Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брюс Чатвиннің "Қара төбе" романы – Брюс Чатвиннің 1982 жылы жарық көрген, сол жылғы Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығының иегері атанған туындысы. 1987 жылы Эндрю Гривтің режиссерлігімен осы роман бойынша фильм түсірілді.
Novel by Bruce Chatwin
On the Black Hill is a novel by Bruce Chatwin published in 1982 and winner of the James Tait Black Memorial Prize for that year. In 1987 it was made into a film, directed by Andrew Grieve.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Романның оқиғасы Англиядағы Херефордшир мен Уэльстегі Раднорширдің шекарасында өтеді. Романның алғашқы беттерінде шекараның ферманың өзінен өтетіні айтылады: Раднор мен Херефорд шекарасы баспалдақтың ортасынан өтеді деп есептелген. Романның басты кейіпкерлері – Джонс тегі бар уэльстіктер. Оқиға флешбек әдісімен баяндалады және Льюис пен Бенджамин Джонс есімді екі туған бауырдың «Көрініс» деп аталатын шалқары, таулы шаруашылығындағы өмірін көрсетеді. Егіздердің арасындағы ерекше байланыс роман бойынаша көрсетіледі. Льюис күшті немесе үстем егіз ретінде бейнеленсе, Бенджамин сыртқы түрімен де, шаруашылықтағы істерімен де көбірек сезімтал. Ол анасы тірі болғанда үнемі оның қасына тартылады. Льюис бостандыққа ұмтылса, Бенджамин Ұлы соғыс кезінде әскерге алынады. Оның күш-жігерін отбасылық байланыстары мен жерге деген ажырамас, бұзылмас байланысы тоқыратады. Чатвин оқырманға сол кездегі аймақтағы шаруашылықтың қатыгездігі туралы да айтады. Екі егіздің әкесі Амос күнделікті жұмысының нәтижесінде, бұрынғы жылы жүрекпен қараған көзқарасының қалай қатыгезденгенін көрсетеді, және біз мұны романның кейінірек бөлігінде, ол әйелі Мэриді оқып жатқан кітабымен – «Боранды биіктер» романымен басына соққанда көреміз. Амос, қызғанышпен, әйелінің интеллектуалды деңгейін көрсететін нәрсемен шабуылдайды; ол мұнан қорқады, себебі отбасының бастысы болуға тиіс адам еркек екенін ойлайды, және білімі шектеулі болғандықтан ашуға іштей толады. «Қара төбе» романы – жауабынсыз махаббат, сексуалдық ұстамаушылық пен шатасу, әлеуметтік, діни және мәдени шектеулер, жеккөрушілік және сол дәуірдің тарихи әлеуметтік құндылықтары сияқты тақырыптарды бейнелейтін туынды, мысалы, Амос қызы Ребекканың ирланд жігітінен жүкті болғанын білгендегі жағдайы. Оның діни фанатизмі, әлеуметтік қысым, экономикалық жағдайлар мен махаббатты білдіре алмауы салдарынан ол оны үйден қуады, және ол романның соңғы бөліміне дейін есімдерін тілге тиек етпейді. Романды Чатвиннің автобиографиялық утопиясы деп қарастыруға болады, онда әрбір егіз автордың бисексуалдық көзқарасының бір бөлігін бейнелейді.
The novel's setting is the border of Herefordshire, in England, and Radnorshire, in Wales. In the early pages we are told the border runs through the very farmhouse: The border of Radnor and Hereford was said to run right through the middle of the staircase. The central characters are Welshmen, with the surname Jones. The story is told through the technique of flashback, and portrays the lives of twin brothers, Lewis and Benjamin Jones, on their isolated upland farm called The Vision. The twins develop a bond that is shown throughout the novel as very special. Lewis is portrayed as the stronger or dominant twin, whereas Benjamin is the more intuitive one, both in appearance and in the tasks which he does around the house. He seems to be constantly drawn to his mother's side while she is alive. Lewis is the one who wants to break free but Benjamin is forced into the army at the time of the Great War. His efforts are frustrated by his family ties and the indefinable, unbreakable tie to the land. Chatwin also tells the reader of the brutality involved in farming at the time in this area. Amos, the father of the two twins, shows how his day to day job has brutalised his once caring and loving attitude, and we see this later in the novel when he hits his wife Mary on the temple with the book she is reading – Wuthering Heights. A jealous man, Amos attacks his wife with the very material that shows her intelligence; he feels threatened by this, feeling that the man is supposed to be the head of the family in all things, and he feels anger because of his limited education. On the Black Hill is a novel which portrays themes such as unrequited love, sexual repression and confusion, social, religious and cultural repression, hate and the historic social values of that era, as is shown when Amos finds out that his daughter Rebecca has become pregnant by an Irishman. His religious fanaticism, social pressure, economic forces and an inability to express love results in him throwing her out of the household, and she is not mentioned in the novel again until the latter part. The novel can also be seen as Chatwin's autobiografictional utopia, in which each of the twins represents one of the author's bisexual subject positions.
