Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жиынтық нәтижелерге әсер ететін маңызды оқиғаларға осалдық
Vulnerability to significant events that affect aggregate outcomes
Қаржы және экономика саласында жүйелік тәуекел (экономикада көбінесе жиынтық тәуекел немесе диверсификацияланбайтын тәуекел деп аталады) – бұл жалпы нарық кірісі, ұлттық экономиканың ресурстық қоры немесе жиынтық табыс сияқты жиынтық нәтижелерге әсер ететін оқиғаларға осалдық. Көп жағдайда жер сілкінісі, эпидемия және ауқымды ауа райы апаттары сияқты оқиғалар ресурстардың таралуына ғана емес, сонымен қатар олардың жалпы көлеміне де әсер ететін жиынтық тәуекелдерді тудырады. Сондықтан оны шартты тәуекел, жоспарланбаған тәуекел немесе тәуекел оқиғалары деп те атайды. Егер стохастикалық экономикалық процестің кез келген мүмкін нәтижесі бірдей жиынтық нәтижемен сипатталса (бірақ әртүрлі таралым нәтижелері болуы мүмкін), онда бұл процесте жиынтық тәуекел болмайды.
In finance and economics, systematic risk (in economics often called aggregate risk or undiversifiable risk) is vulnerability to events which affect aggregate outcomes such as broad market returns, total economy wide resource holdings, or aggregate income. In many contexts, events like earthquakes, epidemics and major weather catastrophes pose aggregate risks that affect not only the distribution but also the total amount of resources. That is why it is also known as contingent risk, unplanned risk or risk events. If every possible outcome of a stochastic economic process is characterized by the same aggregate result (but potentially different distributional outcomes), the process then has no aggregate risk.
Қасиеттері
Жүйелі немесе жиынтық тәуекел нарық құрылымының немесе динамикасының нәтижесінде туындайды, бұл нарықтағы барлық қатысушыларға соққы немесе белгісіздік әкеледі; мұндай соққылар үкімет саясатынан, халықаралық экономикалық күштерден немесе табиғат құбылыстарынан туындауы мүмкін. Ал ерекше тәуекел (кейде қалдық тәуекел, жүйелі емес тәуекел немесе жеке тәуекел деп аталады) – тек белгілі бір қатысушылар немесе салаларға қатысты тәуекел (және жалпы нарық кірісімен байланысты емес). Ерекше тәуекелдің ерекшелігіне байланысты, оны диверсификация арқылы азайтуға немесе жоюға болады; бірақ барлық нарық қатысушылары жүйелі тәуекелге ұшырағандықтан, оны диверсификация арқылы шектеу мүмкін емес (бірақ оны сақтандыруға болады). Сәйкесінше, жалпы нарық кірісімен кері байланысы бар активтер, осы қасиетке ие емес активтерге қарағанда жоғары бағаға ие болады. Кейбір жағдайларда, нарықтың толықтығына байланысты институционалдық немесе басқа да шектеулер жиынтық тәуекелге алып келуі мүмкін. Хеджирлеу нарықтарына қолжетімділігі шектеулі елдер мен аймақтар үшін жер сілкінісі және қолайсыз ауа-райы сияқты оқиғалар да қымбат жиынтық тәуекел ретінде әрекет ете алады. Роберт Шиллер соңғы онжылдықтардағы жаһандануға қарамастан, ел деңгейіндегі жиынтық табыс тәуекелдері әлі де маңызды екенін және жақсы жаһандық хеджирлеу нарықтарын құру арқылы оларды азайтуға болатынын анықтады (осылайша оларды жиынтық емес, ерекше тәуекелге айналдыруға болады). Шиллер макрофьючерстік нарықтар құруды ұсынды. Мұндай механизмнің тиімділігі макроэкономикалық жағдайлардың елдер арасындағы байланысына байланысты болады.
