15 ғасырдағы жоғалып кеткен ханзаделердің құпиясы

Кіріспе

15 ғасырдағы ағылшын бауырларының жоғалып кетуі

"Қаспадағы ханзадалар" – Англияның тақтан түсірілген королі Эдуард V және оның кіші інісі, Йорк герцогы Ричард ханзадасының тағдырының құпиясына сілтеме жасайды. Бұл бауырлар Англияның королі Эдуард IV-нің патшайымы Элизабет Вудвилльден туған жалғыз ұлдары еді және олар 1483 жылы әкелері қайтыс болған кезде тірі болды. 12 және 9 жастағы олар Глостер герцогы Ричардқа, әкелерінің туысына және Англияның регентіне, Эдуард V-нің таққа отыруына дайындық ретінде Лондон мұнарасына орналастырылды. Бірақ жас король таж кигізілгенге дейін, ол және оның інісі заңды емес деп жарияланды. Глостер Ричард III ретінде таққа отырды. Мұнарада соңғы рет көрінгеннен кейін екі ханзаданың не болғаны белгісіз. Көптеген адамдар олар өлтірілгенін болжайды; кең таралған гипотеза бойынша, Ричард III таққа берік орналасу үшін бұл кісі өлтіруді тапсырды. Олардың өлімі 1483 жылы болған болуы мүмкін, бірақ жоғалып кетуінен басқа, барлық дәлел тек ықтимал жағдайларға байланысты. Осының салдарынан, олардың тағдыры туралы бірнеше басқа да болжамдар айтылды, соның ішінде оларды аналарының ағасы Букингем герцогы, болашақ күйеуі Генрих VII немесе оның анасы Леди Маргарет Бофорт өлтірді деген пікірлер де бар. Сондай-ақ, бір немесе екі ханзада да кісі өлтіруден құтылып кеткен болуы мүмкін деген болжам бар. 1487 жылы Ламберт Симнел бастапқыда Йорк герцогы екенін мәлімдеді, бірақ кейін Йорктің туысы Уорвик графы екенін айтты. 1491 жылдан 1497 жылы тұтқындалғанға дейін Перкин Уорбек Фландрияға қашып кеткенін айтып, Йорк герцогы екенін мәлімдеді. Уорбектің бұл талабын оның замандастарының кейбіреулері, соның ішінде Йорктің әпкесі Бургундия герцогинясы қолдады. 1674 жылы Лондон мұнарасындағы жұмысшылар баспалдақ астынан екі кішкентай адамның сүйектері салынған ағаш қорапты қазып шығарды. Сол кезде бұл сүйектер ханзадалардың сүйектері деп қабылданды, бірақ бұл дәлелденбеді және әлі де нақты емес. Король Чарльз II сүйектерді Вестминстер аббаттығына жерледі, олар сонда қалды.

The Princes in the Tower refers to the mystery of the fate of the deposed
King Edward V of England and his younger brother Prince Richard of Shrewsbury, Duke of York, heirs to the throne of King Edward IV of England. The brothers were the only sons of the king by his queen, Elizabeth Woodville, living at the time of their father's death in 1483. Aged 12 and 9 years old, respectively, they were lodged in the Tower of London by their paternal uncle and England's regent, Richard, Duke of Gloucester, supposedly in preparation for Edward V's forthcoming coronation. Before the young king could be crowned, however, he and his brother were declared illegitimate. Gloucester ascended the throne as Richard III. It is unclear what happened to the two princes after the last recorded sighting of them in the tower. It is generally assumed that they were murdered; a common hypothesis is that the murder was commissioned by Richard III in an attempt to secure his hold on the throne. Their deaths may have occurred sometime in 1483, but apart from their disappearance, the only evidence is circumstantial. As a result, several other hypotheses about their fates have been proposed, including the suggestion that they were murdered by their maternal uncle the Duke of Buckingham, their future brother in law King Henry VII, or his mother Lady Margaret Beaufort, among others. It has also been suggested that one or both princes may have escaped assassination. In 1487, Lambert Simnel initially claimed to be the Duke of York, but later claimed to be York's cousin the Earl of Warwick. From 1491 until his capture in 1497, Perkin Warbeck claimed to be the Duke of York, having supposedly escaped to Flanders. Warbeck's claim was supported by some contemporaries, including York's aunt the Duchess of Burgundy. In 1674, workmen at the Tower of London excavated, from under a staircase, a wooden box containing two small human skeletons. The bones were widely accepted at the time as those of the princes, but this has not been proven and is far from certain. King Charles II had the bones buried in Westminster Abbey, where they remain.

Өмірбаян

1483 жылғы 9 сәуірде Англия королі Эдуард IV үш аптаға созылған аурудан кейін күтпеген жерден қайтыс болды. Ол кезде Эдуардтың ұлы, жаңа король Эдуард V Лудлоу қамалында болса, марқұм корольдің інісі, Глостер герцогы Ричард Йоркширдегі Миддлхэм қамалында еді. Бұл жаңалық Глостерге 15 сәуір шамасында жетті, бірақ оған Эдуардтың ауруы туралы бұрыннан хабарланған болуы мүмкін. Дегенмен, Эдуардтың өтініші ескерілмеген болуы мүмкін, себебі «Генрих V-нің тәжірибесі көрсеткендей, Ұлы Кеңес қайтыс болған корольдің тілегін орындауға міндетті емес еді». Олар Йоркширдегі Понтефракт қамалына жіберілді, онда 25 маусымда жазаланды. 25 маусымда «лордар, рыцарьлар мен джентльмендер тобы» Ричардтан таққа отыруын өтінді. Розмари Хоррокс ұлдардың заңсыздығын жариялауды Ричардтың таққа отыруына кейіннен келтірілген дәлелдеме деп сипаттады. Латын тіліндегі «Argentinus medicus» деген тіркес бастапқыда «Страсбург дәрігері» деп аударылған; алайда, Д. Е. Родс бұл «Аргентина дәрігеріне» қатысты болуы мүмкін екенін ұсынады. Родс оны Джон Аргентин деп атайды, ол кейіннен Кембридж Корольдік колледжінің провизоры және Англия королі Генрих VII-нің (Генрих Тюдор) аға ұлы, Уэльс принці Артурдың жеке дәрігері болған. Ричард інісіне қосылғаннан кейін екі ханзаданың мұнара ауласында ойнап жүргендері туралы хабарлар бар, бірақ 1483 жылдың жазынан кейін олардың екеуі де қайтадан көрінбеді. Шілде айының соңында оларды құтқаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды. Элисон Вейр 1483 жылғы 3 қыркүйекті ықтимал күн деп ұсынады; алайда, Вейрдің жұмысы «өз фантазиясына көбірек, ал оның ұсынған нақты емес дәлелдеріне аз сүйенген қорытындыға келгені» үшін сынға ұшырады. Клемент Маркхэм ханзадалар 1484 жылдың шілдесіне дейін тірі болған болуы мүмкін екенін айтады, Ричард III үйі шығарған ережелерге сілтеме жасай отырып: «балалар бір таңғы асқа бірге отыруы керек». Алайда, Джеймс Гейрднер «балалар» деген сөздің кімге қатысты екені белгісіз екенін және бұл ханзадаларға қатысты болмауы мүмкін екенін мәлімдейді. Бұл Уорвик графы Эдуард (Кларенс герцогының ұлы) және Эдуард IV-нің екі кіші қызы (Кэтрин мен Бриджит) болуы мүмкін, олардың барлығы Ричардтың қамқорлығындағы Шериф Хаттон қаласында тұрған. Ричард III-тің денесі Лестердегі тұрақтан табылғаннан бері оның ДНК-сы тіркелгендіктен, енді осы екі ханзаданың қалдықтарына ұқсас екенін анықтау мүмкін.

