Кіріспе

Манхэттендегі көшелер мен аудандар, Нью-Йорк. Боуэри (/ˈbaʊəri/) – Нью-Йорк қаласындағы Төменгі Манхэттендегі көше және аудан. Көше оңтүстікте Chatham Square-ден (Park Row, Worth Street және Mott Street) басталып, солтүстікте 4-ші көшедегі Купер скверіне дейін созылады. Осы аттас аудан шамамен Боуэридиң шығысынан Аллен көшесі мен Бірінші авенюге дейін, ал Канал көшесінен солтүстікке қарай Купер сквері/Шығыс Төртінші көшесіне дейін жалғасады. Бұл аудан Кіші Австралиямен шамамен беттеседі. Оңтүстікке қарай Чайнатаун, шығысқа қарай Лоуэр-Ист-Сайд және Ист-Виллидж, ал батысқа қарай Литтл-Италия және НоХо орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, ол Манхэттеннің Төменгі Шығыс жағының бір бөлігі саналды. 17 ғасырда бұл жол Бродвейден Амстердам фортының солтүстігінде, Манхэттеннің шетінде, Жаңа Нидерландының бас директоры Питер Стьювесанттың шаруашылығына дейін бұрылып кеткен. Көше 1807 жылға дейін Боуэри Лейн деп аталды. "Боуэри" – голланд тіліндегі "bouwerie" сөзінің ағылшыншасы, ол "ферма" деген ежелгі голланд сөзінен туындаған. 17 ғасырда бұл аймақта көптеген ірі фермалар болған. M103 автобусы Боуэридің барлық бөлігімен қатынайды.

Ерте өсу

Нью-Йорк қаласының халқы өсуімен, оның солтүстік шекарасы солтүстікке қарай жылжуын жалғастырды, ал 1800 жылдардың басында Боуэри қаланың сыртындағы шаруашылық аймағы болмай қалды. Көше құрмет пен сәндікке ие болып, кең бульварға айналды, сондай-ақ өнеркәсіпші және қайырымды Питер Купер сияқты белгілі адамдар өздерінің тұрғын үйлерін осы жерге көшірді. Теодор Драйзердің 1890 жылдардағы оқиғасы болған «Карри әпкесі» трагедиясы Боуэридегі жатақханадағы басты кейіпкерлердің бірінің өзіне-өзі қол жұмсауымен аяқталады. «Бес нүкте» ықпалының шығыс шекарасын белгілеген Боуэри, сонымен қатар Американың ең ерте көшелік бандаларының бірі – Боуэри Бойздың отанына айналды. Әлеуметтік реформалар рухында 1873 жылы Боуэрьде алғашқы YMCA ашылды; осы кезеңде құрылған тағы бір маңызды діни және әлеуметтік көмек көрсету мекемесі – 1880 жылы 36 Боуэриде пастор Альберт Глисон Рулифсон құрған Боуэри Миссиясы болды. Миссия өмір бойы Боуэри бойында қызмет етіп келеді. 1909 жылы миссия 227–229 Боуэридегі қазіргі орнына көшірілді. 1890 жылдары Боуэри, Манхэттендегі Тендерлойнмен бәсекелесетін, проституция орталығы болды, сонымен қатар әртүрлі әлеуметтік топтарға қызмет көрсететін гейлер мен кейбір лесбиянкаларға арналған барлар да болды – Бликер көшесіндегі 157 нөмірдегі «Слайд», Нью-Йорктің «ең нашар орнынан» бастап, 5-ші көшедегі «Парезис залы» деп аталған Колумбия залына дейін. 1899 жылы бір тергеуші Боуэриде «дегенеративтер» мен «әулиелердің» демалыс орындары болып табылатын алты салон мен би залын тапты. Тарихшы Джордж Чонсиге сәйкес, гей субмәдениеті осында көбірек көрінетін және жұмысшы табының ерлер мәдениетіне одан кейінгі ұрпақтарға қарағанда жақын қатысты. 1878 жылдан 1955 жылға дейін Үшінші авеню эстакадасы Боуэридің үстінен өтіп, оның көшелерін одан әрі қараңғылатты, көбінесе ер адамдар тұратын. «Бұл жерде жұмыс агенттіктері, арзан киімдер мен әсемдік заттары, арзан кинотеатрлар, арзан қонақ үйлер, арзан тамақханалар, арзан салондар көп», – деп жазды 1919 жылы «Century» журналы. «Міне, мұнда да мыңдаған теңізшілер жағаға демалыс алады, татуировка шеберлерінің «студияларына» назар аударыңыз, және мұнда ең көп көрінетін «төмендеп кеткендер»». Тыйым Боуэридің көптеген салондарын жойды: Ривингтон көшесінің оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан «бір шақырымдық үй», бұрынғы «дәулетті ескі таверна», бұрынғы шақырым тасының орнындағы арзан салонмен алмастырылды, онда Шығыс жағының саясаткерлері қала басқаруы үшін бейресми келісімдер жасаған. 1921 жылы ол бөлшек сауда орыны ретінде қайта жаңартылды, «бұрынғы сыртқы түрінің барлық белгілерін жойды», – деп хабарлады «The New York Times». Боуэриге келген бизнес арасында мейрамхана жабдықтарын сатушылар да болды, олардың көптегені бүгінге дейін сақталған. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаңа атау беруге жасалған тырысқандар сәтсіз аяқталды. Боуэри тұлғалары туралы жазғандардың арасында «New Yorker» журналының қызметкері Джозеф Митчелл (1908–1996) болды. Арзан киім дүкендерінен, еркектердің төмендеп кеткен халдегі тұрғындарына қызмет ететін басқа да дүкендерден басқа, Боуэри бойындағы коммерциялық қызмет мейрамхана жабдықтары мен шамдарға маманданған.

