Air Rhodesia – Родезияның ұлттық әуе компаниясы. 1964-те құрылған, ішкі және халықаралық рейстерді жүзеге асырды. Тарихы, бағыттары туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Родезияның туы тасымалдаушысы
Flag carrier of Rhodesia
Air Rhodesia – Родезияның ұлттық әуе компаниясы болды. Оның бас кеңсесі Солсбери қаласындағы Солсбери әуежайының аумағында орналасқан. Әуе компания 1964 жылдың маусым айында Central African Airways (CAA) компаниясының еншілес компаниясы ретінде құрылған, бірақ 1967 жылдың 1 қыркүйегінде тәуелсіз корпорацияға айналды. Ол Buffalo Range, Bulawayo, Fort Victoria, Kariba және Victoria Falls қалаларына ішкі бағыттармен ұшты. 1970 жылдары Оңтүстік Африкадағы Йоханнесбург пен Дурбан қалаларына, Мозамбиктегі Бейра, Виланкулос және Лоуренсо Маркес қалаларына, сондай-ақ Малавидегі Блантайр қаласына халықаралық рейстерді орындады. Air Rhodesia компаниясының негізгі ұшақтары Vickers Viscount 700D турбовинттік және Boeing 720 реактивтік ұшақтары болды, олардың үшеуі Родезия үкіметіне қарсы санкцияларға қарамастан 1973 жылдың сәуір айында сәтті сатып алынды. Ел атауы өзгергеннен кейін, әуе компания 1979 жылы Air Zimbabwe Rhodesia деп аталды, ал 1980 жылы Air Zimbabwe болып қайта құрылды.
Air Rhodesia was the national airline of Rhodesia. Its head office was located on the property of Salisbury Airport in Salisbury. The airline was formed as a subsidiary of Central African Airways (CAA) in June 1964, but became an independent corporation on 1 September 1967. It flew internal routes to Buffalo Range, Bulawayo, Fort Victoria, Kariba, and Victoria Falls. During the 1970s, it operated international flights to Johannesburg and Durban in South Africa; Beira, Vilanculos and Lourenço Marques in Mozambique; and Blantyre in Malawi. Air Rhodesia's mainstay aircraft were Vickers Viscount 700D turboprops and Boeing 720 jetliners, three of which were successfully purchased in April 1973 despite sanctions against the Rhodesian government. After the country was renamed, the airline became known as Air Zimbabwe Rhodesia in 1979, before reforming as Air Zimbabwe in 1980.
Central African Airways әуе компаниясы
Central African Airways (CAA) 1946 жылғы 1 маусымда Оңтүстік Родезия (кейін Родезия, қазіргі Зимбабве), Солтүстік Родезия (қазіргі Замбия) және Ньясалендтің (қазіргі Малави) бірлескен әуе компаниясы ретінде құрылды. Үш елдің үкіметтері әуе компаниясының акционерлік капиталының 50%, 35% және 15% үлесіне ие болды. CAA бұрынғы Родезия әуе қызметтеріне (RAS) тиесілі ұшақтар паркімен жұмысын бастады, бірақ жақын арада бес De Havilland Doves және үш Vickers VC.1 Vikings ұшақтары жеткізілді. Қызметтер кеңейтіліп, маршрут желісі Кениядағы Найробиге дейін солтүстікке, Оңтүстік Африкадағы Йоханнесбургке дейін оңтүстікке созылды. Сонымен қатар, Малавидегі Блантайр (шығыс) және Бечуаналендтегі (қазіргі Ботсвана) Маун (батыс) сияқты бағыттар да қамтылды. 1948 жылдың тамызында CAA Африкадағы алғашқы әуе жүк тасымалын ұйымдастырды. 1954 жылға қарай CAA Ұлыбританиядағы Лондонға дейін бағыттарды кеңейтті. CAA-ның үш акционері біріккен федерациясы 1963 жылы таратылды, ал Солтүстік Родезия мен Ньясаленд келесі жылы тәуелсіздік алуға дайындалды, нәтижесінде Замбия және Малави мемлекеттері құрылды. Екі жаңа ел өздерінің жеке әуе компанияларын құруға ниет білдірді, бірақ бұл қиындыққа толы болды, себебі CAA-ның негізгі операциялары, инженерлік базасы, қоймалары және әуе компаниясын қамтамасыз етуге қажетті инфрақұрылым мен кадрлардың көп бөлігі Оңтүстік Родезияда орналасқан еді; ұшақтарға тек Салисбери базасынан алыс емес жерлерде ғана шағын жөндеулер жасау мүмкін болды. 1963 жылдың желтоқсанында қол жеткізілген келісім мәселені уақытша шешуге мүмкіндік берді: CAA әрекетін жалғастыра берді, бірақ ол үш үкіметтің көлік министрлерінен құралған жоғары органға бағынышты болды. CAA-ның үш елдегі тәуелсіз еншілес компаниялары құрылды: Air Malawi Ltd (Блантайр), Zambia Airways Ltd (Лусака) және Air Rhodesia (Pvt) Ltd (Салисбери). Үш компания арасындағы басқару жүйесі табысты және тиімді болып танылды. 1965 жылдың 11 қарашасында Родезия үкіметі Ұлыбританиядан бір жақты тәуелсіздік жариялады, ал одан кейін Ұлыбритания мен Малави және Замбияны қоса алғандағы тәуелсіз африкалық мемлекеттер Родезияға қарсы санкциялар салды. Бұл Португалияның TAP Air және Оңтүстік Африка әуе компанияларын қоспағанда, Родезия арқылы барлық халықаралық рейстерді тоқтатты. Үш бауырлас компания арасындағы қарым-қатынас ушығып, 1967 жылы тарасу туралы келісімге қол жеткізілді.
