Роберт Сесил, 1-ші Солсбери графы: Англия тарихындағы саяхатшы тұлға

Кіріспе

1563–1612 жылдары өмір сүрген ағылшын үкімет министрі

Роберт Сесил, Солсберидің 1-ші графы (1 маусым 1563 – 24 мамыр 1612) – ағылшын мемлекет қайраткері, Корольдар одағы кезінде үкіметті басқарғанымен әйгілі. Тюдор Англиясы Стюарт билігіне (1603) көшкен кезде ол маңызды рөл атқарды. Лорд Солсбери Англияның Мемлекеттік хатшысы (1596–1612) және Лорд Жоғарғы қазынашы (1608–1612) қызметтерін атқарды, әкесінен кейін Королева Елизавета I-нің Лорд-жасырын кеңесшісі болды және король Джеймс I-нің билігінің алғашқы тоғыз жылында, өліміне дейін билікте болды. 1605 жылғы оқ-дәрі заговорын анықтауда басты рөл атқарған Роберт Сесил әлі де даулы тарихи тұлға болып табылады, өйткені ол заговор туралы алғаш рет қашан білгені және оның агенттік провокатор ретінде қаншалықты әрекет еткені күмәндануда.

Жас шағы мен отбасы

Сесил (1605 жылы Сэльсбери графы атанған) – Уильям Сесилдің, 1-ші Барон Берглидің екінші әйелі, Эссекс қаласының Гидея ауданынан шыққан сэр Энтони Куктің үлкен қызы Милдред Куктан туған кіші ұлы. Оның ағасы Томас Сесил, Эксетердің 1-ші графы, ал философ Фрэнсис Бэкон, 1-ші виконт Сент-Олбанс – оның бірінші туысы болды. Роберт Сесилдің бойы 2 метр болған, соколиозбен ауырған және жұлынды болған. Екі жыныстың да сыртқы келбетіне мән беретін заманда ол көп мазаққа ұшырады: Елизавета I оны "кішкентайым" деп атаса, король Джеймс I оны "кішкентай итім" деп лақап тақты. Дегенмен, әкесі саяси қабілетін ағасы Томас емес, Роберт мұра еткенін мойындады. Сесил 1580 жылдары Кембридждегі Сент-Джон колледжінде оқыды, бірақ академиялық дәреже алған жоқ. Ол сондай-ақ Сорбоннадағы "диспуттарға" қатысты. Оның ағалары Генри, 11-ші барон Кобхэм, және Джордж Брук "Басты" және "Қосымша" қастандықтарына қатысқандары үшін Сесилмен бірге тұтқындалды; Джордж, кіші ағасы, 1603 жылдың 5 желтоқсанында Винчестерде мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін жазаланды. 1608 жылы Фрэнсис Сесил король Джеймс I-нің қызы Елизаветаның назарына ілігіп, оған Солсбериге хат жазып, үйіне шақыруын өтінді. Ол Камберлендтің 5-ші графына үйленді және бір қызы болды, бірақ ұлы болған жоқ.