Қайта өрлеу және gentrification

Боуэридегі қаңғыбас халық 1970-жылдардан кейін азайды, бұл қаланың оларды таратуға жасаған әрекеттерінің нәтижесінде болды. 2008 жылы AvalonBay Communities Боуэrideгі өзінің алғашқы сәнді пәтерлер кешенін – Avalon Bowery Place-ті ашты. Ғимарат құрамына Whole Foods Market дүкені кіреді. Avalon Bowery Place-тің құрылысынан кейін Avalon Bowery Place II кешені салынды. Жаңа құрылыс әлеуметтік құнсыз болған жоқ. Майкл Доминиктің 2001 жылғы «Sunshine Hotel» деректі фильмі, қалған санаулы «флофхаус» мекенжайларының бірінде тұратын адамдардың өмірін көрсетті. 93 Боуэридегі Wyndham Garden қонақ үйінің құрылысы, кейінгі жылдары көршілес 128 Hester Street ғимаратын (сол адамға, Уильям Суға тиесілі) тұрақсыздандырды, нәтижесінде 60 жалдамалы тұрғын Құрылыс департаментінің көмегімен ғимараттан шығарылды. 2018 жылдың қаңтар айында 83-85 Боуэридегі кем дегенде 75 жалдамалы тұрғын, ұзақ жылдар бойы күтіліп келген жөндеу жұмыстарына байланысты қыстың суығында үйлерінен шығарылды. Жалдамалы тұрғындар үй иесін бұл жағдайды пайдаланып, ғимараттарды қонақ үйге айналдыруға тырысып жатыр деп айыптады және аштық жариялады. Боуэри, Хьюстоннан Деланси көшесіне дейін, әлі де Нью-Йорктегі мейрамхана жабдықтарының негізгі нарығы болып табылады, ал Делансиден Гранд көшесіне дейін шамдар сатылады.

Жоғарғы және төменгі Боуэрри

Жоғарғы Боуэрри – Хьюстон көшесінен жоғарыдағы Боуэрри бөлігі; төменгі Боуэрри – Хьюстон көшесінен төмендегі бөлігі.

Кішкентай Сайгон

Нью-Йорктегі "Кішкентай Сайгон", ресми түрде тағайындалмаса да, Гранд-стрит пен Хестер-стрит арасындағы Боуэриде орналасқан. Нью-Йорк журналының мәліметінше, бұл көше көршілес Чайнатаунмен үйлесіп кеткенімен, аймақ вьетнамдық мейрамханаларға толы.