Central African Airways (CAA) was formed on 1 June 1946 as the joint airline of Southern Rhodesia (later Rhodesia; now Zimbabwe), Northern Rhodesia (now Zambia) and Nyasaland (now Malawi), the governments of the three countries owning 50%, 35% and 15% of the airline's share capital respectively. CAA began operating with a mixture of former Rhodesian Air Services (RAS) aircraft, but soon took delivery of five De Havilland Doves and three Vickers VC.1 Vikings. Services were steadily expanded to cover a route network that extended as far north as Nairobi in Kenya, and as far south as Johannesburg in South Africa, also serving destinations such as Blantyre in Malawi to the east, and Maun in Bechuanaland (now Botswana) to the west. In August 1948, CAA inaugurated Africa's first air freight service. By 1954, CAA had expanded to cover routes as far afield as London in the UK. The federation that joined the three shareholders of CAA was dissolved in 1963, and Northern Rhodesia and Nyasaland prepared to attain their independence the following year, to become Zambia and Malawi respectively. The two new countries expressed a wish to operate their own airlines but this was not straightforward because CAA's core operations were mostly based in Southern Rhodesia, including the engineering base, stores and most of the infrastructure and personnel that were needed to support the airline; only minor repairs to the aircraft could be attempted away from the Salisbury base. A settlement was agreed in December 1963, which provided at least a temporary solution to the problem: CAA would remain in existence but it would be responsible to a higher authority consisting of transport ministers from the three separate governments. Independent subsidiaries of CAA were formed to operate in the three countries: Air Malawi Ltd, based in Blantyre; Zambia Airways Ltd, based in Lusaka; and Air Rhodesia (Pvt) Ltd, based in Salisbury. The administrative arrangements that operated between the three companies proved to be successful and profitable for all three. On 11 November 1965, the Rhodesian Government formalised the Unilateral Declaration of Independence from Britain, and sanctions were imposed on Rhodesia shortly afterwards by Britain and independent African states, including Malawi and Zambia; this closed down almost all international flights operating through Rhodesia, with the exception of Portugal's TAP Air and South African Airways. Relations between the three sister companies became strained and a split was agreed in 1967.
"Ар Родезия" корпорациясы
Air Rhodesia Corporation 1967 жылдың 1 қыркүйегінде Родезия халықаралық оқшаулықта болған кезде құрылды. Замбиядан өзгеше, Малави Air Rhodesia Corporation компаниясымен "салқын" қарым-қатынас сақтап, нәтижесінде Солсбери мен Блантайр арасындағы рейстер тоқтатылмай, жақын арада көбейтілді; Air Rhodesia жұмыстың алғашқы жылында табыс тапты. Содан кейін ұшақтардың жоғарғы бөлігі ақ түспен, ал фюзеляждың бүйірінде қара көк және ашық көк түсті "алдау жолақтарымен" боялды. Тік қанатшада көлбеу қара көк және ашық көк жолақтар да пайда болды. Зимбабве құсының (сол кезде Родезия деп аталған) ұлттық нышанының өте стильделген бейнесі болған даулы "твигги құсы" екі қанатша жолағының үстіне салынды. Бұл кейбір топтарда Зимбабве құсы ретінде анықталмайды деп сынға ұшырады, тіпті оны желкенмен жүзген араб дхоуымен салыстырды.