Елизаветаның тұсында

1584 жылы Сесил алғаш рет Вестминстер округін өкілдік етіп, Парламентке сайланды және 1586 жылы қайта сайланды. Ол артқы қатарда отырып, 1593 жылға дейін, Ясақ кеңесші болып тағайындалғаннан кейін ешқашан сөз сөйлемеді. 1588 жылы ол Лорд Дербидің Нидерландыға, Испаниямен бейбіт келісімге келу үшін жасаған сапарында бірге болды. Ол 1589, 1593, 1597 және 1601 жылдары Герфордширден сайланды, 1591 жылы Ясақ кеңесшісі болды және 1597 жылы Кеңестің жетекшісі атанды. 1597 жылы Ланкастер герцогтығының канцлері болып тағайындалды, ал 1598 жылдың ақпанында Франция королі IV Генрихке, Франция мен Испания арасындағы болашақ одақтың алдын алу үшін жіберілді. Сесил 1598 жылдың тамызында әкесі қайтыс болғаннан кейін жетекші министр болды, содан кейін Елизавета патшайым мен I Джеймс корольдің мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды. Эссекс Сесилдің өлімін қалаған-жоқпағы белгісіз. Патшайымның, көбінесе оның ықпалымен, бүлікшілерге көрсеткен мейірімділігі сол дәуір үшін ерекше жағдай болды. Эссекс және оның төрт жақын серігі өлім жазасына кесілді, бірақ оның көптеген ізбасарлары аман қалды: тіпті Эссекс өзінің қарындасы Пенелопаны, леди Ричті, бүліктің жетекшісі деп айыптағаны да сыпайы түрде ескерілмеді. Бұл мейірімділік оған халықтың көз алдында жақсылық әкелмеді, олар Эссексті жақсы көріп, оның қазасына қайғырды. Бұрын көп танылмаған Сесил енді жек көрінішті тұлғаға айналды. "Эссекстің соңғы жақсы түні" сияқты жырларда Сесилге қатыгездікпен шабуыл жасалды. Сесил мемлекеттік қауіпсіздік мәселелеріне тығырықтап араласты. Елизаветаның басты министрінің ұлы және сэр Фрэнсис Уолсингхемнің (Елизаветаның басты тыңшысы) қорғауында болғандықтан, ол тыңшылық өнерінде олардың шәкірті болды. Хатфилдтегі Елизаветаның "Радуга портретінде" бейнеленген көзге және құлаққа арналған әшекейлер осы рөлмен байланысты болуы мүмкін. Сесил, әкесі сияқты, патшайымды қатты құрметтеді, оны "еркектен артық, бірақ әйелден кем" деп атап айтқан. Мұрагерлікке қатысты мұқият дайындықтар жасағанына қарамастан, ол патшайымның өлімін мүмкіндігінше кейінге шегерілетін қайғылы оқиға деп есептеді. Соңғы ауруы кезінде, Елизавета сағаттап жастықтарда қозғалмай отырғанда, Сесил оған төсекке жату керектігін батыл айтты. Елизавета соңғы рет оған ашуланып: "Кішкентай адам, кішкентай адам, ханшайымдарға "міндетті" деген сөзді қолдануға болмайды. Әкең осы жерде болғанда, ол маған осылай сөйлеуге батыл болмас еді", - деді, бірақ одан кейін сарказммен: "Ах, бірақ сен менің өлуім керек екенін білесің, және ол сені қайтпасқа шақырады" деп қосты.

In 1584, Cecil sat for the first time in the House of Commons, representing his birthplace, the borough of Westminster, and was re elected in 1586. He was a back bencher, never making a speech until 1593, after having been appointed a Privy Councillor. In 1588 he accompanied Lord Derby in his mission to the Netherlands to negotiate peace with Spain. He was elected for Hertfordshire in 1589, 1593, 1597 and 1601, was made a Privy Counsellor in 1591 and was leader of the Council by 1597. In 1597 he was made Chancellor of the Duchy of Lancaster, and in February 1598 dispatched on a mission to Henry IV of France, to prevent the impending alliance between that country and Spain. Cecil became the leading minister after the death of his father in August 1598, serving both Queen Elizabeth and King James as Secretary of State. Whether Essex intended that Cecil should actually die is unclear. It is to Cecil's credit that the Queen, largely at his urging, treated the rebels with a degree of mercy, which was unusual in that age. Essex himself and four of his closest allies were executed, but the great majority of his followers were spared: even Essex's denunciation of his sister Penelope, Lady Rich, as the ringleader of the rebellion, was tactfully ignored. This clemency did him no good in the eyes of the public, who had loved Essex and mourned him deeply. Cecil, who had never been very popular, now became a much hated figure. In ballads like Essex's Last Good Night, Cecil was viciously attacked. Cecil was extensively involved in matters of state security. As the son of Queen Elizabeth's principal minister and a protégé of Sir Francis Walsingham (Elizabeth's principal spymaster), he was trained by them in spy craft as a matter of course. The "Rainbow portrait" of Queen Elizabeth at Hatfield, decorated with eyes and ears, may relate to this role. Cecil, like his father, greatly admired the Queen, whom he famously described as being "more than a man, but less than a woman". Despite his careful preparations for the succession, he clearly regarded the Queen's death as a misfortune to be postponed as long as possible. During her last illness, when Elizabeth would sit motionless on cushions for hours on end, Cecil boldly told her that she must go to bed. Elizabeth roused herself one last time to snap at him: "Little man, little man, 'Must' is not a word to use to princes. Your father were he here durst never speak to me so"; but she added wryly "Ah, but ye know that I must die, and it makes you presumptuous".