Systematic or aggregate risk arises from market structure or dynamics which produce shocks or uncertainty faced by all agents in the market; such shocks could arise from government policy, international economic forces, or acts of nature. In contrast, specific risk (sometimes called residual risk, unsystematic risk, or idiosyncratic risk) is risk to which only specific agents or industries are vulnerable (and is uncorrelated with broad market returns). Due to the idiosyncratic nature of unsystematic risk, it can be reduced or eliminated through diversification; but since all market actors are vulnerable to systematic risk, it cannot be limited through diversification (but it may be insurable). As a result, assets whose returns are negatively correlated with broader market returns command higher prices than assets not possessing this property. In some cases, aggregate risk exists due to institutional or other constraints on market completeness. For countries or regions lacking access to broad hedging markets, events like earthquakes and adverse weather shocks can also act as costly aggregate risks. Robert Shiller has found that, despite the globalization progress of recent decades, country level aggregate income risks are still significant and could potentially be reduced through the creation of better global hedging markets (thereby potentially becoming idiosyncratic, rather than aggregate, risks). Specifically, Shiller advocated for the creation of macro futures markets. The benefits of such a mechanism would depend on the degree to which macro conditions are correlated across countries.
Қаржы саласында
Портфельді бөлуде жүйелі тәуекел маңызды рөл атқарады. Диверсификация арқылы жойылуы мүмкін емес тәуекел, тәуекелсіз ставкадан жоғары кіріс әкеледі (ал ерекше тәуекел мұндай кіріс әкелмейді, себебі оны диверсификациялауға болады). Ұзақ мерзімде, жақсы диверсификацияланған портфель, жүйелі тәуекелге байланысты кіріс береді; инвесторлар күтілетін кіріс пен жүйелі тәуекел арасында таңдау жасауға тура келеді. Сондықтан, инвестордың қалаған кірісі, оның жүйелі тәуекелге қалауымен және тиісті активтерді таңдауымен сәйкес келеді. Инвесторлар портфельдің жүйелі тәуекелге ұшырауын күтілетін кірістен бас тарту арқылы ғана азайта алады. Активтің жүйелі тәуекелге ұшырауын бағалау үшін маңызды көрсеткіш – бета. Бета, активтің кірісінің нарықтың жалпы нәтижелерімен қаншалықты байланысты екенін көрсетеді, сондықтан ол активтің жүйелі тәуекелге сезімталдығының көрсеткіші болып табылады. Осылайша, капитал активтерін бағалау моделі (CAPM) активтің тепе-теңдік бағасын оның жүйелі тәуекелімен тікелей байланыстырады.
Systematic risk plays an important role in portfolio allocation. Risk which cannot be eliminated through diversification commands returns in excess of the risk free rate (while idiosyncratic risk does not command such returns since it can be diversified). Over the long run, a well diversified portfolio provides returns which correspond with its exposure to systematic risk; investors face a trade off between expected returns and systematic risk. Therefore, an investor's desired returns correspond with their desired exposure to systematic risk and corresponding asset selection. Investors can only reduce a portfolio's exposure to systematic risk by sacrificing expected returns. An important concept for evaluating an asset's exposure to systematic risk is beta. Since beta indicates the degree to which an asset's return is correlated with broader market outcomes, it is simply an indicator of an asset's vulnerability to systematic risk. Hence, the capital asset pricing model (CAPM) directly ties an asset's equilibrium price to its exposure to systematic risk.
Қарапайым мысал
Көптеген әлемдік салалардағы көптеген компаниялардың акцияларын сатып алатын инвесторды қарастырайық. Бұл инвестор жүйелік тәуекелге ұшырайды, бірақ портфелінің құнына тән емес тәуекелдердің әсерін әртараптандырды; тәуекелді одан әрі азайту үшін ол кірісі төмен тәуекелсіз активтерді (мысалы, АҚШ қазыналық облигацияларын) сатып алуы керек. Екінші жағынан, барлық ақшасын бір салаға салған инвестор, оның кірісі кеңінен нарық нәтижелерімен байланысты емес болса (бета нөлге жақын), жүйелік тәуекелге ұшырауын шектегенмен, әртараптандырудың жетіспеуінен тән емес тәуекелге өте осал.
Consider an investor who purchases stock in many firms from most global industries. This investor is vulnerable to systematic risk but has diversified away the effects of idiosyncratic risks on his portfolio value; further reduction in risk would require him to acquire risk free assets with lower returns (such as U. S. Treasury securities). On the other hand, an investor who invests all of his money in one industry whose returns are typically uncorrelated with broad market outcomes (beta close to zero) has limited his exposure to systematic risk but, due to lack of diversification, is highly vulnerable to idiosyncratic risk.
