Doan. His year of birth is often given as 1908, although this is an approximation at best, as no central government had solidified control over the area at the time and no birth registry existed. Muhammad's paternal grandfather was Abud, the son of Ali, one of four brothers (the others being Ahmad, Mansur, and Zayd) from whom the four Banu Laden clans trace their ancestry. Poor and uneducated, his family emigrated to Tihamah before World War I. According to Eric Margolis, he initially worked as a porter in Jeddah, like many other impoverished Yemenite emigrants of that time. However, Salon. com reports that his first job was as a bricklayer with Aramco. In 1931, he started his own construction business and after coming to the attention of Abdul Aziz Ibn Saud, the first monarch of Saudi Arabia, he eventually achieved such success that his family became known as "the wealthiest non royal family in the kingdom." Muhammad bin Ladin strategically built strong ties with the Saudi royal family by actively participating in King Abdel Aziz's public meetings. Recognizing the aging king's mobility challenges, Muhammad took the initiative to construct a ramp at the palace in Jeddah, allowing the monarch to easily move between the floors in his car. Muhammad's remarkable financial success was ascribed to a shrewd business sense, fealty to Saudi Arabia's rulers, reliability, and a willingness to offer the lowest bid on construction contracts. By undercutting local construction firms, he had become a multi millionaire by the 1940s. He cultivated a sizable workforce involved in projects across Saudi Arabia. In 1948, Muhammad scored a major breakthrough by securing a commission to build a palace for the future King Saud. In the early 1950s, when a British company withdrew from a contract to construct a crucial road from Jeddah to Medina, Muhammad stepped in to fill the void, solidifying his role as a key player in Saudi Arabia's construction landscape. As the "royal builder," Muhammad bin Ladin maintained close relationships with the royal family, particularly Prince Faisal of Saudi Arabia. In 1964, Prince Faisal deposed his half brother, King Saud, and began rebuilding the kingdom after the wasteful excesses of the Saud era. King Faisal accepted Muhammad bin Ladin's offer of financial assistance to support the national economy and as a reward, King Faisal issued a royal decree awarding all future construction projects to Muhammad bin Ladin's construction company. As a result, bin Laden's company eventually amassed assets in excess of US$5 billion. He made his initial fortune from exclusive rights to all mosque and other religious building construction in Saudi Arabia and several other Arab countries. Until 1967, Muhammad bin Ladin held exclusive responsibility for restorations at the Jami Al Aqsa in Jerusalem. Despite his royal associations and great wealth, Muhammad bin Ladin lived a relatively simple and devout life, demanding that his children observe a strict religious and moral code. In his later years, the bin Laden corporate network diversified its activities beyond construction, largely in foreign investment and oil.
Дін
Ол уахаби мұсылман ретінде тәрбиеленген, діни құлшынысына белсенділігімен танымал және жеке тікұшақпен бір күні Мекке, Медина және әл-Ақсаға (Иерусалимде) барып намаз оқуға болатынымен мақтанған. Ол 11 әйелге үйленген. Оның үш әйелі көбінесе өзгермеген, ал төртінші әйелі жиі ауысып тұрған. Усаманың анасы Хамида әл-Аттас (حميدة العطاس) Мұхаммед бин Ладенге үйленгенге дейін Сирияда туып өскен, содан кейін Сауд Арабиясына көшіп келген. Ол дәстүрлі емес, саудиялық әйелдерге тән жабық киімдерден гөрі Chanel костюмдерін кигенімен танымал болған. Ол уахаби де, саудиялық та емес, оның шетелдік тегі консервативті саудиялық отбасындағы оның мәртебесін төмендеткен, ол "құл әйел" деп танылған. Ол оның соңғы әйелі болды, себебі ол 1967 жылы күтпеген жерден ұшақ апатында қайтыс болды. Кармен бин Ладеннің сөзіне қарағанда, Мұхаммед қайтыс болған түні 23-ші әйелге үйленуді жоспарлап, сол жаққа бет алғанда ұшағы апатқа ұшыраған.
He was reportedly raised as a Wahhabi Muslim, noted for his religious devotion and boasted that he could fly by private helicopter to pray at Mecca, Medina and al Aqsa (in Jerusalem) in the same day. by 11 wives. He had three wives who mostly remained the same but the fourth wife was said to change frequently. Usama's mother, Hamida al Attas, (حميدة العطاس) was born and raised in Syria before marrying Muhammad bin Ladin and moving to Saudi Arabia. She was non traditional, known more for wearing Chanel trouser suits rather than the veiled, conservative attire typical of Saudi women. She was neither Wahhabi nor Saudi, and her foreign origin diminished her status within the conservative Saudi family where she became known as "the slave wife". She was his last bride, for he died, unexpectedly, in a plane crash in 1967. According to Carmen bin Ladin, Muhammad was planning to wed a 23rd wife the night he died, and was heading there when his plane crashed.