Джеймс I тұсында

Сэр Роберт Сесил енді Джеймсті Елизаветаның мұрагері етіп тағайындады. 1600 жылға қарай ол Шотландиядағы Джеймспен жасырын хат алмасып, оның Англия тағына талап етуін қолдауына көндіруге тырысты. Сесил Джеймске өзінің мұрагерлігін, өзінің билігін және жаңа тәж иесінің кезінде сэр Уолтер Рэли және басқа да бәсекелестерге қарсы үстемдігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ Елизаветаның өмірінің соңғы жылдарында елде тыныштық орнатуға мүмкіндік беретін келісімге келді. Сесил Джеймстен өзінің тағына талап етуін парламенттік жолмен мойындатуға тырысуын тоқтатуын, королеваның сезімдеріне құрмет көрсетуін және бұл хат алмасуды құпия сақтауын талап етті. 1601 мен 1612 жылдар аралығында Кембридж университетінің канцлері болды. 1603 жылы оның құдалары Генри Брук, Лорд Кобхэм және Джордж Брук, сондай-ақ сэр Уолтер Рэли, Король Джеймс I-ді тақтан құлатуға және оның орнына оның туысы леди Арбелла Стюартты орнатуға тырысқан «Bye Plot» және «Main Plot» құрылысына қатысты. Сесил оларды мемлекетке опасыздық жасады деп айыптаған судьялардың бірі болды. Рэлидің сотында Сесил оның кінәлі екеніне күмән келтірген жалғыз судья болды (бұл мәселе әлі де даулы, бірақ қазіргі кезде басым пікір Рэлидің құрылысқа белгілі бір дәрежеде қатысқандығы туралы). Олар кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді, бірақ Кобхэм мен Рэли екеуі де ақырында кешірілді. Бұл Сесилдің мейірімділік туралы өтінішінің нәтижесі болуы мүмкін, бірақ король өзінің ниеттерін соңғы сәттерге дейін құпия сақтады. Бұл Сесил үшін жеке жеңіс болды, бұл протестанттар мен католиктер арасындағы еуропалық бейбітшіл ретінде танылуға ұмтылған Джеймске жақсы әсер етті. Сесил сол жылы 1000 фунт пенсия алды, келесі жылы ол 1500 фунтқа дейін өсті. Король Сесилді одан әрі марапаттап, келісімге қол қойылғаннан кейін көп ұзамай оны Кранборн виконты, ал келесі жылы Солсбери графы етіп тағайындады. Нәтижесінде мемлекеттік істердің барлығы оның қолында болды, бірақ король көбінесе араласып тұрды. Венеция елшісі Николо Молин Сесилді бойы аласа, «арқасы қисық», бірақ асыл жүзді және ерекше келбетті адам ретінде сипаттады. Сесил 1605 жылғы «Оқ-дәрі заговор» ашылуының басты себепшісі болды. Ол бұл заговор туралы алғаш рет қашан білгені және агенттік провокатор ретінде қаншалықты әрекет еткені содан бері даулы мәселе болып қалып отыр. Көбінесе, ол заговор туралы қауесеттерді естіген, бірақ католик пэрі Уильям Паркер, 4-ші барон Монтейгл, оған Парламент ашылуынан аулақ болуды ескертетін белгілі анонимді хатты көрсеткенше, нақты дәлелдері болмаған сияқты. «Оқ-дәрі заговор» патшаның қылмыстық заңдарды жою немесе ең болмағанда жеңілдету туралы уәдесіне опасыздық жасағанына жауап ретінде туындаған. Сесил Король Джеймс I-ге қолданыстағы заңдарға қол сұғылмауды кеңес бергендердің бірі болды. Алайда, оның римдік католиктерге деген көзқарасы сол кездегідей қатал болған жоқ. Ол 1584 жылғы «Иезуиттер және т.б.» заңына наразы екенін айтты, онда Англияда діни қызметкер ретінде әрекет еткен кез келген католик діни қызметкері өлім жазасына тартылуы мүмкін. Ол да сол кездегі көптеген ағылшындар сияқты діни қызметкерлерге өлім жазасы емес, жер аудару жазасы тиесілі деп есептеді. Тағы бір хатында ол егер белгілі бір адам ханзада Генридің үйіне орналаса алмаса, оны «Том Дайриге немесе маған» жіберуге тиіс деп жазды. Өтініш беруші кедей болса да, ол Англиядағы ханзадамен кездескісі келетін барлық қыздардан ақы алып, байып кетуі мүмкін. 1611 жылы Сесил Уэльс ханзадасы мен Испания инфантасының арадағы некеге қарсы болды. Ол Франциядан да зейнетақы алған болуы мүмкін. Бұл корольдің жомарттықпен шығындануына, кірісінен 140 000 фунт стерлингтен асып кетуіне және мемлекетті қарызға батыруына байланысты болды. 1608 жылы қарыз 1,4 миллион фунт стерлингке жетті, бірақ лорд-қазынашы оны 1610 жылға қарай 300 000 фунтқа дейін төмендетуге қол жеткізді. Бұл жоба Солсбери үшін маңызды болған, бірақ Палаталар палатасы ақырында жоспарға қызығушылық танытпады, ал Фрэнсис Бэкон оны ұятты деп атап, оған қарсы шықты. Осылайша Чарльз жылына шамамен 1 200 000 фунт стерлингке ие болатын. Бір тарихшы бұл жылдық төлемді Сесилдің «Ұлы келісімінің» іске асырылуы деп сипаттады.