Экономика саласында
Жиынтық тәуекелді әртүрлі көздер тудыруы мүмкін. Фискалдық, монетарлық және реттеу саясаты жиынтық тәуекелдің көздері болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда ауа райы және табиғи апаттар сияқты құбылыстардан туындайтын соққылар жиынтық тәуекел тудыруы мүмкін. Шағын экономикалар халықаралық жағдайлардан, мысалы, сауда шарттарының өзгеруінен туындайтын жиынтық тәуекелге де ұшырауы мүмкін. Жиынтық тәуекел экономикалық өсуге елеулі әсер етуі мүмкін. Мысалы, несие шектеулері болған жағдайда, жиынтық тәуекел банктердің банкротқа ұшырауына және капитал жинақтауға кедергі келтіруі мүмкін. Банктер жиынтық тәуекелді қауіптендіретін табыстылықтың өсуіне жауап ретінде бақылау шығындарын азайту үшін несиенің сапасы мен мөлшеріне қойылатын талаптарды күшейту арқылы жауап беруі мүмкін; бірақ, азау санына несие беру банк портфелінің диверсификациясын төмендетеді (концентрация тәуекелі), сонымен қатар кейбір өнімді фирмалар мен салаларға несие беруден бас тартады. Нәтижесінде капитал жинақтау және экономиканың жалпы өнімділік деңгейі төмендеуі мүмкін. Экономикалық модельдеуде модельдің нәтижелері тәуекелдің сипатына тікелей байланысты. Модельдеушілер жиынтық тәуекелді көбінесе қорларға (бюджеттік шектеулерге), өнімділікке, монетарлық саясатқа немесе сауда шарттары сияқты сыртқы факторларға соққылар енгізу арқылы қосады. Идиосинкратиялық тәуекел жеке еңбек өнімділігінің соққылары сияқты механизмдер арқылы енгізілуі мүмкін; егер агенттер активтерді саудалауға қабілетті болса және қарыз алу шектеулері болмаса, идиосинкратиялық тәуекелдің әл-ауқатына тигізер әсері шамалы болады. Дегенмен, жиынтық тәуекелдің әлеуметтік салдары маңызды болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда жиынтық тәуекел жеке агенттерге тиетін микросоққылардың жиналуынан туындауы мүмкін. Бұл көптеген агенттер мен стратегиялық өзара толықтырулар бар модельдерде болуы мүмкін; мұндай сипаттамаларға ие жағдайлар: инновация, іздеу және сауда, кіріс факторларымен өзара толықтырулардың болуымен өндіріс және ақпарат алмасу. Мұндай жағдайлар жиынтық соққылармен деректерді өндіру процесінен эмпирикалық тұрғыдан ажыратуға болмайтын жиынтық деректерді тудыруы мүмкін.
Aggregate risk can be generated by a variety of sources. Fiscal, monetary, and regulatory policy can all be sources of aggregate risk. In some cases, shocks from phenomena like weather and natural disaster can pose aggregate risks. Small economies can also be subject to aggregate risks generated by international conditions such as terms of trade shocks. Aggregate risk has potentially large implications for economic growth. For example, in the presence of credit rationing, aggregate risk can cause bank failures and hinder capital accumulation. Banks may respond to increases in profitability threatening aggregate risk by raising standards for quality and quantity credit rationing to reduce monitoring costs; but the practice of lending to small numbers of borrowers reduces the diversification of bank portfolios (concentration risk) while also denying credit to some potentially productive firms or industries. As a result, capital accumulation and the overall productivity level of the economy can decline. In economic modeling, model outcomes depend heavily on the nature of risk. Modelers often incorporate aggregate risk through shocks to endowments (budget constraints), productivity, monetary policy, or external factors like terms of trade. Idiosyncratic risks can be introduced through mechanisms like individual labor productivity shocks; if agents possess the ability to trade assets and lack borrowing constraints, the welfare effects of idiosyncratic risks are minor. The welfare costs of aggregate risk, though, can be significant. Under some conditions, aggregate risk can arise from the aggregation of micro shocks to individual agents. This can be the case in models with many agents and strategic complementarities; situations with such characteristics include: innovation, search and trading, production in the presence of input complementarities, and information sharing. Such situations can generate aggregate data which are empirically indistinguishable from a data generating process with aggregate shocks.
