Кіріспе
Хью Маккомбер Феррисс (12 шілде 1889 - 28 қаңтар 1962) – американдық сәулетші, иллюстратор және ақын. Ол қазіргі қалалық өмірдің психологиялық жағдайын зерттеумен айналысты, бұл XX ғасырдың басындағы кең таралған мәдени сұрақ болатын. Ол қайтыс болғаннан кейін әріптесінің бірі: «Ол менің және менің құрбыларымның архитектураға деген көзқарасымызға ең көп әсер еткен адам» деді. Феррисс халық мәдениетіне де әсер етті, мысалы, Готэм қаласы (Бэтмен оқиғасының өтетін жері) және Керри Конранның «Аспан капитаны және болашақ әлемі» фильмдері.
Hugh Macomber Ferriss (July 12, 1889 – January 28, 1962) was an American architect, illustrator, and poet. He was associated with exploring the psychological condition of modern urban life, a common cultural enquiry of the first decades of the twentieth century. After his death a colleague said he 'influenced my generation of architects' more than any other man." Ferriss also influenced popular culture, for example Gotham City (the setting for Batman) and Kerry Conran's Sky Captain and the World of Tomorrow.
Ерте өмір
Феррис 1889 жылы туды және Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде архитектор мамандығын алды.
Мансап
Карьерасының басында Феррис өзі ғимараттарды жобалаудың орнына, басқа сәулетшілердің жұмыстары үшін архитектуралық суреттер жасауға маманданған. Оның міндеті – ғимараттың немесе жобаның перспективалық суретін салу болатын. Бұл жобаны сату процесінің бөлігі ретінде немесе, көбінесе, жобаны кеңірек аудиторияға жарнамалау және насихаттау үшін жасалатын. Сондықтан оның суреттері жиі жылдық көрмелерге немесе жарнамаларға жіберілетін. Осының нәтижесінде оның жұмыстары көбінесе жарияланды (архитектордың тапсырыс берушісіне ғана емес), және Феррис беделге ие болды. Ол жеке суретші ретінде жұмыс істегеннен кейін, көп ізделіс тапты. 1912 жылы Феррис Нью-Йоркке келді және көп ұзамай Касс Гилберт үшін суреттеуші болып жұмысқа орналасты. Оның ең алғашқы суреттерінің кейбірі Гилберттің Вулворт ғимаратына арналған; олар Ферристің суреттері әлі оның ерекше қараңғы, көңілді көркемдігін дамыта қоймағанын көрсетеді. 1915 жылы, Гилберттің қолдауымен, ол фирмадан кетіп, жеке архитектуралық суретші ретінде жұмыс бастады. 1914 жылы Феррис "Vanity Fair" журналының редакторы және суретшісі Дороти Лапхэмға үйленді. 1920 жылға қарай Феррис өзінің стилін дамыта бастады, ғимаратты көбінесе түнде, прожекторлармен жарықтандырылып, немесе тұманға оранған күйінде, жұмсақ фокуспен суреттегендей бейнелейтін. Ғимараттың сыртындағы және үстіндегі көлеңкелер ашылған беттердей маңызды болды. Оның стилі көрермендерде эмоционалдық сезімдерді оятуға бағытталған. Оның суреттері "Century Magazine", "Christian Science Monitor", "Harper's Magazine" және "Vanity Fair" сияқты әртүрлі басылымдарда тұрақты түрде жарияланды. Оның жазбалары да түрлі басылымдарда пайда бола бастады. 1916 жылы Нью-Йорк қаласы ғимараттардың көлемін реттейтін және шектейтін маңызды аймақтық жоспарлау заңдарын қабылдады. Бұл ғимараттардың учаскесінің барлық бөлігін алып, мүмкіндігінше биікке көтерілуіне қарсы шара ретінде жасалды. Көптеген сәулетшілер бұл заңдардың олардың жобаларына қалай әсер ететінін нақты білмегендіктен, 1922 жылы көкжиектерді жобалайтын сәулетші Харви Уайли Корбет Ферриске аймақтық жоспарлау заңының архитектуралық салдарларын көрсететін төрт қадамдық перспективалар сериясын салуды тапсырды. Бұл төрт сурет кейіннен 1929 жылы жарық көрген "The Metropolis of Tomorrow" кітабында пайдаланылды. Бұл кітапта биік ғимараттардың көптеген контемен салынған эскиздері бар. Кейбір эскиздер 1916 жылғы аймақтық жоспарлау заңдары шегіндегі ықтимал кері шегіністердің теориялық зерттеулері болды. Ал кейбіреулері басқа сәулетшілердің көкжиектеріне жасалған суреттер еді. Кітаптың соңында Манхэттеннің көріністері тізбегі келтірілген, олар дерлік Бабыл сияқты көрінеді. Оның кітаптағы жазулары Американың қарқынды қалалануына қатысты екіұштылықты көрсетті: Кейде таңертең ерте, тұман әлі тарамай жатқанда, парапетке басқанда, адам өзін одан да тұманды панораманың куәсі ретінде табады. Шын мәнінде, көрінетін нәрсе – тұман ғана; төменде әлі ешбір мұнара көрінбейді, және жақын парапеттен басқа, алдағы көріністің орны немесе беріктігін білдіретін ештеңе жоқ. Көрерменнің қиялына келсек, ол қандай да бір биік сахналық ложада отырып, орасан зор тамашаға, формалардың циклоптық драмасына куәлік етуі мүмкін; ал перде әлі көтерілмегендей. Бір сәт таңғалудан қалуға болмайды. Қандай апокалипсис ашыла жатыр? Оның орны қандай? Ал осы заманауи мегаполистік драманың мәні қандай? 1955 жылы ол Ұлттық дизайн академиясына қосымша мүше болып сайланды, ал 1960 жылы толыққанды академик атанды.
Өлім және мұра
Феррис 1962 жылы қайтыс болды. Оның суреттері мен құжаттарын қамтитын мұрағаты Колумбия университетінің Авери сәулет және бейнелеу өнері кітапханасының Суреттер мен мұрағат бөлімінде сақталады. Әр жыл сайын Америка сәулет иллюстраторлары қоғамы сәулеттік бейнелеудегі шеберлік үшін Хью Феррис еске алу сыйлығын тағайындайды. Медальде Ферристің "Төртінші кезең" атты түпнұсқа суреті бейнеленген, ол қоладан орындалған.
Таңдалған жарияланымдар
Феррисс, Хью. "Ертеңгі мегаполис", Кэрол Уиллистің эссесімен. Нью-Йорк: Принстон архитектуралық баспасы, 1986. 1929 жылғы басылымның қайта басылымы. Феррисс, Хью. "Ғимараттардағы күш", суретшінің заманауи ғимараттарға деген көзқарасы. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы, 1953. Феррисс, Хью. "Американың өнеркәсіп орталықтары: Хью Феррисс салған суреттер сериясы". Харперс журналы, 1919 жылғы шілде.