Sir Robert Cecil now promoted James as successor to Elizabeth. Around 1600, he began a secret correspondence with James in Scotland, to persuade James that he favoured his claims to the English throne. An understanding was now effected by which Cecil was able to assure James of his succession, ensure his own power and predominance in the new reign against Sir Walter Raleigh and other competitors, and secure the tranquillity of the last years of Elizabeth. Cecil demanded as conditions that James stop his attempts to obtain parliamentary recognition of his title, that absolute respect should be paid to the queen's feelings, and that the communications should remain a secret. and chancellor of the University of Cambridge, between 1601 and 1612. In 1603, his brothers in law, Henry Brooke, Lord Cobham and George Brooke, along with Sir Walter Raleigh, were implicated in both the Bye Plot and the Main Plot, an attempt to remove King James I from the throne and replace him with his first cousin, Lady Arbella Stuart. Cecil was one of the judges who tried them for treason: at Raleigh's trial, Cecil was the only judge who appeared to have some doubts about his guilt (which is still a matter of debate, although the prevailing view now is that Raleigh was involved in the Plot to some extent). Though they were found guilty and sentenced to death, both Cobham and Raleigh were eventually reprieved; this may have been due in part to Cecil's pleas for mercy, although the King kept his intentions a secret until the last minute. This was a personal triumph for Cecil which reflected well on James who wanted to be styled as a European peacemaker between the Protestants and the Catholics. Cecil accepted a pension of £1,000 that year, which was raised the following year to £1,500. The King also rewarded Cecil further creating him Viscount Cranborne soon after the treaty had been signed and then Earl of Salisbury the following year. As a result, the whole conduct of public affairs was solely in his hands, although the king often interfered. The Venetian ambassador, Nicolò Molin, described Cecil as short and "crook backed", with a noble countenance and features. Cecil was the principal discoverer of the Gunpowder Plot of 1605: at what point he first learned of it, and to what extent he acted as an agent provocateur, has been a subject of controversy ever since. On balance, it seems most likely that he had heard rumors of a plot, but had no firm evidence until the Catholic peer, William Parker, 4th Baron Monteagle, showed him the celebrated anonymous letter, warning Monteagle to stay away from the opening of Parliament. The Gunpowder Plot itself was a belated reaction to what was seen as the King's betrayal of a pledge to repeal, or at least mitigate, the Penal Laws. Cecil was undoubtedly among those who advised King James I not to tamper with the existing laws. However, his attitude to Roman Catholics was not, for the time, especially harsh: he admitted that he was unhappy with the notorious Jesuits, etc. Act 1584, by which any Catholic priest who was found guilty of acting as a priest in England was liable to the death penalty in its most gruesome form. Like most moderate Englishmen at the time, he thought that exile, rather than death, was the appropriate penalty for the priests. In another letter he wrote that if a certain man failed to gain a place in Prince Henry's household, he should be sent to "Tom Dyrry or to me". Although the applicant was poor he could become rich by charging a fee to all the girls in England who wished to meet the Prince. In 1611 Cecil disapproved of the proposed marriage between the Prince of Wales and the Infanta of Spain. He may have also received a pension from France. The rationale was that the King was spending extravagantly, exceeding his income by £140,000, and putting the kingdom into debt. By 1608, the debt was £1.4 million, although the Lord Treasurer managed to get that down to £300,000 by 1610. The project was one to which Salisbury attached great importance, but the House of Commons eventually lost interest in the plan, and Francis Bacon argued against it, calling it humiliating. through which Charles was to receive an income of approximately £1,200,000 per annum. One historian describes this annual payment as the eventual "implementation of Cecil's Great Contract".