On 9 April 1483, Edward IV of England died unexpectedly after an illness lasting around three weeks. At the time, Edward's son, the new King Edward V, was at Ludlow Castle, and the dead king's brother, Richard, Duke of Gloucester, was at Middleham Castle in Yorkshire. The news reached Gloucester around 15 April, although he may have been forewarned of Edward's illness. Edward's request may not have mattered, however, since "as the precedent of Henry V showed, the Privy Council was not bound to follow the wishes of a dead king". They were sent to Pontefract Castle in Yorkshire where, on 25 June, they were beheaded. On 25 June, "a group of lords, knights and gentlemen" petitioned Richard to take the throne. The declaration of the boys' illegitimacy has been described by Rosemary Horrox as an ex post facto justification for Richard's accession. The Latin reference to "Argentinus medicus", was originally translated as "a Strasbourg doctor"; however, D. E. Rhodes suggests it may actually refer to "Doctor Argentine", whom Rhodes identifies as John Argentine, an English physician who later served as provost of King's College, Cambridge, and as doctor to Arthur, Prince of Wales, eldest son of King Henry VII of England (Henry Tudor). There are reports of the two princes being seen playing in the tower grounds shortly after Richard joined his brother, but there are no recorded sightings of either of them after the summer of 1483. An attempt to rescue them in late July failed. Alison Weir proposes 3 September 1483 as a potential date; however, Weir's work has been criticised for "arriving at a conclusion that depends more on her own imagination than on the uncertain evidence she has so misleadingly presented." Clements Markham suggests the princes may have been alive as late as July 1484, pointing to the regulations issued by Richard III's household which stated: "the children should be together at one breakfast". James Gairdner, however, argues that it is unclear to whom the phrase "the children" alludes, and that it may not have been a reference to the princes. It may refer to Edward, Earl of Warwick (son of the Duke of Clarence) and Edward IV's two youngest daughters (Catherine and Bridget), all of whom were living under Richard's care at Sheriff Hutton. It is now possible to determine whether or not any remains are the two princes, since Richard III’s DNA is on record, following his body’s discovery in a Leicester car park.

Аңыздар

Бірнеше дереккөздер принцтердің жоғалып кеткеннен кейін олардың қазасына қатысты әңгімелер тарағанын көрсетеді. Қылмыс туралы хабар Францияға да жетті. 1484 жылдың қаңтар айында Францияның Лорд-канцлері Гийом де Рошфорт Генерал-эштатты ханзадалардың тағдырынан "сақтандыруға" шақырды, өйткені олардың королі Карл VIII-ге бар болғаны 13 жас болған еді. Қазіргі заманға сай есеп тек Манчинидің 1483 жылдың қараша айына дейін Лондонда жазған еңбегі ғана. Томас Мор (Тюдорларға адал, Ричард III-тің ашық жауы Джон Мортонның үйінде өскен) шамамен 1513 жылы «Патша Ричард III тарихы» атты кітабын жазды. Онда Сэр Джеймс Тиррелл Ричардтың бұйрығымен кісі өлтіргені анықталды. Тиррелл – Ричард III-тің адал қызметшісі, ол 1502 жылы мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін жазаланған алдында ханзадаларды өлтіргенін мойындаған екен. Мор тарихында ханзадалар Тирреллдің екі адамы (Майлс Форест және Джон Дайтон) оларды төсек үстінде улап өлтіргенін, содан кейін «басқыштардың астында, терең жерге, үлкен тас үйіндісінің астына» жерлегенін, бірақ кейіннен олардың денелері табылып, құпия жерге қайта жерленгенін жазды. Тарихшы Тим Торнтон Майлс Форесттің ұлдары Генрих VIII Англиясында сарайда болғанын және Томас Мордың олармен байланысы оған кісі өлтірудің толық мәліметтерін беруі мүмкін екенін мәлімдеді. Полидор Вергилий өзінің «Англия тарихы» (шамамен 1513 ж.) еңбегінде Тирреллдің кісі өлтіруші екенін айтады, ол «қасіретпен Лондонға барғанын», Ричард III-тің бұйрығымен өте ойсырап, осы қылмысты жасағанын, ал Ричардтың өзі бүліктерді тоқтату үшін ханзадалардың қазасы туралы әңгімелерді таратыпты. XVI ғасырдың екінші жартысында жазылған Холиншедтің жылнамаларында ханзадаларды Ричард III өлтіргені айтылады. Бұл жылнамалар Уильям Шекспирдің «Ричард III» пьесасы үшін негізгі дереккөздердің бірі болды, онда Ричард кісі өлтіруші ретінде бейнеленеді, ол Тирреллге ұлдарды өлтіруді тапсырады. А. Поллардтың пікірінше, жылнамадағы оқиғалар сол кездегі «қабылданған және стандартты есепке» сәйкес келеді, бірақ оның жазылуына қарай «пропаганда тарихи фактіге айналды». Мор өзінің еңбегін тарихи шындыққа сәйкес емес, моральдық мәселені жазу мақсатымен жазды. Мордың есебі кейбір бірінші қолынан алынған деректерге сүйенсе де, көбінесе басқа көздерден алынған. Сонымен қатар, Мордың есебі Шекспирдің «Ричард III» пьесасының негіздерінің бірі болып табылады, ол Ричардты жас ханзадаларды өлтіргені үшін айыптайды.