Кейіпкерлер
Сэм "Вагон" Джонс – басты кейіпкердің әкесінің әкесі. Ол отбасымен бірге тұрды, скрипка тартуды ұнатады. Ханна Джонс – Сэмнің әйелі. Қайын жұбайына жаулы қарым-қатынаспен қарады. Оның бес баласы болды (бір қызы туберкулезден қайтыс болды, екінші қызы католикке үйленді, үлкен ұлы Ронда көмір шахтасында қаза тапты, ал сүйікті ұлы Эдди оның жинаған ақшасын ұрлап, Канадаға қашып кетті. Ол Амоспен бірге қалды). Амос Джонс – басты кейіпкерлердің әкесі. Әкесі қайтыс болғаннан кейін жергілікті дін қызметкерінің қызына үйленеді және "Көрініс" шаруашылығын жалға алады, онда оқиғаның көп бөлігі орын алады. Жылқының тепкісінен қайтыс болды. Мэри Джонс (туған тегі Латимер). Дің қызметкерінің қызы. Ол жақсы білім алған, көп саяхат жасаған. Ол Үндістанда болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін өзін асырау үшін үйленуі керек болды, сондықтан ол жергілікті шаруаның ұлына үйленді. Олардың үш баласы бар: егіз ұлдар және қыз. Льюис Джонс – Мэри мен Амостың ұлы, Бенжаминмен егіз. Бенжамин Джонс – Мэри мен Амостың ұлы, Льюиспен егіз. Ребекка Джонс – Мэри мен Амос Джонстың қызы. Амос қызын қатты жақсы көретін, бірақ ол ирландтық католикпен Америкаға қашып кетті. Джим "Скала" Уоткинс – егіздермен шамалас жастағы жігіт, "Скала" шаруашылығында көрші тұрады. Том "Қабір" Уоткинс – жергілікті қабір жасаушы. Джимнің әкесі, Агги Уоткинске үйленген. Амоспен ұдайы қақтығыста болады. Ұлымен ұрысқаннан кейін отбасын тастап кетіп, Агги мен Джимді жалғыз қалдырып, шаруашылықты басқаруға қалдырады. Агги Уоткинс – Томға үйленген, ұлы Джим және қызы Этель бар. Том жоғалып кеткеннен кейін ол ақша табу үшін заңды емес балаларды тәрбиелейді. Этель Уоткинс – Альфи есімді ұлы бар, ол "ақыл-есі кем" және жергілікті батпақта бала кезінде қайтыс болады. Рози Фифилд – Льюис бала кезінен бірге ойнағандықтан оған ғашық. Бірақ ол соғыстан жаңа ғана оралған Реджи Бикертонға көңіл бөлді, ол жергілікті аристократтар отбасынан шыққан, бай. Ол оның жұмысына орналасады, ол оны азғырып, үйленуге ұсыныс жасайды, бірақ отбасына айтудан немесе үйленуден бас тартады, жүкті болғанда оны тастап кетеді. Оның Билли есімді ұлы бар. Оған 400 фунт стерлинг ұсынылады, ол баласымен бірге шалғайдағы шаруашылықта тұрады. Реджи Бикертон – жергілікті аристократ, Бірінші дүниежүзілік соғыста жарақат алған, Розиді азғырып, оның медбикесі және көмекшісі болған. Ол қызды жүктілегеннен кейін шетелдегі плантациясына қашып кетті. Глэдис Маскер – жесір, Лилли Энни есімді қызы бар. Оның анасы – миссис Япп. Кейіннен оның заңды емес қызы Мег (Маргарет Беатрис Маскер) дүниеге келеді. Льюис Глэдисқа ғашық. Мистер Хейнс – ол Глэдис Маскерді азғырып, Мегтің әкесі болуы мүмкін. Ол оған үйленгісі келмейді, бірақ бала дүниеге келгеннен кейін оның өміріне араласуды қалайды, оны қудалайды, соңында оны мылтықпен атып өлтіреді, содан кейін өзін-өзі өлтіреді. Маргарет "Мег" Беатрис Маскер – Глэдис қызы. Әкесі белгісіз, Мистер Хейнс немесе Джим "Скала" болуы мүмкін. Анасы қайтыс болғаннан кейін ол Агги Уоткинс пен Джимге қоныстанды. Джой мен Найджл Ламберт, жергілікті коттеджді жалға алған суретшілер жұбайы. Найджл Бенжаминнің бірнеше суретін салып жатыр, ол шопанның бір жылдық өмірі туралы поэмалар сериясы үшін жасалған. Джой Льюис Джонсқа қызығушылық танытады және оны азғырады, содан кейін ол басқа жерге көшіп кетеді. Мистер Аркрайт – жергілікті заңгер, ол әйеліне цианид беріп өлтіреді. Ол осы қылмыс үшін асылып өлтіріледі.