Үйлер мен өнер

1591 жылдың мамыр айында Сесил Гертфордширдегі отбасылық үйі – Теобальдқа патшайым Елизаветаның келгеніне арналған мерекелік шараға қатысты. Теобальдтағы «Шөлдінің құрметі» оның әкесінің қоғамдық өмірден зейнетке шығуы мүмкіндігіне сіңдірілген еді. 1593 жылдың шілдесінде Сесилдің ықыласына талапкер болған шотланд азаматы Уильям Дандас Фингаскадан оған Эдинбургтен хат жазды. Дандас Сесилдің үйлерінің бірінде галереяны аяқтағанын естіген және Шотландияда көргендей, «осындай әсем заттармен» немесе эмблемалармен безендірілген суреттерді алғысы келді. 1606 жылы Сесил болған Лорд Солсбери, король Джеймс I және оның жекжаттысы, Дания королі Кристиан IV-ті Теобальдта қабылдады, бұл кезде патшайым Елизаветаның немересі сэр Джон Харрингтон сарказммен бақылап отырды. Екі монарх та шектен тыс ішетін еді, ал қатысушылардың айтуынша, бұл оқиға жай ғана мас күйдегі той-думанға айналды, себебі ағылшын немесе даниялық сарайдағылардың көбі өз билеушілерінің ішімдікке төзімділігіне жете алмады. Харрингтонның айтуынша, екі корольді құрметтеу үшін қойылған маскара мас күйдегі сәтсіздікке ұласты: «мерекелік шара және қойылым өтті, ал актерлердің көпшілігі кері кетті немесе құлады, шарап олардың басын алаңдады». 1607 жылы король Джеймс Теобальдты иеленді, ал Хэтфилд сарайын Лорд Солсбериге берді, бұл корольге ұнамайтын, көне мүлік болатын. Солсбери құрылыс салуға бейім еді, оның бір бөлігін бұзып, кірпіштерін Хэтфилд үйін салуға пайдаланды. Үйді салу жұмыстары 1612 жылға дейін жалғасты. Сесил отбасы өнерді қолдады: олар Уильям Бёрд, Орландо Гиббонс, Томас Робинсон және ирландтық арфашы және композитор Кормак МакДермот сияқты музыканттарды демеушілік етті. Бёрд оның есіне орай, әйгілі «Солсбери графы» паванасын жазды. Солсберидің ұраны «Sero, sed serio» болды, оны «кешігіп келгенмен, адал» деп аударуға болады.

Өлім

Денсаулығы нашарлап, жылдар бойы тынымсыз жұмыс істеуден шаршаған Солсбери 1612 жылдың көктемінде Бат қаласына емделмек болып сапарға шықты, бірақ күтілгендей жақсармады. Ол үйге қайту жолына шықты, алайда рактан қайтыс болды, "зор ауырсынумен және одан да зор рухани құлшыныста".

