Кіріспе

Клаудстрит – австралиялық жазушы Тим Уинтонның 1991 жылы жарық көрген романы. Роман 1943 жылдан 1963 жылға дейінгі жиырма жылдық кезеңде Батыс Австралиядағы Перт қаласындағы Клаудстрит деп аталатын үлкен үйде бірге тұратын Пиклс және Лэмбс есімді екі жұмысшы отбасының өмірін баяндайды. Роман бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде 1992 жылғы Майлз Франклин сыйлығы бар, сондай-ақ сахналық қойылымдар мен телесериалдарға бейімделді. 2022 жылы роман Елизавета II-нің таққа отыруының платиналық мерейтойын тойлау мақсатымен Британ Достастығы авторларының 70 кітабынан құралған "Big Jubilee Read" тізіміне енгізілді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

1943 жылы жеке трагедиялардың нәтижесінде екі кедей отбасы – Лэмбстер мен Пиклстер өздерінің ауылдық үйлерін тастап, Батыс Австралиядағы Перт қаласындағы Клаудстрит деп аталатын үлкен үйге көшіп келеді. Пиклстер отбасына әке Сэм, ана Долли және олардың үш баласы – Тед, Роуз және Чаб кіреді. Лэмбстерлерді әкесі Лестер мен анасы Ориел басқарады, олардың алты баласы бар: Хэтти, Элейн, Мейсон ("Жылдам" деп лақаптайды), Самсон ("Балық" деп лақаптайды), Ред және Лон. Пиклстерлер Клаудстрит үйінің иелері, бірақ үйдің жартысын Лэмбстерлерге жалға береді, олар үйдің бірінші қабатында азық-түлік дүкенін ашады. Екі отбасы бір-бірінен өзгеше: дінге берілген Лэмбстерлер ауыр еңбек пен Құдайдың кеңшілігінде мән іздейді, ал Пиклстерлер жақсылыққа үміттеніп, Лэмбстерлерге тән еңбекқорлықты бөліспейді. Роман 20 жыл бойы осы екі отбасының өмірі мен қарым-қатынастарын баяндайды. Питер Гаррет кітаптағы пейзаждардың маңыздылығын атап өтеді: "Ол біздің пейзаждардың физикалық ерекшеліктері туралы жазады, мысалы, теміржол кесінділері, шөлдің кішкентай бөліктері, жағалау немесе олар балық аулауға жиі баратын сағалар. Ол осы пейзажды адамдардың өміріне жайып, олардың ішкі сезімдері мен пейзаждардың әртүрлі уақыттағы көріністерімен қарама-қайшылық тудырады".

Тарихи контекст

Cloudstreet әлем тарихындағы маңызды оқиғалармен байланысты, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс, Корея соғысы және Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандық. Сол кездегі Австралия көбінесе жайлы да консервативті болды, оның ерекшелігі – ауладағы шашлык, соғысқа қатысуын аяқтаған әйелдердің үй шаруасына көшуі және «австралиялық арманның» қалыптасуы. Әлемдік оқиғалар Қойлар мен Пиклдерге алыстан әсер етеді, олардың өміріне толқын секілді эхо жібереді. Роман тұрмыстық жағдайға баса назар аударады, және осы тұрғысынан тарих бағаланады. Cloudstreet романындағы ең танымал тарихи тұлға – Недландс монстры, нағыз аты Эрик Эдгар Кук, серийлі кісі өлтіруші. Австралиялық биографиялық сөздікте Уинтонның «Cloudstreet» романы Кук жасаған қылмыстардың қоғамға тигізген әсерін көрсетеді, жеке және үй қауіпсіздігінің өзгеруіне, сондай-ақ, тыныш өмір салтының жоғалуына себеп болды деп жазылған.

Сыни қабылдау

Роман оң пікірлерге ие болды. Австралиялық жазушы Марион Халлиган Уинтонның прозасын "энергияға, жандылыққа және өткірлікке толы" деп бағалаған. Жазушы Мем Фокс: "Егер сіз Cloudstreet оқымасаңыз, өміріңіз толыққанды болмайды. Егер сіз осы кейіпкерлермен, осы кең жүректі қоғаммен, осы трагедиялармен, осы юмормен таныспасаңыз, өміріңіз кемшіктікке ұшырайды. Бұл керемет!"

Марапаттар мен мойындау

Cloudstreet 1991 жылы National Book Council Banjo Fiction Award, Батыс Австралияның Fiction Award және Deo Gloria Award сыйлықтарын алды, сондай-ақ 1992 жылы Майлз Франклин сыйлығына ие болды. 2003 жылы Австралия авторлар қоғамының (ASA) мүшелері Cloudstreet-ті ең сүйікті австралиялық романы деп дауыс берді. Сол жылы ASA және ABC Radio National ұйымдастырған оқырмандар сауалнамасында Cloudstreet жеңіске жетті. 2010 жылы Australian Book Review жүргізген «ABR сүйікті австралиялық романы» сауалнамасында Cloudstreet «басым сүйікті» деп танылды. 2012 жылы First Tuesday Book Club көрермендері Cloudstreet-ті «Өлмей тұрып оқыған 10 австралиялық кітап» тізімінде бірінші орынға қойды. 2019 жылдың 5 қарашасында BBC News Cloudstreet-ті ең ықпалды 100 романның тізіміне енгізді.