Sam 'the Wagon' Jones – the main character's paternal grandfather. He lived with the family, enjoys playing the violin. Hannah Jones – Sam's wife. Hostile to her daughter in law. She had five children (a daughter who died of consumption, another daughter who married a Catholic, the eldest son died in a Rhondda coalpit and her favourite son, Eddie, stole her savings and ran away to Canada. She was left living with Amos). Amos Jones – Main characters' father. Marries the local preacher's daughter after her father died and rents the farm The Vision, where the majority of the story takes place. Died from being kicked by a horse. Mary Jones (née Latimer). Daughter of a preacher. She is well educated and well travelled. She has spent time in India. After her father died she needed to get married to support herself, and so she married Amos, a local farm boy. They have three children, twin sons and then a daughter. Lewis Jones – Twin with Benjamin, son of Mary and Amos. Benjamin Jones – Twin with Lewis, son of Mary and Amos. Rebecca Jones – daughter of Mary and Amos Jones. Amos doted on her daughter until she ran off with an Irish Catholic and moved to America. Jim 'the Rock' Watkins – A boy around the same age as the twins, lives next door on a farm called The Rock. Tom 'the Coffin' Watkins – Local coffin maker. Jim’s father and married to Aggie Watkins. Has an ongoing feud with Amos. Left the family after a fight with his son, leaving Aggie and Jim to run the farm alone. Aggie Watkins – Married to Tom, has a son Jim and daughter Ethel. After Tom disappears, she took in illegitimate children to raise for money. Ethel Watkins – She has a son called Alfie, who is 'simple' and dies in childhood in a local bog. Rosie Fifield – Lewis has a crush on her as they were childhood playmates. She instead decides to pursue Reggie Bickerton, who has recently returned from the war, he is from a local aristocrat family and wealthy. She begins working for him, he seduces her and proposes but refuses to tell his family or marry her, leaving her when she becomes pregnant. She has a son called Billy. She is offered £400 to go away and goes to live in a remote farm with her child. Reggie Bickerton local aristocrat, injured in WWI, seduced Rosie who was working as his nurse and helper. He ran away to his plantation abroad after getting her pregnant. Gladys Musker – Widow, has a daughter called Lilly Annie. Her mother is Mrs Yapp. She later has an illegitimate daughter Meg (Margaret Beatrice Musker). Lewis has a crush on Gladys. Mr Haines – He seduced Gladys Musker, and is thought to be the father of Meg. He wouldn’t marry her but after the baby is born he wants to be involved, he stalks her and eventually shoots her with a shotgun and then kills himself. Margaret ‘Meg’ Beatrice Musker – Daughter of Gladys. Father unknown, might be Mr Haines or Jim the Rock. She goes to live with Aggie Watkins and Jim when her mother dies. Joy and Nigel Lambert, married artists renting a cottage in the area. Nigel is making some etchings of Benjamin for a series of poems about a year as a shepherd. Joy takes an interest in Lewis Jones and seduces him, before she moves away. Mr Arkwright – the local solicitor, he kills his wife with cyanide. He is subsequently hanged for the crime.