Портреттер

Ол Гаэтано Доницеттидің "Роберто Деверо" операсында (1837) "Лорд Сесил" кейіпкері ретінде көрінеді; Бенджамин Бриттеннің "Глориана" операсында (1953) да көрінеді. BBC телехикаясы "Элизабет Р" (1971) сериалында "Сэр Роберт Сесилді" Хью Диксон ойнады. BBC2 ScreenPlay эпизодындағы "Traitors" ролін Антон Лессер ойнады. HBO-ның "Елизабет I" мини-сериалында Сесилді Тоби Джонс ойнайды. Би-би-си телехикаясы "Gunpowder" (2017) сериалында оны Марк Гетисс ойнады. 1588 жылы испандық армаданың жеңісіне негізделген "Британия билігі" романында ол әкесімен бірге Уильям Шекспирдің көмегімен испандарға қарсы ағылшын қарсылық қозғалысын ұйымдастырады. Роберт Сесил Билл Кейн жазған "Equivocation" пьесасының симпатиясыз, қара ниетті қарсыласы ретінде бейнеленді, ол алғаш рет 2009 жылы Орегон Шекспир фестивалінде көрсетілді. Пьесада Сесилдің король Джеймс пен корольдік отбасын өлтіру үшін жасалған оқ-дәрілік заговордың артында тұрғаны айтылады. Сесилді алғаш рет Джонатан Хоуген ойнады. Шоудағы кейіпкерге қатты салбыраған, "ертең" деген сөзді жек көретін және Лондонда болып жатқан барлық нәрсені егжей-тегжейлі білетін сипат берілген. Ол Мартин Стивеннің "Жайсыз ем: Генри Грешем және оқ-дәрі туралы" романында өте жағымсыз бейнеленген, өзімшілдігімен және өзінің беделін нығайтуға тырысуымен көзге түседі. Ол Джеффри Трейздің "Сыбайлас жемқорлық үшін" атты балалар романындағы кішігірім кейіпкер, онда ол оң жағынан көрсетілген. Роберт Сесил Леонард Турни жазған Джоан мен Мэтью Стоктың қатысуымен өткен тарихи құпия сериясында симпатиямен бейнеленген, ол басты кейіпкерлердің қамқоршысы болып табылады. Бірінші романы "Ойыншы бала өліп қалды". Сэр Роберт Сесил ирланд драматургы Томас Килройдың "О'Нилл" (1969) пьесасында көрнекті орын алады, онда Килрой Сесилді пайдаланып, Тирон графты Гейлге айналдырған мифке қарсы шығады. Сесилдің драмалық қызметі тарихтың күрделілігін көрсету болып табылады, бұл О'Ниллді ағылшынның тағы бір құрбаны етіп айналдыратын қарапайым пікірлерге қарсы келеді. Сесил О'Ниллді өткенді қайта жаңғыртуға "міндеттейді", сондықтан көрермендер екі мәдениеттің арасында қиналып жүрген адамның моральдық дилеммасына куә болады және саяси, мәдени және діни жағдайдағы заманауилықтың алға басуын сезінеді. Оны 2004 жылғы "Gunpowder, Treason & Plot" телесериалдарында Тим МакИннерни ойнады. Ол Эдвард Хоггтың Роланд Эммерихтің "Анонимді" (2001) фильміндегі зұлым, дөңес қас қаһарман ретінде бейнеленген, бірақ оның ішкі жан дүниесі де көрсетілген. Ол 2012 жылы Пенсильванияның Ренессанс жәрмеңкесінің басты кейіпкері болды, оны актер Нейт Бетанкорт сомдады. Ол 2012 жылы Нью-Йорк Ренессанс жәрмеңкесінің басты кейіпкері болды, оны актер Дж. Роберт Коппола бейнеледі. Ол Мэри Джентльдің 1610 романында жанашырлықпен бейнеленген. Ол "Тәпталған кебелек" сериясының "Қызыл қысы" романында Астарот иеленген тұлға ретінде суреттелген. 2008 жылдың күзінде Леуес опералық қоғамының "Remember Remember" мюзиклінің премьерасында Кристофер Пек осы рөлді ойнады. BBC телеарнасының "Елизабет I құпия агенттері" (2017, PBS телеарнасында 2018 жылы "Елизабет патшайымның құпия агенттері" ретінде көрсетілді) мини-сериалдарында ол британдық актер Кевин Джеймс рөлін сомдады. 1995 жылы Чехия телехикаясы "Каралевалар туралы анекдоттар" ("Z hříček o královnách") сериясының "Каралева иттер тобы" ("Královnina smečka psů") эпизодында актер Ондрей Ветчи осы рөлді ойнады. Ол Филиппа Грегоридің "Ерлік қуаныштары" кітабында Джон Тредесенттің қожайыны және қамқоршысы ретінде бейнеленген.