Air Rhodesia Corporation came into being on 1 September 1967 while Rhodesia was under international isolation. Unlike Zambia, Malawi maintained "cool" relations with Air Rhodesia Corporation, and as a result, flights between Salisbury and Blantyre were maintained and soon increased; Air Rhodesia posted a profit in its first year of operation. The aircraft were then repainted in a livery consisting of a white top side, with dark blue and light blue "cheatlines" on the fuselage sides; sloping dark blue and light blue stripes also appeared on the vertical fin. The controversial "twiggi bird", a highly stylised representation of the Zimbabwe Bird, the national emblem of Zimbabwe (then named Rhodesia), was superimposed on the two fin stripes. This was criticised in some circles as being scarcely recognisable as a Zimbabwe Bird, and it was even likened to an Arab dhow under sail.
1973-1978: Ұшақ дәуірі
1969 және 1970 жылдар аралығында Air Rhodesia компаниясының табысы артты және санкциялар мен Родезиядағы саяси жағдайдың нашарлауына қарамастан, әуе компаниясы жақсы көрсеткіштерді көрсетті. Карибаға жолаушылар тасымалы енгізілді; Ванкигегі Dakota рейстері Viscount ұшақтарына ауыстырылды; ал басқа әуе компанияларына артық ұшқыштар мен экипажын беру арқылы қосымша кіріс алынды. Алайда, Air Rhodesia компаниясының жұмысына оның бәсекелестері жаңа реактивті ұшақтарды қолдана бастағанда нұқсан келді және халықаралық рейстер үшін реактивті ұшақтардың қажеттігі анық болды. Әуе компаниясы құпия түрде үш Boeing 720 025 реактивті ұшағын сатып алды, олар 1973 жылдың 14 сәуірінде, Құрбан айт мерекесі кезінде үлкен құпиямен жеткізілді; бұрын оларды Майамиде орналасқан американдық Eastern Air Lines әуе компаниясы жаңадан сатып алған, содан кейін 1972 жылы банкрот болған неміс чартерлік Calair әуе компаниясы иеленген. Air Rhodesia компаниясының жаңа реактивті ұшақтары 1973 жылдың қараша айында пайдалануға дайын болды, дәл сол кезде Таяу Шығыстағы Йом Кипур соғысының салдарынан отын бағасы 35 пайызға өсті. Одан кейін Буш соғысы күрт өрши бастады, ал әскери шақыруларға байланысты кадр тапшылығы әуе компаниясының қиындықтарын арттырды. Мозамбик 1975 жылы тәуелсіздік алды, ал Air Rhodesia компаниясының Блантайр және Бейра қалаларына жасаған рейстері 1976 жылдың наурыз айында тоқтатылды, себебі Родезия әуе кемелеріне Мозамбик аумағынан өтуге тыйым салынды. 1979 жылға дейін әуе компаниясының халықаралық рейстері тек Йоханнесбург және Дурбан қалаларына ғана жүзеге асырылды.
Air Rhodesia's profits increased between 1969 and 1970, and the airline continued to perform well despite the challenges brought about by sanctions and the deteriorating political environment within Rhodesia. Passenger services were introduced to Kariba; the Dakota services to Wankie were upgraded to use the Viscount; and additional revenue was earned by lending surplus aircrew to other airlines. However, Air Rhodesia's performance was affected when its competitors began to use new jet airliners, and it became obvious that jet aircraft were essential for international services. The airline covertly acquired its first jets, three Boeing 720 025 jetliners, which arrived under a shroud of secrecy on the evening of 14 April 1973 during the Easter holiday; they had initially been purchased new by the original Eastern Air Lines, a U. S. air carrier based in Miami, and had then been acquired by Calair, a German charter airline that folded in 1972. Air Rhodesia's new jet planes were ready to be put into service in November 1973, just as fuel prices increased by 35 percent because of the Yom Kippur War in the Middle East. Soon afterwards, the Bush War began to escalate sharply, and staff shortages due to military call ups were adding to the airline's difficulties. Mozambique was granted its independence in 1975, and Air Rhodesia services to Blantyre and Beira were banned in March 1976 when Rhodesian aircraft were prohibited from overflying Mozambican territory. Until 1979, the airline's only external services would be to Johannesburg and Durban.
