Кіріспе

Фелл терьері – нақты бір ит тұқымы емес, ұзақ аяқты, жұмысқа баулыған терьердің аймақтық түрі.

Сипаттамасы мен мақсаты

Фелл терьерлері – Солтүстік Англияның төбелі (фелл) аймағында дамыған, аң аулауға қолданылатын шағын жұмыс терьерлерінің түрі. Олар араласып немесе таза тұқымды болуы мүмкін. Фелл терьерлері әдетте кішкентай, салмағы 10-15 фунт/6,5 кг шамасында, кеудесі тар болып келеді, осылайша олар аулайтын жануарлардың қуыстарына сыйып кіре алады. Фелл терьерлерінің аяқтары ұзын, жүні қалың, көбінесе қызыл немесе қара түсті болады. Дәстүрлі түрде құйрығы қысқартылады, бірақ АҚШ-та құйрықты қысқарту міндетті емес. Бастапқыда басқа аң аулау терьерлерімен будандастырудан олардың сыртқы түрі әртүрлі болған. Фелл терьерлері аң аулау қабілеттері мен жанкештілігі үшін өсіріледі, сыртқы түріне (тұқымдық типіне) емес. Олар топтап немесе жеке аң аулайды. Фелл терьерін бастапқыда Ullswater Hunt Master Джо Боуман, шекаралық терьерлердің ерте өсірушісі әзірлеген. Ол өзіне қолжетімді ең жақсы қызыл Фелл терьерлерін пайдаланды, осылайша Фелл терьерін одан әрі жетілдіруге тырысты, оның мақсаты – қой шаруаларына үлкен шығын келтіретін деп саналған үлкен Фелл түлкісін аулау болатын. Иттің қарлы жағдайда аңшылардың ізінен қалуы үшін ұзын аяқтары, ал тасты жер астындағы қуыста түлкіні қуу үшін тар кеудесі қажет болды. Аң ауру кезінде терьер түлкіні жер астына, қуысына дейін қуалайды, онда ол түлкіні өлтіреді, қуыстан шығарады немесе аңшы (терьерші) ит пен түлкіні қазып шығаратынша ұстап тұрады. Фелл терьерінің түпкілікті тегі Гарри Хардисти Тюрк пен Сид Уилкинсонның Рок іттерінен басталады, ал Уилкинсонның Рок – оның дәуірінің ең маңызды асыл тұқымды иті, ол Фред Баркер мен Энтони Баркердің Chowt Face Rock Terrier итінен шыққан. Гари Миддлтон, Брайан Натталл, Джон Парк, Кен Гулд, Фрэнк Бак, Сирил Брей, Джо Армстронг, Энтони Баркер, Фред Баркер, Морис Белл, Энтони Чепмен, Джон Коуэн, Томми Добсон, Эдди Пул, Грэм Уорд, Сид Уилкинсон және тағы да көптеген (ретсіз) адамдар осы тұқымды дамытуға үлес қосты. Фелл терьерлері АҚШ-та бірнеше буын бойы шағын аң аулау үшін қолданылып келеді және Паттердейл терьеры деген атпен белгілі. Көбінесе олардың стандартын сақтайтын аңшы (терьерші) оларды өзгеріссіз қалдырады.

Тұқымдар

Фелл терьері түрінен бірнеше атаулы тұқымдар шығарылды, мысалы, шекаралық терьер, Лейкленд терьері, Паттердейл терьері, Скорьер терьері, Уэльс терьері және басқа да жергілікті жерлерде дамыған тұқымдар. Барлығы кейде өздерінің тұқымдық атауларымен қатар "Фелл терьер" деп те аталады. "National Terriers Club LLC" және "American Fell Terrier International" Фелл терьер стандартын жариялаған. Германияда 1920 жылдары Фелл терьерінің генетикалық материалынан "Ягдтерьер" тұқымы шығарылды. Фелл терьерлері қазіргі Уэльс терьеріне ұқсас, қалың жүнді, қара және қоңыр түсті, ұзынаяқты терьердің өте көне түрінен тараған болуы мүмкін.