Кіріспе

Гарри Рэнсом орталығы (1983 жылға дейін Гуманитарлық зерттеулер орталығы) – Остиндегі Техас университетінің мұрағаты, кітапханасы және мұражайы. Ол Америка мен Еуропадан әдеби және мәдени ескерткіштерді жинақтауға маманданған, соның арқасында өнер мен гуманитарлық ғылымдарды зерттеуді дамытуға үлкен үлес қосады. Рэнсом орталығында 36 миллион әдеби қолжазба, бір миллион сирек кітап, бес миллион фотосурет және 100 мыңнан астам өнер туындылары сақталады. Орталықта ғалымдар үшін оқу залы мен жинақтардан алынған жұмыстар мен заттардың ауыспалы көрмелерін ұсынатын галереялар бар. 2015–2016 оқу жылында орталыққа шамамен 6000 зерттеу сапары жасалды, нәтижесінде 145-тен астам кітап жарық көрді.

Тарих

Гарри Рэнсом 1957 жылы Техас университетінің сирек кітаптар мен қолжазбалар қорын кеңейту мақсатымен Гуманитарлық зерттеулер орталығын құрды. Ол Эдвард Александр Парсонс коллекциясын, Т. Эдвард Хэнли коллекциясын және Норман Бел Геддес коллекциясын сатып алды. Рэнсом 1958 жылдан 1961 жылға дейін орталықтың ресми директоры болды, бірақ ол 1971 жылы Техас университетінің ректоры лауазымынан кеткенге дейін коллекцияларды үлкендейту кезеңін басқарды және оған қатысты. Орталық қазіргі ғимаратына 1972 жылы көшіп келді. Ф. Уоррен Робертс 1961 жылдан 1976 жылға дейін ресми директор болды және Хельмут Гернсхаймнің фотосуреттер жинағын, Д.Х. Лоуренс, Джон Стейнбек және Эвелин Во архивтерін, ал 1968 жылы Карлтон Лейк коллекциясын сатып алды. Робертстің қызметінен кейін Джон Пейн, содан кейін Карлтон Лейк 1976 жылдан 1980 жылға дейін уақытша директорлар болып қызмет етті. Осы кезеңде (1978 жылы) орталық Гутенберг Киелі кітабының толық данасын алды. 1980 жылы орталық директор ретінде Дехерд Тернерді тағайындады. Тернер Джорджио Узеллидің Альдин басылымдарының жинағын, Энн Секстонның мұрағатын, 19 ғасырдағы Роберт Ли Вулфтың көркем әдебиеттер жинағын, Пфорцгеймер коллекциясын, Дэвид О. Селзниктің мұрағатын, Глория Свонсонның мұрағатын және Эрнест Леман коллекциясын сатып алды. 1988 жылы Дехерд Тернер зейнеткерлікке шыққаннан кейін Томас Ф. Стейли орталықтың директоры болды. Стейли Вудвард пен Бернштейннің Уотергейт құжаттарын, Плантиннің полиглот Киелі кітабының көшірмесін және 100-ден астам әдеби мұрағаттарды алды. 2013 жылдың қыркүйегінде Стивен Эннис Рэнсом орталығының директоры болып тағайындалды. Эннис бұрын Фолгер Шекспир кітапханасының бас кітапханашысы болған. Эннистің басшылығымен Рэнсом орталығы бірнеше мұрағаттарды жинауды жалғастырды, соның ішінде Кадзуо Ишигуро, Артур Миллер және Иан МакЭван. 1983 жылы мекеменің атауы Гуманитарлық зерттеулер орталығынан Гарри Рэнсом орталығы деп өзгертілді.

Белгілі жинақтар

Ransom Center коллекцияларының екі маңызды экспонаты – Гутенберг Киелі кітабы (әлемде сақталған 21 толық дананың бірі) және Никефор Ньепс шамамен 1826 жылы Le Gras терезесінен түсірген көрініс, табиғаттан жасалған тұрақты фотосуреттің алғашқы мысалы. Бұл екі заттың екеуі де негізгі вестибюльде тұрақты түрде қойылған. Бұдан өзге, орталықта көптеген мәдени құндылығы бар құжаттар мен артефакттар сақталған. Әсіресе қазіргі заманғы әдебиет, сахна өнері және фотография салаларындағы жинақтары бай. Гутенберг Киелі кітабы мен фотосуреттен басқа, маңызды жинақтар:

Театр және сахналық өнер

Стелла Адлер, Фрит Банбери, Себастьян Барри, Самуэль Беккет, Пол Боулз, Ричард Бакл, Эдвард Гордон Крейг, Т. С. Элиот, Гарри Фрейзи, Сполдинг Грей, Дэвид Хейр, Лилиан Хеллман, Гарри Гудини, Энн Джексон, Адриен Кеннеди, Дэвид Мамет, Терренс МакНалли, Артур Миллер, Джон Осборн, Питер О’Тул, Дж. Б. Пристли, Джеймс Пурди, Джеймс Руз Эванс, Джордж Бернард Шоу, Сэм Шепард, Том Стоппард, Джул Стайн, Лорет Тейлор, Эли Уоллах, Джером Вайдман, Арнольд Вескер, Теннесси Уильямс, Сэнди Уилсон, Одри Вуд және тағы да көптеген авторлардың қолжазбалары. B. J. Simmons & Company, Театр гильдиясы және Америка театрының мүшелері колледжінің ұйымдық мұрағаттары. Ерте заманғы пьесалар мен театрлық кітаптардың кең кітапханасы, соның ішінде үш Шекспирдің бірінші фолианты және 1594 жылы анонимді автор жариялаған «Ричард III-тің нағыз трагедиясының» бар болғаны үш данасының бірі. 19 және 20 ғасырлардағы актерлер мен бишілердің портреттік фотосуреттерінің тарихи жинағы, сондай-ақ Джозеф Абельс пен Лео Фридман, Фред Фелл және Боб Голбидің түсірілген фотосуреттері. Норман Бел Геддес, Гордон Конвей, Элдон Эльдер және Борис Аронсонның эскиздерінің мұрағаттары. Дэвид Гарриктің 1751 жылы Парижге сапарынан қалған күнделігі, бұрын Гарри Гудиниге тиесілі болған. Джон Уилкс Буттың «Ричард III» қойылымына арналған жеке режиссерлік нұсқаулығы. «Орыс балетінен» алынған түпнұсқа костюмдер, соның ішінде «Нарцисс» және «Жазғы салт» қойылымдарына арналған костюмдер. Дизайн жинағына Пабло Пикассоның екі костюм эскизі және «Үш бұрышты шапан» қойылымына арналған декорация эскизі кіреді. Джордж Айкеннің 1852 жылы сахнаға қойған «Том ағаның қорасы» пьесасының түпнұсқа қолжазбасы және оның продюсерлік компаниясы Джордж С. Хауардтың мұрағаты. Джордж Фридерик Гендельдің 1730 жылы жазылған «Тәж кигізу әндерінің» қолжазбасы, оны оның бас көшірушісі жасаған.