Several sources suggest there were rumours of the princes' deaths in the time following their disappearance. Rumours of murder also spread to France. In January 1484, Guillaume de Rochefort, Lord Chancellor of France, urged the Estates General to "take warning" from the fate of the princes, as their own king, Charles VIII, was only 13. Only Mancini's account, written in London before November 1483, is contemporary. Thomas More (a Tudor loyalist who had grown up in the household of John Morton, an avowed foe of Richard III) wrote The History of King Richard III, c.1513. This identified Sir James Tyrrell as the murderer, acting on Richard's orders. Tyrrell was the loyal servant of Richard III who is said to have confessed to the murder of the princes before his execution for treason in 1502. In his history, More said that the princes were smothered to death in their beds by two agents of Tyrrell (Miles Forrest and John Dighton) and were then buried "at the stayre foote, metely depe in the grounde vnder a great heape of stones", but were later disinterred and buried in a secret place. Historian Tim Thornton claimed that the sons of Miles Forrest were at court in Henry VIII's England, and Thomas More's contacts with them could have given him the detail of the murder. Polydore Vergil, in his Anglica Historia (c.1513), also specifies that Tyrrell was the murderer, stating that he "rode sorrowfully to London" and committed the deed with reluctance, upon Richard III's orders, and that Richard himself spread the rumours of the princes' death in the belief that it would discourage rebellion. Holinshed's Chronicles, written in the second half of the 16th century, claims that the princes were murdered by Richard III. The chronicles were one of the main sources used by William Shakespeare for his play Richard III, which also portrays Richard as the murderer, in the sense that he commissions Tyrrell to have the boys killed. A. J. Pollard believes that the chronicle's account reflected the contemporary "standard and accepted account", but that by the time it was written "propaganda had been transformed into historical fact". More wrote his account with the intention of writing about a moral point rather than a closely mirrored history. While More's account does rely on some firsthand sources, the account is generally taken from other sources. Additionally, More's account is one of the bases for Shakespeare's Richard III, which similarly indicts Richard for murdering the young princes.

Лондон мұнарасы

17 шілдеде 1674 жылы Лондон мұнарасын жөндеуші жұмысшылар екі кішкентай адамның қаңқасын қамтитын ағаш қорапты қазып шығарды. Сүйектер Ақ мұнараның шіркеуіне апаратын баспалдақтан 3 метр тереңдікте көмілген күйде табылған. Бұл мұнарада табылған алғашқы балалар қаңқасы емес; бұрын екі баланың сүйектері «жабық ескі бөлмеде» табылған, Поллардтың пікірінше, бұл ханзадалардың сүйектері болуы мүмкін, бірақ бұл сүйектердің табылған жерімен келіспейді. Сүйектер табылған баспалдақ Ричард III тұсында салынбаған еді. Бір анонимді есепте олармен «мақта мен барқыттың бөліктері» табылғандығы айтылады; барқыт денелердің аристократтарға тиесілі екенін көрсетеді. Олардың табылғанына төрт жыл өткен соң, латын тілінде жазылған жазуда: «Осы жерде Англия королі Эдуард V және Йорк герцогы Ричардтың қалдықтары жерленген. Олардың ұзақ іздеген және асыға күткен сүйектері, бір жүз жиырма жылдан астам уақыттан кейін, Ақ мұнараның шіркеуіне апаратын баспалдақтың қиратылған астында терең көмілген күйде, 1674 жылдың 17-сі күні табылды» делінген. Сүйектер 1933 жылы Вестминстер аббаттығының архивистісі Лоуренс Таннер, жетекші анатомист профессор Уильям Райт және Стоматологтар қауымдастығының президенті Джордж Норткрофтпен бірге алынып, зерттелді. Белгілі бір сүйектер мен тістерді өлшеу арқылы олар сүйектердің ханзадаларға сәйкес келетін екі балаға тиесілі деген қорытындыға келді. Зерттеу сынға ұшырады, себебі ол сүйектер ханзадаларға тиесілі деген болжаммен жүргізілген және сүйектерде тұншығу белгілері бар ма, жоқ па деген мәселеге ғана назар аударған, тіпті сүйектердің еркек пе әйел пе екенін анықтауға әрекет жасалмаған. Поллард атап өткендей, егер қазіргі заманғы ДНК және көміртектік талдау сүйектердің ханзадаларға тиесілі екенін дәлелдесе де, оларды кім не өлтіргенін дәлелдемейді. Алайда, Джордж Плантагенет және Мэри Плантагенет деп белгіленген екі қорғасын сандық кейіннен шіркеудің басқа жерлерінде (1810-13 жылдары Вулсидің қабір үйінің астында король Джордж III үшін патшалық қабір үйін қазу кезінде) табылған және Эдуард IV-тің іргелес қақпасына көшірілген, бірақ сол кезде Эдуард IV-тің қақпасында болған екі қорғасын сандықты анықтауға тырыспаған. 1990 жылдардың соңында Сент-Джордж шіркеуіндегі Эдуард IV қабірінің жанында және айналасында жұмыстар жүргізілді; еден аумағы ескі қазандықты ауыстыру және болашақ Виндзор декандары мен канондарының қалдықтарына арналған жаңа қойманы қосу үшін қазылды. Виндзор деканы мен канондарынан екі сандықты талшықты-оптикалық камерамен тексеруді немесе мүмкін болса, Эдуард IV-тің екі баласының қорғасын сандықтары орналасқан қабірдегі екі белгісіз қорғасын сандықты қайта тексеруді қарастыру туралы өтініш жіберілді. Корольдік қабірді (1810-13) ашу үшін корольдің келісімі қажет болғандықтан, ортағасырлық құпияны кем дегенде келесі бірнеше ұрпаққа шешілмей қалдыру дұрыс деп саналды. 2012 жылы Ричард III-тің қалдықтары табылғаннан кейін «екі ханзаданың» сүйектерін қайта қазуға қызығушылық оянды, бірақ Елизавета II мұндай сынаққа рұқсат бермеді. 2022 жылы тарихи корольдік сарайлардың бас кураторы Трейси Борман король Карл III бұл мәселеге «мүлдем басқаша көзқарас» ұстанатынын және тергеуді қолдауы мүмкін екенін мәлімдеді.