Амато операсы

1948 жылы Тони Амато мен оның әйелі Салли құрған бұл компания бұрынғы CBGB клубының жанында 319 Боуэри мекенжайында орналасып, көптеген жас әншілерге қысқартылған оркестрмен толық көлемді қойылымдарда өнерлеріне қабілеттерін жетілдіруге мүмкіндік берді. Тони Амато зейнетке шыққан 2009 жылғы 31 мамырда Нью-Йорктегі бұл белгілі опера алаңы жұмысын тоқтатты.

Банк ғимараттары

Боуэри жинақ банкі 1834 жылдың мамыр айында, Боуэри элиталық тұрғын үй көшесі болған кезде құрылды және қаланың өркендеуімен бірге дамыды. Оның 1893 жылғы бас кеңсесі 130 Боуэриде орналасқан ғимараты Нью-Йорк қаласының ресми түрде тағайындалған ескерткіші, сондай-ақ 1920-ші жылдардағы күмбезді Citizens Savings Bank та ескерткіш болып саналады.

Боуэри би залы

Боуэри балуан – музыкалық зал. 6 Деланси көшесіндегі ғимарат 1929 жылғы қор нарығының құлдырауынан аз бұрын салынған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін ол бос тұрды, содан кейін жоғары сапалы бөлшек сауда дүкеніне айналды. Кейіннен аудан тағы да құлдырады, соған сәйкес, бұл жерді мекендеген кәсіпорындардың деңгейі де төмендеді. 1997 жылы ол музыкалық алаңға айналдырылды. Оның сыйымдылығы 550 адамды құрайды. Кеңсе алдында Нью-Йорк метросының Боуэри станциясы орналасқан. Клуб кем дегенде бір жазудың атына ие: Джоан Баездің «Боуэри әндері» альбомы, ол 2004 жылдың қараша айында Боуэри балуанда өткен концертте тікелей жазылған.

Боуэрдің қабырғалық кескіні

Bowery Mural - бұл Хьюстон көшесі мен Боуэридің бұрышында орналасқан ашық аспандағы көрме алаңы, 1984 жылдан бері Goldman Properties компаниясына тиесілі қабырғада орналасқан. Жылжымайтын мүліктерді дамытушы Тони Голдман бұл жобаны 2008 жылы Джеффри Дейч пен Deitch Projects бірлесіп бастады. Голдманның мақсаты осы қабырғаны әлемнің ең үздік заманауи суретшілерін көрсету үшін пайдалану болды, әсіресе көшеде жұмыс істейтін суретшілерге басымдық берілді. The Hole, NYC, СоХодағы өнер галереясымен (бұрынғы Deitch Projects директорлары Кэти Грейсон мен Меган Коулман басқарады) бірлесіп ұйымдастырылған маусымдық фрескалар қабырғада пайда болды. Қабырғалық серия 2008 жылдың наурыз айынан желтоқсан айына дейін Кит Харингтің 1982 жылғы Боуэри қабырғалық суретіне құрмет көрсетумен басталды. Одан кейін бразилиялық егіз ағайынды Os Gêmeos жасаған фреска келді, олар оны жақында есірткі шарпысынан қайтыс болған суретші Дэш Сноуға арнады; ол 2009 жылдың шілдесінен 2010 жылдың наурызына дейін көрсетілді. Содан кейін Шепард Фейридің қабырғалық кескіні 2010 жылдың сәуірінен тамыз айына дейін көрмеге қойылды, одан кейін Барри МакГидің Нью-Йорк қаласының көше өнері тарихында граффитидің ролін көрсеткен қабырғалық кескіні болды; ол 2010 жылдың тамыз айынан қараша айына дейін көрсетілді. 2010 жылдың 24-26 қарашасында Ирактың Дэш Сноуға арналған құрмет көрсетуі болды. Басқа суретшілердің арасында How & Nosm (2012), Crash (2013), Марта Купер (2013), Revok and Pose (2013), Swoon (2014) және Майя Хайюк бар.