Өлім
1967 жылғы 3 қыркүйекте Сауд Арабиясының оңтүстік-батысындағы Әсір провинциясының Усран қаласында қонған кезде оның Beechcraft G18S ұшағы апатқа ұшырап, Мұхаммед бин Ладен қаза тапты. Апаттан кейін Мұхаммедтің денесі мұқият жиналып, жерлеуге дайындалды. Келесі күні таңертең оның мәйіті сарайдан жақын маңдағы зиратқа қосылып, жерлеу рәсімі өтті. Оның қазасы туралы хабар үлкен қайғы әкелді, себебі Мұхаммед бин Ладен отбасында да, Джидда халқының арасында да зор құрметке ие болған. Қоштасу шеруіне ең көп адам жиналды, зиратқа дейінгі жол бойында он мыңға жуық адам тізіліп тұрды. Бұл оқиғаға қатты қайғы басқан Фейсал патша Мұхаммедтің жақын досы болған. Қоштасу рәсімінен кейін Фейсал патша бин Ладен отбасымен кездесіп, балаларын патшалық қорғауына алатынын мәлімдеді. Оларға 21 жасқа келгенде мұраның лайықты үлесі берілетініне сендірді. Мұхаммедтің біріктіруші тұлға ретінде қаза болуымен, оның көптеген әйелдері, бұрынғы әйелдері мен балалары патшалықтың әртүрлі аймандарына тарады, бірақ Саудиялық Бинладин тобымен отбасылық байланыстарын сақтап қалды. Мұхаммедтің үлкен ұлы Салем бин Ладен отбасылық бизнесті басқарып, оны халықаралық компания деңгейіне жеткізді.
On 3 September 1967, Muhammad bin Ladin was killed when his airplane, a Beechcraft G18S, crashed during landing in Usran, 'Asir Province, in southwest Saudi Arabia. Following the crash, Muhammad's body was carefully retrieved and prepared for burial. At dawn the next day, a somber procession conveyed his body from the palace to a family plot in a nearby cemetery. The news of his passing brought profound sadness, as Muhammad was highly esteemed both within the bin Ladin family and amongst the people of Jeddah. The funeral procession drew an immense crowd, with nearly ten thousand people lining the route to the cemetery. King Faisal, deeply affected by the loss, was a close friend of Muhammad. After the funeral, King Faisal met with the bin Ladin family and informed the children that he was placing them under royal protection. He assured them that they would receive their fair share of the inheritance when they reached the age of 21. With the loss of Muhammad as their unifying figure, Muhammad's many wives, ex wives, and children began to disperse to different parts of the kingdom, although they still maintained their family connection with the Saudi Binladin Group. Muhammad's eldest son, Salem bin Ladin, took over the family business and eventually expanded it into an international company.
Мұра
Мұхаммед бин Ладеннің қайтысынан кейін оның үлкен ұлдары, бастысы Салем бин Ладен, ұйымды "Бинладен ағайындылары келісімшарттар және өнеркәсіп" деп атады және марқұм әкесінің компаниясын 40 000-нан астам адам жұмыс істейтін деңгейге дейін кеңейтуді жалғастырды. Салем бин Ладен 1988 жылы АҚШ-тағы ұшу кезінде өте жеңіл ұшағы электр сымдарына соқтығысып қаза тапты. Бин Ладен отбасының көптеген мүшелері Сауд Арабиясынан кетіп, Еуропа мен АҚШ-қа қоныс аударды. Қазіргі таңда "Сауд Бинладин тобы" деп белгілі болған компания құрылыс, инженерлік, өндіріс және телекоммуникация салаларында жұмыс істейді. Олардың құрылыс жобаларына әуежайлар, тұрғын үй кешендері, туннельдер және көпірлер кіреді. Сондай-ақ, топ қала құрылысы және жылжымайтын мүлік дамытумен де айналысады. "Сауд Бинладин тобы" Мысырдағы ең ірі жекеше шетелдік компания болып табылады және 50 миллион АҚШ доллары көлеміндегі келісімшарт бойынша Ливан үкіметімен Бейруттің орталық бөлігін қайта жаңарту туралы келіссөздер жүргізді. 2009 жылы Forbes журналы бин Ладен отбасын Сауд Арабиясының ең бай 5-ші отбасы деп тізімдеді, олардың жалпы байлығы 7 миллиард долларға бағаланды. 2019 жылғы OCS/Netflix мини-сериалы "Шпион" ("The Spy") фильмінде Мұхаммед бин Ладеннің рөлін Тим Сейфи сомдады.
Following Muhammad bin Ladin's death, his eldest sons, principally Salem bin Laden, renamed the organization, "Binladen Brothers for Contracting and Industry" and continued to expand their late father's company until it employed more than 40,000 people. Salem bin Laden died in the United States in 1988 when his ultralight aircraft collided with power lines. Many members of the bin Ladin family have moved away from Saudi Arabia and settled in Europe and the US. The Saudi Binladin Group as it is now known, is involved in construction, engineering, manufacturing, and telecommunications. Construction projects include airports, housing complexes, tunnels, and bridges. The group is also involved in city planning and real estate development. The Saudi Binladin Group is Egypt's largest private foreign company and negotiated with the Lebanese government to rebuild part of central Beirut under a US $50 million contract. In 2009, the bin Ladin family was listed as the 5th wealthiest Saudi family by Forbes magazine, with a reported net worth of $7 billion. Muhammad bin Ladin is portrayed by Tim Seyfi in the 2019 OCS/Netflix miniseries The Spy.