On 17 July 1674, workmen remodelling the Tower of London dug up a wooden box containing two small human skeletons. The bones were found buried 10 feet (3 m) under the staircase leading to the chapel of the White Tower. The remains were not the first children's skeletons found within the tower; the bones of two children had previously been found "in an old chamber that had been walled up", which Pollard suggests could equally well have been those of the princes. which disagrees with where the bones were discovered. The staircase that the bones were found underneath had not yet been built, at the time of Richard III. One anonymous report was that they were found with "pieces of rag and velvet about them"; the velvet could indicate that the bodies were those of aristocrats. Four years after their discovery, The inscription, written in Latin, states "Here lie interred the remains of Edward V, King of England, and Richard, Duke of York, whose long desired and much sought after bones, after over a hundred and ninety years, were found interred deep beneath the rubble of the stairs that led up to the Chapel of the White Tower, on the 17 of July in the Year of Our Lord 1674." The bones were removed and examined in 1933 by the archivist of Westminster Abbey, Lawrence Tanner; a leading anatomist, Professor William Wright; and the president of the Dental Association, George Northcroft. By measuring certain bones and teeth, they concluded the bones belonged to two children around the correct ages for the princes. The examination has been criticised, on the grounds that it was conducted on the presumption that the bones were those of the princes and concentrated only on whether the bones showed evidence of suffocation; no attempt was even made to determine whether the bones were male or female. Pollard points out that even if modern DNA and carbon dating proved the bones belonged to the princes, it would not prove who or what killed them. However, two lead coffins clearly labelled as George Plantagenet and Mary Plantagenet were subsequently discovered elsewhere in the chapel (during the excavation for the royal tomb house for King George III under the Wolsey tomb house in 1810–13), and were moved into the adjoining vault of Edward IV's, but at the time no effort was made to identify the two lead coffins already in Edward IV's vault. In the late 1990s, work was being carried out near and around Edward IV's tomb in St George's Chapel; the floor area was excavated to replace an old boiler and also to add a new repository for the remains of future Deans and Canons of Windsor. A request was forwarded to the Dean and Canons of Windsor to consider a possible examination of the two vaults either by fibre optic camera or, if possible, a reexamination of the two unidentified lead coffins in the tomb also housing the lead coffins of two of Edward IV's children that were discovered during the building of the Royal Tomb for King George III (1810–13) and placed in the adjoining vault at that time. Royal consent would be necessary to open any royal tomb, so it was felt best to leave the medieval mystery unsolved for at least the next few generations. The 2012 discovery of the remains of Richard III has prompted renewed interest in re excavating the skeletons of the "two princes", but Queen Elizabeth II never granted the approval required for any such testing of an interred royal. In 2022, Tracy Borman, joint chief curator of Historic Royal Palaces, stated that King Charles III held "a very different view" on the subject and could potentially support an investigation.

Теориялар

Билеушілерге не болғаны туралы айқын дәлелдердің жоқтығы көптеген теориялардың пайда болуына себеп болды. Ең көп таралған теория – олар жоғалып кеткен кезде өлтірілген, ал тарихшылар мен авторлардың арасында, бұл өлтіру туралы теорияны қабылдағандардың көпшілігі, олардың Ричард III-тің бұйрығымен өлтірілгенін айтады.