Орналасқан жері
Оқиға орны шамалы ойдан шығарылған; The Vision – Ллантонидің солтүстігіндегі нақты ферма. Көптеген нақты жер аттары қолданылған, олардың көпшілігі Хей-он-Уайдан оңтүстікке қарай Херефордшир мен Бреконшир шекарасындағы жерді көрсетеді. Херефордширдің Қара төбесі мен Кефн төбесі – Қара таулардың шеткі бөліктері; Брекнокшир Қара таулардың ең шығыс жотасынан батысқа қарай орналасқан. Хей-он-Уай (онымен бірге сарайы және соғысқа дейінгі теміржол станциясы) аймақтағы негізгі қала болар еді, бірақ оның аты айқын түрде жоқ; оның орнына Раднорширдің Рхулен ауылының аты қолданылған сияқты. Шропширдегі Луркенхоуптың атауы негізгі ауыл үшін пайдаланылған. Тальгарт, фильмде есімдері айтылмаса да, сол кездегі аймақ үшін маңыздырақ болған тағы бір шағын қала. Ordnance Survey картасында "Абергавенни және Қара таулар, Уэльс, 161-парақ" (1:50,000 сериясы) және тіпті жақсырақ, 1:25,000 сериясында Қара төбе, Красуоллға қарай көрсетілген. Атау өте ұзын Хаттеролл жотасынан (Англия/Уэльс шекарасын құрайтын) тік түсетін және Херефордширдің далаларына дейін Оффас Дайк жолымен жүретін белгілі жотаны білдіреді, ал ағылшын жағында. Қара төбе жергілікті тұрғындар арасында "Мысықтың арқасы" деп белгілі, себебі Херефордширден қарағанда ол құлап тұрған мысыққа ұқсайды. Сол картада, оңтүстікке қарай, Ллантони аңғарында орналасқан The Vision деп аталатын нақты ферма орналасқан, ол сондай-ақ Евьяс аңғары деп те аталады, шекараның Уэльс жағында, Капел-и-Финнен төмен. Романға шабыттанған орын Найтон мен Клун арасындағы Қара төбе және Луркенхоптан бірнеше шақырым жерде болуы мүмкін. Чатвин 1970 жылдары достарымен Пёрслоудағы Кьюм-Холлде тұрды және оның өмірбаянындағы бір бағдарламасында осы фактіні сенімді түрде айтты. Чатвин кітапты зерттеу кезінде жергілікті халық арасындағы шындықты зерттеумен біріктірді, фактілер мен ойдан шығарылғанды, әңгімелерді, жерлерді, оқиғаларды және әлеуметтік тарихты өріп ұштады.
The location is lightly fictionalised; The Vision is a real farm north of Llanthony. Many real place names are used, the great majority indicating a site on the border of Herefordshire and Breconshire south of Hay on Wye. The Herefordshire Black Hill and Cefn Hill are outliers of the Black Mountains; Brecknockshire was west of the easternmost ridge of the Black Mountains to the west. Hay on Wye (with its castle and pre war railway station) would be the principal town in the area but its name is notable by its absence; instead, it seems the name of the Radnorshire hamlet of Rhulen has been used. The name of the Shropshire location of Lurkenhope has been used for the principal village. Talgarth, although not mentioned in the film, is another small nearby town, which would have been of greater importance to the area at the time. On the Ordnance Survey map, 'Abergavenny and the Black Mountains, Wales sheet 161' (1:50,000 series) and even better depicted on the more detailed 1:25,000 series at the Black Hill itself is shown, towards Craswall. The name refers to a well known ridge descending very steeply from the very long Hatterall Ridge (which forms the England / Wales border) and carries Offas Dyke footpath on it, down into the fields of Herefordshire, and on the English side. The Black Hill is known locally as 'The Cat's Back' as viewed from Herefordshire it looks like a crouching cat about to pounce. On the same map at , just a little to the south, is the real farm called The Vision, situated in the Llanthony valley, also known as the Vale of Ewyas, on the Welsh side of the border, just below Capel y ffin. Alternatively, the location that inspired the novel could be the Black Hill between Knighton and Clun and a few miles from Lurkenhope. Chatwin stayed nearby in Cwm Hall, Purslow with friends during the 1970s and was confidently cited as such in a BBC programme by his biographer. Chatwin amalgamated reality with his research amongst the local indigenous populace in the time he researched the book, interweaving fact and fiction, gossip, locations, stories and social history.
Сыйлықтар
Бұл кітап 1982 жылғы Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығымен және Уитбрэдтің «Жылдың жаңа романы» сыйлығымен марапатталды (бұл одан бұрын жарық көрген «Уиданың вице-королі» кітабының мәртебесі туралы сұрақ тудырады).
The book was awarded the 1982 James Tait Black Memorial Prize and Whitbread First Novel of the Year Award (which raises a question over the status of the earlier book The Viceroy of Ouidah).
Бейімделу
"Қара төбе" 1986 жылы сахналық қойылымға, ал 1987 жылы фильмге көшірілді.
On The Black Hill was adapted for the stage in 1986 and into a film in 1987.