Мысал: Жебе Дебреу тепе-теңдігі
Келесі мысал Mas Colell, Whinston және Green (1995) еңбегінен алынған. Екі бірдей агент, бір (бөлінетін) тауар және әлемнің екі мүмкін жағдайы бар (кейбір ықтималдықпен болатын) қарапайым айырбастау экономикасын қарастырайық. Әрбір агенттің күтілетін пайдасы мына түрде беріледі, мұнда және – 1-ші және 2-ші жағдайлардың орын алу ықтималдығы. 1-ші жағдайда 1-ші агент тауардың бір бірлігімен қамтамасыз етілген, ал 2-ші агент ештеңе алмайды. 2-ші жағдайда 2-ші агент тауардың бір бірлігімен қамтамасыз етілген, ал 1-ші агент ештеңе алмайды. Яғни, i жағдайындағы қамтамасыз ету векторын белгілесек, онда экономиканың жиынтық қамтамасыз етуі қандай жағдай орындалса да бір тауар болып табылады; яғни, экономикада жиынтық тәуекел жоқ. Егер агенттерге сауда жасауға рұқсат берілсе, 1-ші жағдайдағы тауарға талап ету бағасының 2-ші жағдайдағы тауарға талап ету бағасына қатынасы олардың орын алу ықтималдығының қатынасына тең болатынын көрсетуге болады (сонымен қатар, әрбір агенттің шекті ішкі алмасу шамасы да осы қатынасқа тең). Яғни, егер оларға рұқсат берілсе, агенттер сауда жасайды, нәтижесінде әлемнің екі жағдайында да олардың тұтынуы бірдей болады. Енді жиынтық тәуекел бар жағдайды қарастырайық. Экономика жоғарыда сипатталғандай, бірақ қамтамасыз етулер басқаша: 1-ші жағдайда 1-ші агент тауардың екі бірлігімен қамтамасыз етілген, ал 2-ші агент әлі де нөл бірлік алады; ал 2-ші жағдайда 2-ші агент әлі де тауардың бір бірлігін алады, ал 1-ші агент ештеңе алмайды. Яғни, . Егер 1-ші жағдай орындалса, жиынтық қор 2 бірлік болады, бірақ егер 2-ші жағдай орындалса, жиынтық қор тек 1 бірлік болады; бұл экономика жиынтық тәуекелге ұшырайды. Агенттер екі жағдайда да бірдей тұтынуды толыққанды сақтап қалуға және кепілдік беруге мүмкін емес. Бұл жағдайда баға қатынасы екі жағдайдың ықтималдық қатынасынан кем болады деп көрсетуге болады: , сондықтан, мысалы, егер екі жағдай да тең ықтималдықпен орын алса, онда Бұл – нарықтағы кірістің төмендеуі кезінде көбірек ресурстарды ұсынатын шартты талаптың бағасы жоғары болады дегенімізді білдіретін белгілі қаржылық нәтиже.
The following example is from Mas Colell, Whinston, and Green (1995). Consider a simple exchange economy with two identical agents, one (divisible) good, and two potential states of the world (which occur with some probability). Each agent has expected utility in the form where and are the probabilities of states 1 and 2 occurring, respectively. In state 1, agent 1 is endowed with one unit of the good while agent 2 is endowed with nothing. In state 2, agent 2 is endowed with one unit of the good while agent 1 is endowed with nothing. That is, denoting the vector of endowments in state i as we have , Then the aggregate endowment of this economy is one good regardless of which state is realized; that is, the economy has no aggregate risk. It can be shown that, if agents are allowed to make trades, the ratio of the price of a claim on the good in state 1 to the price of a claim on the good in state 2 is equal to the ratios of their respective probabilities of occurrence (and, hence, the marginal rates of substitution of each agent are also equal to this ratio). That is, If allowed to do so, agents make trades such that their consumption is equal in either state of the world. Now consider an example with aggregate risk. The economy is the same as that described above except for endowments: in state 1, agent 1 is endowed two units of the good while agent 2 still receives zero units; and in state 2, agent 2 still receives one unit of the good while agent 1 receives nothing. That is, , Now, if state 1 is realized, the aggregate endowment is 2 units; but if state 2 is realized, the aggregate endowment is only 1 unit; this economy is subject to aggregate risk. Agents cannot fully insure and guarantee the same consumption in either state. It can be shown that, in this case, the price ratio will be less than the ratio of probabilities of the two states: , so Thus, for example, if the two states occur with equal probabilities, then This is the well known finance result that the contingent claim that delivers more resources in the state of low market returns has a higher price.