Буш соғысы
1978 жылғы 3 қыркүйекте Air Rhodesia 825 рейсі, Vickers Viscount VP WAS тіркелген ұшағы, Кариба маңында ұлтшыл партизандар тарапынан атып түсірілді. Апаттан тек сегіз адам ғана аман қалды, ал кейін партизан жауынгерлері оларды қырғынға ұшыратты. Содан кейін бес ай өткен соң, 1979 жылғы 12 ақпанда Air Rhodesia 827 рейсі, тағы бір Viscount, VP YND тіркелген ұшағы, сол аймақта атып түсірілді, борттағылардың барлығы қаза тапты. Қорғану шарасы ретінде, аман қалған Air Rhodesia Viscount ұшақтарының барлығы тез арада арнайы сары-жасыл матовый бояумен боялды, сондай-ақ ұшақтың барлық жылтыр металл беттері, оның ішінде винт қанаттары мен спиннерлері де боялды. Жылу іздейтін зымырандардың қозғалтқыштан шығатын ыстық газдарға (ұшқыш құбырларына) навигациялануына жол бермеу үшін, қозғалтқыштарға арнайы қорғағыш құрылғылар орнатылды, бұл ұшақтың отын тұтынуын айтарлықтай арттырды. Осы уақытта, соғыс жалғасып жатқандықтан, жолаушылар саны азая берді, ал отын бағасы күрт өсті.
On 3 September 1978, Air Rhodesia Flight 825, a Vickers Viscount with registration VP WAS, was shot down near Kariba by nationalist guerrillas. Only eight people survived the crash and the ensuing massacre by the guerilla fighters. Just five months later, on 12 February 1979, Air Rhodesia Flight 827, another Viscount, registered VP YND, was shot down in the same area, killing everyone on board. As a protective measure, all of the surviving Air Rhodesia Viscounts were quickly painted in a special yellowish green matte paint, and all shiny metal surfaces on the aircraft, including propeller blades and spinners, were painted over. In order to prevent heat seeking missiles from locking on to the hot jet pipes, specially designed engine guards were fitted to the engine nacelles, which had the effect of significantly increasing the aircraft's fuel consumption. Meanwhile, due to the ongoing war, passenger numbers continued to plummet as fuel prices soared.
1979: Air Zimbabwe Rhodesia әуе компаниясы
Родезия Зимбабве Родезия демократиясына қол жеткізген кезде, Air Rhodesia "Air Zimbabwe Rhodesia" болып өзгерді. Жаңа саяси келісім тұрақтылық пен жаңа мүмкіндіктер әкелетініне үміттене отырып, Air Zimbabwe Rhodesia 1979 жылы үлкен жаңа ангар салуға тапсырыс берді. Санкциялар салдарынан ұзақ уақыттан бері жабық болған бағыттарды қайта ашу мүмкіндігі туралы ойлар бірден туды.
When Rhodesia achieved democracy as Zimbabwe Rhodesia, Air Rhodesia became "Air Zimbabwe Rhodesia". In anticipation of the new political truce bringing about stability and new opportunities, Air Zimbabwe Rhodesia ordered construction of a large new hangar in 1979. Thoughts immediately turned to reopening routes to destinations long closed to the airline as a result of sanctions.
1980-2012 жылдар: Air Zimbabwe
Зимбабве тәуелсіздік алғаннан кейін Air Zimbabwe Rhodesia компаниясы "Air Zimbabwe" деп қайта аталды, ол 2012 жылы банкротқа ұшырап, 2013 жылы қайта құрылды.
After independence in Zimbabwe, Air Zimbabwe Rhodesia was renamed "Air Zimbabwe", which went bankrupt in 2012 before being resurrected in 2013.
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
Викерс Виконт, RH825 рейсі, 3 қыркүйек 1978 жылы – Зимбабве халық революциялық армиясының (ZIPRA) террористері Кариба бөгетінің жанында Strela зымырасымен атып түсірілді. 56 жолаушының 18-і апаттан аман қалды, бірақ олардың 10-ы ZIPRA террористерінің тобы тарапынан жерде қаза болды. Викерс Виконт, RH827 рейсі, 12 ақпан 1979 жылы – сондай-ақ ZIPRA террористері Кариба бөгеті маңында Strela зымырасымен атып түсірілді; борттағы 59 адамның барлығы қаза тапты.
Vickers Viscount, Flight RH825, 3 September 1978 – shot down by a Strela missile near Kariba Dam by Zimbabwe People's Revolutionary Army (ZIPRA) terrorists. 18 of the 56 passengers survived the crash, but ten of them were killed on the ground by a group of ZIPRA terrorists. Vickers Viscount, Flight RH827, 12 February 1979 – also shot down by a Strela missile near Kariba Dam by ZIPRA terrorists; all 59 people on board died.