Боуэрлік поэзия

Боуэрри мен Бликер көшелерінің қиылысындағы өнер орталығы. Ол 2001 жылы «Боуэрри Поэзия Клубы» (BPC) деп құрылды және белгілі де, жаңа суретшілерге арналған негізгі орын болды. Оны ғимараттың иесі, сондай-ақ бұрынғы «Нюйорк ақындары кафесі» Поэзия слэмінің жүргізушісі (1988–1996) Боб Холман негіздеді. BPC Әмири Барака, Энн Уолдман, Тейлор Мид, Тейлор Мали сияқты суретшілердің тұрақты өнер көрсетулерін, ашық микрофонды, гей ақындардың өнерлерін, апталық поэзия слэмін және Эмили Дикинсон марафонын, сондай-ақ басқа да шараларды ұйымдастырды. Клуб 2012 жылы жабылып, 2013 жылы «Боуэрри Поэзиясы» деген атпен бірлескен өнер орталығы ретінде қайта ашылды. «Bowery Arts + Science» поэзияны, ал «Duane Park» осы орында балама бурлеск өнерін ұсынады.

Боуэри театры

Боуэри театры – 19 ғасырдағы, Боуэри көшесінің 46 нөмірінде орналасқан театр. Ол 1820 жылдары Парк театрымен бәсекелесу мақсатында бай отбасылар тарапынан құрылған. 1850 жылдары театр ирландтар, немістер және қытайлар сияқты иммигранттарға қызмет көрсетуге көшті. Ол 17 жылдың ішінде төрт рет өртенді, ал 1929 жылғы өрт оны толығымен қиратты.

CBGB

CBGB, кантри, блюграсс және блюз ойнау үшін ашылған клуб (CBGB атауы осы музыкалық стильдердің аббревиатурасы), 1970 жылдардың ортасында Television, Patti Smith және Ramones тобын тұрақты үй топтары ретінде шақыра бастады. Бұл жаңа топтардың (Talking Heads, Blondie, R&B әсерімен ерекше стильде ойнайтын Mink DeVille, рокабиллиді жаңғыртушы Роберт Гордон және тағы басқалар) көбінесе өзіндік материалдарды, көбінесе жасыраусыз, бірақ қатты және жылдам орындауынан туындаған толыққанды музыкалық орта тудырды. Бұл оқиғаға «панк-рок» деген атау берілді, бірақ клубта өсіп-өңдеген барлық топтарды панк-рок деп айтуға болмаса да, CBGB панк-роктың американдық алғашқы ошағы ретінде танылды. CBGB 2006 жылғы 31 қазанда, клуб иесі Хилли Кристал жалға мерзімін ұзарту үшін ұзақ күрес жүргізгеннен кейін жабылды. Қазір бұл орында Джон Варватос бутигі орналасқан.

Шахташының Боуэрри театры

Miner's Bowery Theatre) – сенатор Генри Клей Майнердің 1878 жылы ашқан вадевиль немесе эстрадалық театр. Театр әуесқойлар кештерінде кез келген адамды сахнаға шығып өнер көрсетуге шақыруымен және жаман өнер көрсеткендерді ағаш ілгекпен сахнадан сүйреп шығаруымен танымал болды. 1890 жылдардан бастап, сахналық реквизит ретінде қолданылатын қойшы ілгегі көрермендер "Ілгекті беріңдер!" деп айқайлағаннан кейін, жаман өнер көрсеткендерді сахнадан күшпен шығару үшін пайдаланылды. Музейде Боуэриде тұрған суретшілерді құрметтейтін және олармен жасалған жазба сұхбаттары мен мұрағатталған деректері бар Боуэри жобасы жүргізілуде.