Гетерогенді агенттер үлгілерінде
Жиынтық тәуекелді макроэкономикалық модельдерге енгізу кең таралғанмен, зерттеушілер гетерогенді агенттері бар модельдерге жиынтық белгісіздікті қосуға тырысқанда елеулі қиындықтар туындайды. Мұндай жағдайда, бөлістіру нәтижелерінің толық спектрі кезеңдер арасында сақталатын күй айнымалысы болып табылады. Бұл өлшемнің қарғысы деп белгілі мәселеге әкеледі. Осы мәселені шешудің бір жолы – агенттерге жиынтық спектрдің қасиеттерін назардан тыс қалдыруға рұхсат ету, мұндай болжамды шектеулі рационалдықпен түсіндіру. Ден Хаан (2010) Круселл мен Смит (1998) моделін шешу үшін қолданылған бірнеше алгоритмдерді бағалап, шешімнің дәлдігі таңдалған әдіске тікелей байланысты екенін көрсетеді. Зерттеушілер шешім әдістерін таңдағанда дәлдік сынақтарының нәтижелерін мұқият қарастыруы және есептік торды (grid) таңдауға ерекше назар аударуы қажет.
While the inclusion of aggregate risk is common in macroeconomic models, considerable challenges arise when researchers attempt to incorporate aggregate uncertainty into models with heterogeneous agents. In this case, the entire distribution of allocational outcomes is a state variable which must be carried across periods. This gives rise to the well known curse of dimensionality. One approach to the dilemma is to let agents ignore attributes of the aggregate distribution, justifying this assumption by referring to bounded rationality. Den Haan (2010) evaluates several algorithms which have been applied to solving the Krusell and Smith (1998) model, showing that solution accuracy can depend heavily on solution method. Researchers should carefully consider the results of accuracy tests while choosing solution methods and pay particular attention to grid selection.
Жобаларда
Жүйелік тәуекел жобаларда кездеседі және ол PESTLE, VUCA сияқты сыртқы орта факторларының белгісіздігінен туындаған жалпы жоба тәуекелі деп аталады. Оны сондай-ақ кездейсоқ немесе жоспарланбаған тәуекел, немесе жай ғана белгісіздік деп те атайды, себебі оның болу ықтималдығы мен әсері белгісіз. Керісінше, жүйелік тәуекел – жобаның ішкі факторлары немесе жүйесінің, мәдениетінің ерекшеліктерінен туындаған жекелеген жоба тәуекелі. Бұл сондай-ақ, әсерінің өзгеруі немесе екіұштылығы белгілі болғанымен, оқиғаның орын алуы 100% кепілдік берілген, табиғи, жоспарланған оқиға немесе жағдай тәуекелі деп те аталады. Екі типтегі – жүйелік және жүйелік тәуекелдер де қалдық тәуекел болып табылады.
Systematic risk exists in projects and is called the overall project risk bred by the combined effect of uncertainty in external environmental factors such as PESTLE, VUCA, etc. It is also called contingent or unplanned risk or simply uncertainty because it is of unknown likelihood and unknown impact. In contrast, systemic risk is known as the individual project risk, caused by internal factors or attributes of the project system or culture. This is also known as inherent, planned, event or condition risk caused by known unknowns such as variability or ambiguity of impact but 100% probability of occurrence. Both systemic and systematic risks are residual risk.