Ричард III

Көптеген тарихшылар принцтердің жоғалуына байланысты Ричард III-тің кінәлі екенін тұжырымдайды. Принцтер мұрагерлік құқығынан алынғанмен, Ричардтың тәжге қол жеткізу жолының тұрақсыздығынан Йорк әулетінің өкілдері оған қарсылық көрсетуі мүмкін болды. Оларды құтқаруға және Эдуардты таққа қайтаруға жасалған әрекеттер принцтердің тірі қалғанда да қауіпті боларын көрсетті. Ричардтың жауы оларды көтеріліс басшылары ретінде пайдалануы мүмкін еді. 1483 жылдың соңында олардың өлімі туралы қауесет тарады, бірақ Ричард оларды жұртқа көрсетіп, тірі екенін дәлелдеуге тырыспады, бұл олардың сол кезде қайтыс болғанын көрсетеді. Дегенмен, ол осы мәселеде үнсіз қалған жоқ. 1577 жылы жазылған Англия, Шотландия және Ирландия жылнамаларында Рафаэль Холиншед Ричардтың "немерелерін өлтірудегі әділдігін жариялап, әлемге мәлімдеп, және халықтың сүйіспеншілігі мен құрметін алу үшін қаншалықты шығынға баруға дайын болғанын" баяндайды. Ричард бұл мәселені тергеуге кіріспеді, егер ол немерелерінің өліміне кінәлі болмаса, бұл оның мүддесіне сай болар еді. Принцтер жоғалып кеткен кезде Ричард Йорк аймақтарында саяхаттап жүрді, сондықтан оларды жеке өлітіруі мүмкін емес еді. Олар Ричардтың адал адамдары бақылап отырған Лондон мұнарасында күзетте тұрды, және оларға қол жеткізу оның бұйрығымен қатаң шектелді. Ол өзінің біреуін принцтерді өлтіру үшін жіберуі мүмкін еді, бірақ олар оның білуіне қарамастан өлтірілмегені де мүмкін емес. Бұл туралы жалғыз жазба Томас Мордың еңбегінде кездеседі, ол тергеу кезінде Тирреллдің Ричард III-тің олардың өлімін бұйырғанын мойындағанын айтады. Ол тағы екі адамды кінәлады, бірақ одан әрі сұрақтарға жауап бере алмай, мәйіттердің қайда екенін білмейтінін мәлімдеді, оларды Брэкенбери жылжытқан деді. Уильям Шекспир оны кінәлі деп бейнелейді, оны Ричард Букингемнің наразылығынан кейін іздейді. Элисон Вейр осы оқиғалардың нұсқасын қабылдайды, ал Хикс оның 1483 жылдан кейінгі табысты мансабы мен жылдам жоғарылауы "принцтерді өлтіргенімен сәйкес келеді" деп атап өтеді. Алайда, Тирреллдің мойындауы туралы жалғыз жазба Мордың еңбегінде кездеседі, және "нақты мойындау табылған жоқ". Поллард Мордың жазбаларының дұрыстығына күмән келтіріп, оның "бірнеше тараған жазбалардың бірі" екенін айтады, бірақ оның "өзінің ойлап тапқан нәрсесі" болуы мүмкін екенін де жоққа шығармайды, "Ағаштағы қыздар туралы оқиғалармен айқын ұқсастықтарға" назар аударады. Ричардтың кінәсі замандастары тарапынан кеңінен қабылданып келді. Джордж Сели, Доминик Манчини, Джон Роус, Фабианның жылнамасы, Кроуленд жылнамасы және Лондон жылнамасы принцтердің жоғалуын атап өтті, және Манчиниден басқа (оның не болғанын білмейтінін айтқан) барлығы Ричардты кісі өлтіруші деп айыптады. Франция канцлері Гийом де Рошфор 1484 жылғы қаңтарда Турдағы Генерал штабқа Ричардты кісі өлтіруші деп атады. Бұл сондай-ақ, Ричард III-ке қарсы науқанында Генри Тюдорды қолдаған Элизабет Вудвиллдің сенімі болған сияқты. Элизабет Вудвиллдің Ричардпен татуласып, қыздарын баспанадан алып шығуының себебі, Ричардтың куәгерлердің алдында оның тірі қалған балаларын қорғауға және қамтамасыз етуге салтанатты ант беруге мәжбүр болуы мүмкін, бұл олардың бауырлары сияқты тыныш өлтірілуі мүмкін деген сенімге әкелді. Қазіргі заманғы пікірге сәйкес көптеген қазіргі тарихшылар, соның ішінде Дэвид Старки, Хелен Кастор және А. Дж. Поллард Ричардты ең ықтимал кінәлі деп санайды. Бұл мәселе бойынша Ричард III-ге қарсы ресми айып таспады, Генрих VII-нің Аттайдер туралы заң жобасы мұнарадағы ханзадаларды нақты атаған жоқ, бірақ ол Ричардты "табиғи емес, зиянды және үлкен жалған ант беру, сатқындық, кісі өлтіру және кісі өлтіру, сәбидің қанын төгу, көптеген басқа да қателіктермен, Құдай мен адамға қарсы жек көрінішті қылмыстар мен жиреніштермен" айыптады. "Баланың қанын төгуі" - ханзадаларды өлтірген деген айып болуы мүмкін. Хикс бұл Ричардтың кінәсі жалпыға мәлім немесе кем дегенде жалпыға мәлім болып кеткенін білдіретін, принцтерді өлтіруді айыптайтын парламенттегі баяндамаларға сілтеме жасады. Эдуард III ұрпағы ретінде Джон Гонт, Ланкастердің 1-герцогі және Глостердің 1-герцогі Томас арқылы әкесі тарапынан, сондай-ақ Джон Гонт, Ланкастердің 1-герцогі арқылы анасы тарапынан Джон Бофорт, Джон Гонттың ұлы арқылы Букингем өзінің таққа таласуға құқығы бар екенін үміттене алды, немесе ол үшінші тараптың тапсыруымен әрекет етуі мүмкін. Кейбір, атап айтқанда Пол Мюррей Кендалл, заманауи португалиялық құжат Букингемді кінәлі деп көрсетеді, былай деді: "83 жылы король Эдуард қайтыс болғаннан кейін, оның басқа бір бауыры, Глостер герцогі, айтқан корольдың ұлдары, Уэльс принці және Йорк герцогін өзінің билігінде ұстап, Букингем герцогіна тапсырды, оның қамқорлығында айтқан ханзадалар аштықтан қайтыс болды". 1980 жылы Лондонның қару-жарақ колледжінің архивінен табылған, жоғалудан кейінгі ондаған жылдардан кейін датырланған құжат, кісі өлтіру "Букингем герцогінің кінәсінен" болғанын мәлімдеді. Бұл Майкл Беннеттің Ричардтың көрнекті қолдаушыларының кейбіреуі, Букингем және Джеймс Тиррелл, Ричардтың бұйрығын күтпей, өздігінен ханзадаларды өлтіргенін болжауына әкелді. Беннет осы теорияны қолдау үшін былай деді: "Корольдің кеткеннен кейін Букингем астанада тиімді басшылыққа ие болды, және бір айдан кейін екеуі кездескенде олардың арасында қорқынышты дау болғаны белгілі". Букингем - Ричардтан басқа заманауи жылнамада жауапты деп аталатын жалғыз адам. Алайда, ол жалғыз әрекет етпегенінің екі себебі бар. Біріншіден, егер ол Ричардтың бұйрығынсыз әрекет еткен болса, Ричард Букингем опасыздыққа ұшырап, жазаланғаннан кейін ханзадалардың өліміне кінәні Букингемге таңбалауға тырыспағаны өте таңқаларлық. Екіншіден, ол Лондон мұнарасындағы қатаң күзетте тұрған ханзадаларға қол жеткізу үшін Ричардтың көмегіне мұқтаж болды. Нәтижесінде, оның олардың өлтірілуіне қатысқаны мүмкін болғанымен, оның Ричардтың білуіне қарамастан әрекет еткені туралы гипотеза тарихшылар тарапынан кеңінен қабылданбады. Джереми Поттер Ричард Букингем кінәлі болса, ешкім Ричардтың осы қылмысқа қатысқандығына сенбегендіктен үнсіз қалуға мәжбүр болар еді деп болжады, бірақ ол сондай-ақ "тарихшылар Букингем Ричардтың келісімінсіз немесе кем дегенде оның ықпалысыз әрекет етуге батыл болмас еді" деп атап өтті. Алайда, Поттер Букингем осы сәтте өзінің тәжді басып алу арманымен мас болғанын және ханзадаларды өлтіруді осы мақсатқа жетудің алғашқы қадамы ретінде қарастырғанын болжады.

