Кіріспе

Питер Купер Хьюитт (5 мамыр 1861 – 25 тамыз 1921) – американдық электр инженеры және өнертапқыш, ол 1901 жылы алғашқы сынап булы лампаны ойлап тапқан. Хьюитке 1901 жылдың 17 қыркүйегінде патент берілді. 1903 жылы Хьюит жақсартылған, жоғары түс сапасы бар нұсқасын жасады, ол кейіннен өнеркәсіптік қолданыста кеңінен пайдаланылды.

Мансап

1901 жылы Хьюит флуоресценттік шамның алға құрылысы болған сынап бу шамды ойлап тапты және патенттеді. Газды разрядтау шамдарының санатына жататын Хьюиттің өнертабысы, сұйық сынап арқылы ток өткізу арқылы алынған сынап буын пайдаланды. Оның алғашқы шамдарын іске қосу үшін түтікті екі электрод пен сұйық сынап арасында тіреу қажет болды; кейін ол түтікті іске қосу үшін индуктивті электр балласты жасады. Бұл шамдардың тиімділігі қыздыру шамдарынан әлдеқайда жоғары болды, бірақ шығарылған жарық көкшіл-жасыл түсті болды, бұл оның қолданылуын фотосурет сияқты, түсі маңызды емес болған кәсіби салалармен шектеді, себебі сол кезде фильмдер қара-ақ түсті болды. Жарық беру үшін бұл шам көбінесе стандартты қыздыру шамдарымен толықтырылды. Екеуі бірге жарықтың жағымды түсін қамтамасыз етіп, тиімділіктің артықшылықтарын сақтап қалды. 1902 жылы Хьюит механикалық құралдарсыз айнымалы токты тұрақты токқа айналдыратын алғашқы түзеткіш – сынап доғалы түзеткішті жасады. Ол электр теміржолдарында, өнеркәсіпте, металл жалатуда және жоғары кернеулі тұрақты ток (ЖЖТ) электр қуатын беруде кеңінен қолданылды. 1970 және 1980 жылдары оның орнына қуатты жартылай өткізгіш құрылғылар қойылса да, ол әлі де кейбір жоғары қуатты қолдануларда қолданылады. 1903 жылы Колумбия университеті Хьюиттің еңбегін мойындап, оған ғылым докторының құрметті атағын берді. 1907 жылы ол алғашқы гидрофойлді жасап, сынақтан өткізді. 1916 жылы Хьюит Эльмер Сперримен бірлесіп Хьюит-Сперри автоматты ұшағын жасады, ол крейсерлік зымыранның алғашқы табысты үлгілерінің бірі болды.

Жеке өмір

Хьюиттің алғашқы әйелі Люси Бонд Уорк болды. Уорк – белгілі биржа брокері және Корнелиус Вандербильттың ізбасары Франклин Х. Уорк (1819–1911) пен оның әйелі, Фрэнсис Эллен Уорктің (1831–1877) қарындасы Эллен Вудтың қызы. Осылайша ол Уэльс ханшайымы Диананың анасының әкесі, 4-ші барон Фермой Морис Роштің ағасы болды. Купер Хьюиттің бірінші әйелімен балалары болмады және 1918 жылдың желтоқсан айында ажырасты. Уоркпен тұрмыста болғанда Хьюиттің Марион (әрі Марион) Жанн Эндрюспен заңды емес қарым-қатынасы болды, нәтижесінде Энн Купер Хьюитт дүниеге келді (28 шілде 1914 – 1956). Хьюиттің кейіннен 1918 жылы Уоркпен ажырасқаннан кейін Эндрюске үйленді және Эннді ресми түрде асырап алды. Хьюиттен бұрын Эндрюс 1902 жылы доктор Педер Сазер Брюгиерге (американдық фотограф Фрэнсис Брюгиердің інісі, мұрагер Маргарет Пост Ван Аленнің күйеу інісі және банкир Педер Сазердің немересі) және 1907 жылы Нью-Йорктегі бай брокер Александр Тернер Стюарт Деннингке үйленді. Хьюиттен кейін Эндрюс 1922 жылы барон Роберт Фредерик Эмиль Регис Д'Эрлангерге, ал 1926 жылы Джордж Уильям Чайлдс Маккарттерге (американдық автор Ханна Мэри Бувье Петерсонның немересі, судья Джон Бувьердің шөбересі және американдық баспагер Джордж Уильям Чайлдстың туысы) үйленді.

Энн Купер Хьюитт

Питер Купер Хьюитт 1921 жылы қайтыс болды. Оның өсиеті бойынша мүлкінің үштен екісі Эннге, ал үштен бірі анасы Марионға берілді; бірақ Энннің үлесі, егер Энн (Гей Брэдстрит) қайтыс болса, анасына қайтарылатын болды.

1935 жылы, Энн 21 жасқа толуға аздай қалғанда, толыққанды құқықтық жауапкершілікке ие болатын шақта, ол апендициттен ауруханаға жатты. Энннің анасы хирургтарға Энннің "ақыл-есі кемістігі" бар екенін айтып, апендицит операциясы кезінде оны стерильдеу үшін ақша төледі. Энн анасына қарсы Сан-Франциско сотына шағымданып, Мэрионның құмар ойындары мен алкогольге тәуелділігі туралы баспасөзге хабарлады. Ана мен қыздың араздасуы жұртшылықтың назарын өзіне тартты, ал стерилизацияның бұрын-соңды болмаған тәсілі (бұл мемлекеттік емханада емес, жеке практикада орын алды) евгеника мәселесі бойынша қоғамдық пікірталас тудырды.