Кіріспе

Quibdó (kiβˈðo) – Колумбияның Тынық мұхиты аймағындағы Шоко департаментінің астанасы және Атрато өзенінде орналасқан. Quibdó муниципалитетінің ауданы 3,507 км² және халқы 129,237 адамды құрайды, олардың көп бөлігі – афроколумбиялықтар, соның ішінде замбо колумбиялықтары.

Тарих

Тарихи дәуірге дейінгі кезеңде Шоко тропикалық орманы мен таулары Мезоамерика және Анд өркениеттерін бөліп тұрған маңызды кедергі болды. Көп жауын жауып, өте ылғалды климат испан отарлаушыларын қызықтырмады. 1648 жылы ембера тайпасы өз территориясының көп бөлігін испан францискан тәртібіне берді. Отарлаушы бекеттерге жасалған кейінгі шабуылдар жаулап алуға тырысуларға кедергі келтірді. Алты жылдан кейін испандықтар аймақты қайтадан отарлауға кірісті, нәтижесінде құл африкалықтарды жұмыс күші ретінде пайдаланған бірнеше ағаш кесу лагерьлері мен плантациялар құрылды. Тек 19 ғасырда Атлант және Тынық мұхиттары арасында Магеллан бұғазы арқылы саяхаттаудан аулақ болу үшін кеме жолы табуға қызығушылық туғанда Шоко аймағы Еуропалық отарлаушы державалар үшін қайтадан маңызды болды, өйткені саяхатшы Александр фон Гумбольдт Атрато өзені аңғарын осы мақсатқа ең қолайлы деп санады; алайда, бұл идея Панама каналының пайдасына тоқтатылды. Чоконы Тынық мұхиты мен Атлантиканы байланыстыру үшін зерттеулер жүргізілген кезеңде Атрато аңғарында алтын мен платинаның қоры табылды.

Мануэль Мария Паздың 1853 жылғы акварельдері екі метис немесе еуропалық еркекті афроколумбиялық көше сатушысымен бірге бейнелейді, сондай-ақ қала алаңындағы афроколумбиялық және еуропалық әйелдердің киімдерін көрсетеді. Афроколумбиялық қауымдастықтар Медельин сияқты таулы қалалармен 1950 жылға дейін қолданылған қиын жолдар арқылы сауда жасады. Халық санының өсуі және аймақтың табиғи ресурстарының құнының төмендеуі аймақтың, әсіресе Квибдоның экономикалық құлдырауына алып келді.

Климат

Quibdó өте ылғалды және бұлтты тропикалық жаңбырлы ормандар климатына (Köppen Af) ие, онда айқын маусымдар жоқ. Бұл Оңтүстік Америкадағы өз өлшемінде немесе одан ірі қалалардың арасында ең көп жауын-шашын алады. Одан үлкен Монровия қаласы (Либерия) жыл сайын Quibdó-дан аз жауын-шашын алады. Жауын-шашынның мөлшерінің көп болуының себебі – қаланың шығысындағы Анд таулары, Интертропикалық конвергенция аймағынан келетін батыс желдерін тоқтатып тұрады. Жыл бойы, Оңтүстік Американың батыс жағалауындағы Гумбольдт ағынының әсерінен, бұл желдер континенттің солтүстігінде, Quibdó бойлықтарында сақталады. Соның салдарынан, Интертропикалық конвергенция аймағынан келетін өте тұрақсыз, жоғары көтерілетін ауа, Шоко жазығынан үнемі жоғары қарай итереді; салқындаған сайын, жаңбыр түрінде ылғалдың көп мөлшері жауады. Сонымен қатар, аймақтағы өте бай табиғат пен биологиялық әртүрлілікке байланысты, биотикалық сорғы құбылысы Шоконың төменгі қабатты джетін тудырады, бұл Тынық мұхитынан Колумбия Анд тауларына атмосфералық ылғалды жеткізудің тағы бір маңызды факторы. Күн сайын, қарқынды дауылдармен бірге жаңбыр жауады; аймақта жыл бойы жаңбырлы маусым болады. Жылдың 309 күнінде (84%) жаңбыр жауады. Күн сәулесі таңнан кейін көбінесе бірнеше сағаттан артыққа созылмайды. Quibdó-да жылына бар болғаны 1276 сағат күн сәулесі түседі, сондықтан ол әлемдегі ең бұлтты қалалардың бірі саналады. Оның ең күнды айы – шілде, онда әдетте ай бойына 135 сағатқа жуық күн сәулесі болады.

Көлік

Квибдо қаласын үш коммерциялық әуе компаниясы рейстер жасайтын Эль Карано әуежайы қызмет көрсетеді.

Атақты тұрғындар

Ванесса Мендоса (туған ж. 1981), саясаткер және Колумбияның алғашқы афро-колумбиялық «Мисс Колумбия» жеңімпазы
Джексон Мартинес (туған ж. 1986), бұрынғы кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған
Элвис Ривас (туған ж. 1987), футболшы
Убеймар Ангуло (туған ж. 1992), Армения ұлттық футбол құрамасында ойнайтын кәсіби футболшы
Андреа Товар (туған ж. 1993), модель және «Мисс Колумбия» 2015–2016
Эдвин Москера (туған ж. 2001), «Атланта Юнайтед» клубында ойнайтын кәсіби футболшы