Many historians conclude that Richard III, the princes' uncle, is the likeliest culprit in the case of the disappearance of the princes for a number of reasons. Although the princes had been eliminated from the succession, Richard's hold on the monarchy was very insecure due to the way in which he had attained the crown, leading to a backlash against him by the Yorkist establishment. An attempt had already been made to rescue them and restore Edward to the throne, clear evidence that the existence of the princes would remain a threat as long as they were alive. The boys could have been used by Richard's enemies as figureheads for rebellion. Rumours of their death were in circulation by late 1483, but Richard never attempted to prove that they were alive by having them seen in public, which strongly suggests that they were dead by then. However, he did not remain silent on the matter. Raphael Holinshed, in his Chronicles of England, Scotland and Ireland, written in 1577, reports that Richard, "what with purging and declaring his innocence concerning the murder of his nephews towards the world, and what with cost to obtain the love and favour of the communal tie (which outwardlie glosed, and openly dissembled with him) gave prodigally so many and so great rewards, that now both he lacked, and scarce with honesty how to borrow." Richard also failed to open any investigation into the matter, which would have been in his interest if he was not responsible for the deaths of his nephews. Richard was away from court on a progression through the Yorkist heartlands at the time the princes disappeared; if they died at this time, he would have been unable to murder them in person. They were under guard in the Tower of London, which was controlled by his men, and access to them was strictly limited by his instructions. He could therefore have dispatched one of his retainers to murder the princes on his behalf, but it is unlikely they could have been murdered without his knowledge. The only record of this is the writing of Thomas More, who wrote that, during his examination, Tyrrell made his confession as to the murders, saying that Richard III ordered their deaths. He also implicated two other men; despite further questioning, however, he was unable to say where the bodies were, claiming that Brackenbury had moved them. William Shakespeare portrays him as the culprit, sought out by Richard after Buckingham demurs. This version of events is accepted by Alison Weir and Hicks notes that his successful career and rapid promotion after 1483 "is consistent with his alleged murder of the princes". However, the only record of Tyrrell's confession is through More, and "no actual confession has ever been found". Pollard casts doubts on the accuracy of More's accounts, suggesting it was "an elaboration of one of several circulating accounts"; however, he does not discount the possibility of it being "just his own invention", pointing to the "clear similarities to the stories of the Babes in the Wood". Richard's guilt was widely accepted by contemporaries. George Cely, Dominic Mancini, John Rous, Fabyan's Chronicle, the Crowland Chronicler and the London Chronicle all noted the disappearance of the Princes, and all bar Mancini (who noted that he had no knowledge of what had happened) repeated rumours naming Richard as the murderer. Guillaume de Rochefort, Chancellor of France, named Richard as the murderer to the Estates General at Tours in January 1484. It also appears to have been the belief of Elizabeth Woodville, who would go on to support Henry Tudor in his campaign against Richard III. One possible motive for Elizabeth Woodville subsequently making her peace with Richard and bringing her daughters out of sanctuary could be that Richard had to swear a solemn oath, before witnesses, to protect and provide for her surviving children, which made it much less likely they could be quietly murdered as it was believed their brothers had been. In line with this contemporary opinion many current historians, including David Starkey, Helen Castor and A. J. Pollard regard Richard himself as the most likely culprit. There was no formal accusation against Richard III on the matter; the Bill of Attainder brought by Henry VII made no definitive mention of the Princes in the Tower, but it did accuse Richard of "the unnatural, mischievous and great perjuries, treasons, homicides and murders, in shedding of infant's blood, with many other wrongs, odious offences and abominations against God and man". The "shedding of infant's blood" may be an accusation of the Princes' murder. Hicks speculated that it was a reference to speeches made in Parliament condemning the murder of the princes, which suggested that Richard's guilt had become common knowledge, or at least common wisdom. As a descendant of Edward III, through John of Gaunt, 1st Duke of Lancaster and Thomas of Woodstock, 1st Duke of Gloucester on his father's side, as well as through John of Gaunt, 1st Duke of Lancaster through John Beaufort, son of John of Gaunt on his mother's side, Buckingham may have hoped to accede to the throne himself in due course; alternatively, he may have been acting on behalf of a third party. Some, notably Paul Murray Kendall, A contemporary Portuguese document suggests Buckingham as the guilty party, stating " and after the passing away of king Edward in the year of 83, another one of his brothers, the Duke of Gloucester, had in his power the Prince of Wales and the Duke of York, the young sons of the said king and his brother, and turned them to the Duke of Buckingham, under whose custody the said Princes were starved to death." A document dated some decades after the disappearance was found within the archives of the College of Arms in London in 1980; this stated that the murder "be the vise of the Duke of Buckingham". This led Michael Bennett to suggest that possibly some of Richard's prominent supporters, Buckingham and James Tyrrell, murdered the princes on their own initiative without waiting for Richard's orders. Bennett noted in support of this theory: "After the King's departure Buckingham was in effective command in the capital, and it is known that when the two men met a month later there was an unholy row between them." Buckingham is the only person to be named as responsible in a contemporary chronicle other than Richard himself. However, for two reasons he is unlikely to have acted alone. First of all, if he were guilty of acting without Richard's orders it is extremely surprising that Richard did not lay the blame for the princes' murder on Buckingham after Buckingham was disgraced and executed, especially as Richard could potentially have cleared his own name by doing so. Secondly, it is likely he would have required Richard's help to gain access to the princes, under close guard in the Tower of London, As a result, although it is extremely possible that he was implicated in the decision to murder them, the hypothesis that he acted without Richard's knowledge is not widely accepted by historians. While Jeremy Potter suggested that Richard would have kept silent had Buckingham been guilty because nobody would have believed Richard was not party to the crime, he further notes that "Historians are agreed that Buckingham would never have dared to act without Richard's complicity, or at least, connivance". However, Potter also hypothesised that perhaps Buckingham was fantasising about seizing the crown himself at this point and saw the murder of the princes as a first step to achieving this goal.

Генрих VII

Генрих VII (Генрих Тюдор) таққа ие болғаннан кейін, таққа талапкер болған кейбір адамдарды өлімге кестірді. Кейбір дереккөздерде Ричард III-нің заңсыз ұлы Джон Глостердің де осылардың арасында болғаны айтылады. Майкл Беннет пен Тимоти Элстон бұл қадамның сақтық шарасы болғанын, себебі Ламберт Симнел өзін Ричардтың ұлы деп мәлімдегенін көрсетеді. Поллард Маркхэмнің теориясын «үлкен болжам» деп бағалайды және Генрихтің ханзадалар туралы үнсіздігі «жеке кінәдан гөрі саяси есептеу» болуы ықтимал екенін айтады. Генрихті замандастары, тіпті оның жаулары да бұл қылмысқа кінәлаған емес, егер оның кінәлі болуы мүмкін деп ойлағанда, оны кінәлаған болар еді. Сонымен қатар, Рафаэль Холиншед 1577 жылы Ричардтың «немерелерін өлтіруде» өзін «ақтап, кінәсіздігін жариялағанын» хабарлаған, бұл балалар Ричардтың тұсында қаза тапқанын көрсетеді. Екі ханзаданың соңғы рет көрінгеннен кейін екі жыл бойы Ричард тарапынан жасырынып, тірі қалғаны да күмәнді, себебі олардың өлтірілуіне оның қатысы бар деген әңгімелер тарады.

Басқа күдіктілер

Кейбір ғалымдар оның орнына Джон Говардты, Норфолктің 1-ші герцогы, Маргарет Бофортты (Генри VII-нің анасы) немесе Джейн Шорды (Эдвард IV-нің сүйіктісі) кінәлі деп айыптайды. Бофорт теориясын Филиппа Грегори 2013 жылы BBC деректік фильмінің "Нағыз Ақ Патшайым және оның бәсекелестері" атты сериясында қолдады. Дегенмен, бұл теория нақты дәлелдерге емес, ықтимал себептер туралы болжамдарға ғана негізделген.