Музыка

Боуэрі бірнеше жыл бойы көптеген әндердің мәтінінде еске алынған, соның ішінде Боб Диланның "Боб Диланның 115-ші арманы" әнінде: "Мен Гернси сиырының жанынан өттім / Ол мені төменге бағыттады / Боуэрінің кемтар ауданына / Адамдар қолдарында / 'Жұртшылықты қууға тыйым салыңыз' деген жарнамалармен жүрді". Багамдық халық әншісі Эксума, сол кезде Нью-Йорк қаласында тұрған, 1971 жылғы "Doo Wah Nanny" альбомында "The Bowery" атты әнін жариялады. Ол бұл жерді "жасықтар көшесі" деп сипаттайды. Бұл көше Cockney Rebel, Broken Bells, They Might Be Giants, Nick Cave, Willie Nile, Jim Croce, Regina Spektor, Dire Straits, Bill Callahan, Saint Etienne, Vancouver Twee поп-тобы cub, Sonic Youth, Two Gallants, Steve Earle, Beastie Boys, Paul McDermott, Billy Joel, The Decemberists, Tom Waits, Ryan Adams, The Clash, Ramones, Fear, Jesse Malin and The Foetus All Nude Revue, The Lumineers, Earlimart, Deerhunter, Local Natives, Smog, Blood Orange, The Antlers, Lady Gaga, Charli XCX, Kygo, Selena Gomez, Lana Del Rey, Conor Oberst, Stephin Merritt, Dermot Kennedy, Chelsea Cutler және Black Thought сияқты әншілердің әндерінде де айтылған. Рок-тобы Bowery Electric-тің аты Лоуренс Чандлер осы аймақта тұрғанда туындаған.

Сахна

"Буариде" деген сөз тіркесі, қазірде қолданыстан түсіп қалған, біреудің қиын жағдайда екенін, таңқаларлық жағдайға түскенін білдіретін жалпылама сөз болатын. Ол 1891 жылғы "А Trip to Chinatown" мюзикліндегі "The Bowery" әнінен бастау алды, онда "Боури, Боури! / Ондай нәрселерді айтады, / және Боуриде / ерекше нәрселер жасайды" деген қосымша болған. "Буариде" – 1894 жылғы Стив Бродидің басты рөлде ойнаған пьесасы, ол Бруклин көпірінен секірген деген қаңқу мен Буаридегі салон иесі ретінде танымал болған. Диснейдің "Newsies" мюзиклінде "Мен сені жоспарламағанмын / Есікті соқпа" әніндегі шоу қыздары "Буари сұлулары" деп аталған.

Кино және теледидар

1925 жылы түсірілген "Кішкентай Энни Руни" фильмі Боуэриде оқиғасы өтеді. "Боуэри", 1933 жылы Джордж Рафттың басты рөлде ойнаған Броди туралы фильм. Боуэри 1934 жылғы "Krazy Kat" мультфильмінің "Bowery Daze" атты эпизодында көрсетілген. 1946-1958 жылдар аралығында түсірілген танымал B класты фильмдер сериясы "Боуэри жігіттері" деп аталды, оның жетекшілері Слип (Лео Горси) және Сатч (Хантц Холл) болды. 1949 жылғы "Bowery Bugs" мультфильмі Стив Броди оқиғасының қияли нұсқасын баяндайды, онда Бэгс Банни Бродиді мазалап, қиындық тудырады. 2002 жылғы "Нью-Йорк бандиттері" фильмінде Боуэри 19 ғасырдың соңында Нью-Йорк тұрғындарының әскерге шақыруға наразылық білдіруі кезінде болған "Боуэри жігіттері" көше бандысының аумағы ретінде еске алынады. Джон Уик франшизасындағы маңызды кейіпкерлердің бірі – Лоуренс Фишберн сомдаған "Боуэри королі" атты қылмыстық әмірші.

Өнер

Марта Рослердің "The Bowery in Two Inadequate Descriptive Systems" суреттер мен өлеңдер жинағы.

Жарнама

1960 жылдары Боуэрри жинақ банкінің радио және теледидардағы жарнамаларында "Боуэрри, Боуэрри / Боуэрри көп төлейді / Боуэрри сізге 6% төлейді / Нью-Йорктегі басқа коммерциялық банктер мұндай пайыз төлемейді" деген ән болды. Сан банктің ұсынатын жинақ шотының пайыздық сыйақысына қарай өзгеріп отырды.

Күршік

Кәсіби күрескер Равен Боуэриден шыққан деп көрсетеді. Бірақ кәсіби күрескер Скотт Леви Филадельфияда туған және Атлантада тұрады.