Кіріспе

Даулы және беймазғып айқындалған галактика

Мессье 102 (сондай-ақ M102 деп белгілі) – Мессье каталогында тізілген, нақты анықтамасы жоқ галактика. Оның алғашқы ашқышы Пьер Мешайн жарияланғанынан екі жыл кейін өзінің ашқандығынан бас тартып, бұл Мессье 101 галактикасын қайта байқағанын мәлімдеді. Кейінгі тарихи дәлелдер M102 галактикасының іс жүзінде NGC 5866 галактикасы екенін көрсетеді.

Тарих

Мессье каталогы – Шарль Мессье 1771 және 1781 жылдар аралығында құрастырған астрономиялық объектілердің тізімі. Ол әрбір объектіні қысқаша сипаттап, олардың аспандағы координаттарын берді. Мессье кометаларды табуға ғана қызығғандықтан, оның комета емес объектілерден тұратын тізімін жасады, бұл оның комета іздеуіне кедеріл келтірді. Астроном Пьер Мешайн Мессьемен бірлесіп осы тізімді құрастыруға көмектесті. M102 1781 жылдың наурыз айының соңында немесе сәуір айының басында Мешайн бақылап көрді және Мессье оны 1781 жылы жарияланған каталогының соңғы нұсқасына қосты. Бірақ Мессье M102-нің координаттарын каталогына енгізбеді, бұл олардың қандай объектіні көргені туралы шатасуға себеп болды. Оның объектіні сипаттауы былай болды:

1783 жылы Мешайн Ж. Бернуллиге жазған хатында өз ашылуынан бас тартып, M102-нің іс жүзінде каталогтағы M101-дің кездейсоқ қайталануы екенін мәлімдеді. Бұл хат кейін екі рет жарияланды: алғашқысы 1782 жылы Берлин академиясының естеліктерінде түпнұсқа француз тілінде, екіншісі 1786 жылы Берлин астрономиялық жылнамасында Иоганн Элерт Боде аударған және сәл өзгертілген неміс тілінде.

Келесі нысандарға үміткер

Мессье каталогы жарияланғалы бері, әртүрлі тарихшылар, кәсіби астрономдар мен әуесқойлар бірнеше галактиканы М102-ге сәйкес деп анықтады.

Месие 101

Messier 101 (сонымен қатар Pinwheel Galaxy немесе NGC 5457 деп те аталады) – Үлкен аю шоқжұлдызындағы беткей спиральді галактика. 1783 жылы Ж. Бернуллиге жазған хатында Пьер Мешейн (Мессьемен өз ашылымдары туралы ақпарат бөліскен) M102-нің каталогта M101-дің кездейсоқ көшірмесі екенін айтқан. Бұл хат кейін екі рет жарияланды: алғаш рет 1782 жылғы Берлин академиясының естеліктерінде француз тілінде, екінші рет 1786 жылғы Берлин астрономиялық жылнамасында Иоганн Элерт Боде неміс тіліне аударып, сәл өзгертіп басып шығарды. Дегенмен, Мессье мен Мешейн оны байқамаған болуы мүмкін, сондықтан ол M102-ге сәйкес келмейді.