Басқа талаптар

Тарихшы Дэвид Болдуин Генрих VII-нің бұл мәселеге қатысты тартынғандығының себебі кем дегенде бір ханзаданың әлі тірі болуымен байланысты болуы мүмкін деп санайды; ол Ричардтың аман қалу ықтималдығы жоғары, ал Эдуардтың аурудан қайтыс болғанын айтады. Болдуин пікірінше, ханзадалар мұнараға кіргеннен кейін оларға не болғанын ешкім білмегені мүмкін емес; Ричард III, Генрих VII, жетекші сарайлықтар мен олардың анасы балалардың қайда және қалай екенін білген болар еді. Кейін Перкин Уорбек өзін Ричард деп жариялап, Ирландияда пайда болып, өзін Ричард IV патша деп атады. Бургундия герцогинясы Маргарет Йорк Уорбекті Ричард ретінде ресми түрде мойындады. Ричард III-нің қарындасы Маргарет, Генрих VII-нің бейбітшілікке келмейтін қарсыласы, бұрын Симнелді Уорвик деп мойындаған еді. Бұл пікірді шотланд тарихшысы Малкольм Лэйн де қолдады. Алайда Уолпол кейіннен өз көзқарасын қайтарып алып, енді ханзадаларды Ричард III-нің тәжді нығайту үшін өлтіргенін айтты. Жақында ғана Уорбекті Ричард деп санайтын теорияны Аннет Карсон, Ричард III-ке өмір бойы қызығушылық танытқан тәуелсіз жазушы қолдады. Ол Ричардтың ханзадаларды құпия түрде шетелге, әпкесі Бургундия герцогинясының қамқорлығына жібергенін және олардың жаңа есімдермен өскенін айтты. Болдуиннің теориясы бойынша, оларды қарсылықтың ошағы болмас үшін көзден тасалап, кейін оларды сотқа алып келіп, өлтірілгені туралы қауесеттерді жоюға тырысса, олар қайтадан қауіпті болуы мүмкін еді. Бұл теорияны 2012 жылы Ричард III-тің денесін тапқандығымен танымал Филиппа Лэнгли де қолдады. Ол заманауи құжаттар екі ханзаданың 1493 жылға дейін Еуропа құрлығында тірі және патшалық отбасымен байланыста болғанын көрсетеді деп санайды және Ламберт Симнел мен Перкин Уорбек тарихқа белгілі болған адамдардың шын мәнінде ханзадалар Эдуард және Ричард болғанын болжайды. Лэнгли ұсынған дәлелдердің арасында Ричардтың қашуын және Еуропаға қашуын сипаттаған куәгердің көрсетмесі (1493 жылғы), ол тәуелсіз сарапшылармен XV ғасырдың соңындағы құжат ретінде расталған, сондай-ақ Максимилиан I, Киелі Рим императорының денесіндегі үш туылған белгіні қарап, оны Ричард ханзада деп таныған құжат бар. 2021 жылы "Жоғалған ханзадалар жобасы" зерттеушілері Эдуардтың өмірін Девонның Колдридж ауылында аяқтағанына дәлел тапқандарын мәлімдеді. Олар 13 жасар ханзаданы 1484 жыл шамасында ауылға келген Джон Эванс есімді адаммен байланыстырды, оған дереу ресми лауазым және Қожалық иесі атағы берілді. Зерттеуші Джон Дик Эванстың тапсырысымен 1511 жыл шамасында салынған Колдридж шіркеуіндегі Эдуард V-ті бейнелейтін йоркшілдік символдар мен боялған шыны терезелерді байқады, бұл осы аймақ үшін ерекше жағдай.

Historian David Baldwin suggests that Henry VII's reticence on the subject may have been because at least one of the princes was still alive; he considers that Richard is more likely to survive, with Edward dying of a malady. Baldwin argues that it is "impossible" that no one knew what happened to the Princes after they entered the Tower; he believes Richard III and Henry VII, leading courtiers and their mother would all have known the boys' whereabouts and welfare. Perkin Warbeck later claimed to be Richard, appearing in Ireland and calling himself king Richard IV. Margaret of York, Duchess of Burgundy, formally recognised Warbeck as Richard. Margaret, Richard III's sister, an unrelenting opponent of Henry VII, had previously recognised Simnel as Warwick. a view also supported by the Scottish historian Malcolm Laing. Walpole, however, later retracted his views and stated that he now believed the princes to have been murdered by Richard III to secure his hold on the crown. In more recent times the theory that Warbeck was Richard has been endorsed by Annette Carson, a freelance writer with a "lifelong interest" in Richard III. She suggested that Richard smuggled the princes abroad to the custody of their aunt, the Duchess of Burgundy, and they were raised there under false identities. Baldwin's theory was that by having removed them from sight to prevent them being a focus for opposition, he was then unable to bring them back to court to scotch rumours of their murder without once again having them become a threat. This theory has also been endorsed by Philippa Langley, known for the discovery of Richard III's body in 2012, who argues that contemporary documents show the two princes were alive and in contact with royals on the European continent as late as 1493, and suggests that the men known to history as Lambert Simnel and Perkin Warbeck were genuinely princes Edward and Richard. Among the evidence presented by Langley is a witness statement (dated 1493) purported to have been written by Richard describing his escape and flight to Europe, which has been independently authenticated as a late 15th century document, and a document claiming that Maximilian I, Holy Roman Emperor had identified a man as Prince Richard by examining three birthmarks on his body. In 2021, researchers from the "Missing Princes Project" claimed to have found evidence that Edward had lived out his days in the rural Devon village of Coldridge. They have linked the 13 year old prince with a man named John Evans, who arrived in the village around 1484, and was immediately given an official position and the title of Lord of the Manor. Researcher John Dike noted Yorkist symbols and stained glass windows depicting Edward V in a Coldridge chapel commissioned by Evans and built around 1511, unusual for the location.