He appears as the character "Lord Cecil" in the opera Roberto Devereux (1837) by Gaetano Donizetti; he also appears in the opera Gloriana (1953) by Benjamin Britten. In the BBC TV drama serial Elizabeth R (1971), "Sir Robert Cecil" is played by Hugh Dickson. IN the BBC2 ScreenPlay episode "Traitors," he is played by Anton Lesser. In the HBO miniseries Elizabeth I, Cecil is played by Toby Jones. In the BBC TV drama series Gunpowder (2017), he is played by Mark Gatiss. In the alternate history novel Ruled Britannia, predicated on the victory of the Spanish Armada in 1588, he and his father organise the English resistance movement against the Spanish with the help of William Shakespeare. Robert Cecil was portrayed as the unsympathetic, conniving antagonist of the play, Equivocation, written by Bill Cain, which first premiered at the Oregon Shakespeare Festival in 2009. In the play, it is suggested that Cecil was behind the conspiracies of the Gunpowder Plot to kill King James and the royal family. Cecil was first portrayed by Jonathan Haugen. The character in the show was given a serious limp, and is said to hate the word "tomorrow" and to know every detail about everything that goes on in London. He is portrayed extremely unsympathetically in The Desperate Remedy: Henry Gresham and the Gunpowder Plot by Martin Stephen , as malevolently self centred, exploiting the plot to try to bolster his own position in face of his unpopularity. He is a minor character in the children's novel Cue for Treason by Geoffrey Trease, where he is portrayed positively. Robert Cecil is portrayed sympathetically in the historical mystery series featuring Joan and Matthew Stock, written by Leonard Tourney, where he is a patron to the main characters. The first novel is The Players' Boy is Dead. Sir Robert Cecil features prominently in Irish playwright Thomas Kilroy's play The O'Neill (1969), in which Kilroy uses Cecil to challenge the myth surrounding Gaelic Hugh O'Neill, Earl of Tyrone, just after the latter's victory over the English at The Yellow Ford. Cecil's dramatic function is to demonstrate the complexity of history as opposed to simplistic pieties that would turn O'Neill into yet another victim of the English. Cecil 'obliges' O'Neill to reenact the past so the audience witnesses the moral dilemma of a man torn between two cultures and keenly aware of the advance of modernity in a troubled political, cultural and religious context. He is portrayed by Tim McInnerny in the 2004 TV mini series Gunpowder, Treason & Plot. He is portrayed unsympathetically, yet quite humanly by Edward Hogg as a malevolent hunchbacked villain in Roland Emmerich's movie Anonymous (2001). He was a major character at the 2012 Pennsylvania Renaissance Faire, portrayed by actor Nate Betancourt. He was a major character at the 2012 New York Renaissance Faire, portrayed by actor J. Robert Coppola
He is portrayed sympathetically in the novel 1610 by Mary Gentle. He is mentioned in Red Winter of the Tapestry series, as a figure possessed by Astaroth. He was played by Christopher Peck in the premiere of the musical Remember Remember by Lewes Operatic Society in Autumn 2008. In the BBC TV miniseries Elizabeth I's Secret Agents (2017, broadcast on PBS in 2018 as Queen Elizabeth's Secret Agents), he is played by British actor Kevin James. He was a major character at the 1995 in the Czech TV miniseries From pranks about queens (Z hříček o královnách) in episode Queen pack of Dogs (Královnina smečka psů), portrayed by actor Ondřej Vetchý. He is portrayed as a main character of the book Earthly Joys by Philippa Gregory as John Tradescent's master and lord.