Әсері

Принцтердің жоғалуының саяси жағдайы, оларға не болғанына қарамастан, олар өлтірілді деп есептелді және Ричард олардың өлтірілуіне кінәланды. Тіпті, егер ол олардың өліміне тікелей жауапты болмаса да, оларды тақтан алып, қатаң күзетпен ұстағандығы замандастарының алдында оларды қорғауға міндетті етті, ал олардың өлтірілгеніне сену оны кінәлі деп тануға жеткізді. Балдуин өзінің Ричард ханзадаларды өлтірмегені туралы қорытындысын қолдау үшін: "Ричардтың өзінің жүрекжарына қол жұмсауы оның билігін нығайтуға немесе оның поддандылары үшін оны қабылдауға көмектесеріне сену қиын" деп жазды. Керісінше, бүлікшілер Генрих Тюдорды мүмкін болатын балама кандидат ретінде біріктірді; Хоррокс Тюдордың "Егер V Эдуард пен оның інісі әлі де қол жетімді деп есептелсе, ешқандай ойға келмейтін таңдау болған" деді. Көтерілісшілердің көпшілігінің IV Эдуардқа адал оңтүстік ақсүйектері болуы Ричардтың тақты басып алуына наразылықты білдіреді: олардың мүмкін емес балама кандидатпен күресуге дайындығы олардың Ричардты патша ретінде қабылдамайтынын көрсетеді, себебі оның билікті басып алуы және жүрекжарларын өлтіруі. Беннетт, Ричардтың билікті басып алуына бастапқыда қолдау көрсеткендер қылмысқа қатысқандай сезінген болуы мүмкін екенін айтты, бұл "кейінгі айыптаулардың ащылығын түсіндіруі мүмкін". Хикс бұл адамдардың "Ричардтың қылмыстарынан қорқып, режимнің сипатына наразы болған" болуы мүмкін деп болжады. Олардың бас тартуы Ричардты әлсіретті, ол тәртіпті сақтау үшін оңтүстік округтеріндегі лауазымдарға солтүстік ақсүйектерінің жақтастарын тағайындауға мәжбүр болды, бұл өзінің беделін одан әрі түсірген, жағымсыз әрекет болды.

Танымал мәдениетте

Таудағы ханзадалардың құпиясы Жозефина Тейдің "Уақыт қызы" романы мен Филиппа Грегоридің "Туыстар соғысы" сериясынан шыққан төрт бестселлер романда сияқты, көптеп сатылатын романдарға әкеп соқты және тарихшылар мен жазушылардың қызығушылығын одан әрі күшейтуде.

Теледидар

Британдық Blackadder ситкомының бірінші сериясы комедиялық балама тарихқа негізделген, онда мұнарадағы принцтер аман қалған және ересек шаққа жеткен. Басты кейіпкер Эдмунд Плантагенеттің әкесі, Принц Ричард, Босворт шайқасында Йоркшылардың жеңісінен кейін Ричард III-тің қазасынан кейін Ричард IV ретінде таққа отырды. Эдуард V-тің тағдыры туралы ешқандай түсіндірме жоқ. Шоу бойынша, Генрих VII финалда билікті иеленді және Ричард IV-тің билігін тарихтан жойды, сонымен қатар Ричард III-тің беделін түсірді. Канадалық балалар деректік фильмі "Жұмбақ аңшылар" жоғалған принцтердің шешілмеген ісіне арналған бір бөлімді ұсынады. 1984 жылы Channel 4 Ричард III-ті принцтерді өлтірді деген айыппен төрт сағаттық "сотқа" тартып, сот отырысын өткізді. Сот төрешісі лорд Элвин Джонс болды, ал адвокаттар Король кеңесінен тағайындалды, бірақ олар анонимді болуға тиіс болды. Сарапшы куәгерлердің қатарында Дэвид Старки да болды. Қазылар алқасы қарапайым азаматтардан құралды. Дәлелдеу міндеті прокуратураға жүктелді. Қазылар алқасы айыпталушының пайдасына шешім шығарды. 2005 жылы Channel 4 және RDF Media Перкин Уорбектің тексеруі туралы "Мұнарадағы принцтер" атты драманы жасады, онда Уорбек Генрих VII-ні өзінің Йорк герцогы Ричард екеніне иландыруға жақындады. Шын принцтер Маргарет Бофорт көрсетуі бойынша, көп жыл бойы тізбекке бұғауланғаннан кейін әлі тірі, бірақ ақыл-есі дұрыс емес. "Қара батлер" анимесінің "Оқшауланған қаладағы оның батлері" атты эпизоды екі жас принцтің әруақтарын көрсетеді. 2013 жылы BBC One телеарнасы Филиппа Грегоридің "Ақ патшайым" (2009), "Қызыл патшайым" (2010) және "Патша жасаушының қызы" (2012) романдарының негізінде түсірілген 10 бөлімдік "Ақ патшайым" сериалын көрсетті. 2017 жылы Starz телеарнасы Филиппа Грегоридің сол аттас романының негізінде түсірілген "Ақ ханшайым" мини-сериалын ұсынды, ол Принц Ричардтың тағдыры туралы болжам жасайды. 2023 жылы Роберт Риндер және Филиппа Лэнгли Channel 4 бағдарламасын ұсынды: "Мұнарадағы принцтер: Жаңа дәлелдер".

The first series of the British sitcom Blackadder is set in a comic alternative history where the Princes in the Tower survived and grew to adulthood. Prince Richard, the father of main protagonist Edmund Plantagenet, assumed the throne as Richard IV following the accidental death of Richard III after a Yorkist victory at the Battle of Bosworth Field. There is no explanation of what became of Edward V. According to the show, Henry VII assumed power after the finale and erased Richard IV's reign from history, along with ruining the reputation of Richard III. An episode of the Canadian children's documentary series Mystery Hunters is dedicated to the unsolved case of the missing princes. In 1984, Channel 4 broadcast a four hour "trial" of Richard III on the charge of murdering the princes. The presiding judge was Lord Elwyn Jones and the barristers were recruited from the Queen's Counsel, but had to remain anonymous. Expert witnesses included David Starkey. The jury was composed of ordinary citizens. The burden of proof was left to the prosecution. The jury found in favour of the defendant. In 2005 Channel 4 and RDF Media produced a drama entitled Princes in the Tower about the interrogation of Perkin Warbeck, in which Warbeck almost convinces Henry VII that he really is Richard, Duke of York. The real Princes are shown by Margaret Beaufort to be still alive, but insane after many years imprisoned in chains in a cell. The Black Butler anime episode "His Butler, in an Isolated Castle" features the ghosts of the two young princes. The 2013 BBC One 10 part TV series The White Queen is an adaptation of Philippa Gregory's novels The White Queen (2009), The Red Queen (2010) and The Kingmaker's Daughter (2012). The 2017 Starz miniseries The White Princess is an adaptation of Philippa Gregory's novel of the same name which speculates on the fate of Prince Richard. In 2023, Robert Rinder and Philippa Langley presented a Channel 4 programme, The Princes in the Tower: The New Evidence.