Кіріспе

Австралиялық жазушы және ақын (1843–1912)

Джозеф Фурфи (ирланд тілінде: Seosamh Ó Foirbhithe; 26 қыркүйек 1843 – 13 қыркүйек 1912) – австралиялық жазушы және ақын, ол «Австралиялық романның әкесі» деп кеңінен танылады. Ол көбінесе Том Коллинз деген псевдониммен жазды және Австралия классикасы саналатын «Осындай өмір» (1903) романымен ең жақсы танымал.

Жеке өмір

Фёрфи Виктория штатының Еринг қаласындағы Еринг станциясында дүниеге келген. Жастық шағында Фёрфи көптеген өлеңдер жазған, ал 1867 жылдың желтоқсанында «Президент Линкольннің қазасы» тақырыбындағы күшті өлеңдер жинағы үшін Кинетон әдеби қоғамында 3 фунт стерлингтік бірінші жүлдеге ие болған. Ол бұл тарауды кеңейтіп, жаңартты, одан «Ригбидің романсы» атты туынды жасады, ол 1905 жылдың 27 қазанынан 1906 жылдың 20 шілдесіне дейін «Барьер шындығы» газетінде бөлім-бөліммен жарияланды. Ал 1921 жылы кітап түрінде жарық көрді. 1905 жылы Батыс Австралияға көшіп келгеннен кейін Фёрфи бастапқы екінші тарауды қайта жұмыстауға кірісті, оны «Лира құсы және туған жердің серігі» деп атады, бірақ кейін «Булн-Булн және Бролга» деп өзгертті. Фёрфи тірілігінде жарияланбаған бұл қолжазбаны оның ұлы Сэмюэл тапсырды, ал 1946 жылы кітап түрінде басылды. Бұл екі кейінгі романның екеуінде де бас кейіпкер Том Коллинз, және олар алғашқы романға қосымша ретінде қызмет етеді.

Мұра

"Өмір деген осы" кітабы Австралияның "Моби Дикі" деп сипатталған, себебі Мелвиллдің кітабы сияқты, ол да классика ретінде танылғанға дейін отыз-қырық жыл бойы назардан тыс қалды. Роман австралиялық және жаңазеландиялық "ropeable" тіркесінің алғашқы жазбада кездесетін мысалы болуы мүмкін. Бірінші тарауда мынадай фраза бар: "Ескі Мартин ол қоршауды көргенде ашуға толы болады!" Тарихшы Стюарт МакИнтайр бұл кітап Австралияда "ешқандай маңызды оқиға болған емес" деген және австралиялықтардың "шығармашылық жаңалыққа" қабілетсіздігі туралы қабылдауға қарсы шықты деді. Фурфидің толық өмірбаяны австралиялық автор Майлз Франклин мен Фурфидің досы Кейт Бейкердің бірлесіп жазған "Джозеф Фурфи: Адам мен оның кітабының аңызы" атты еңбегінде 1944 жылы жарық көрді. Фурфи Сванборнда салған үйі қазір Австралия жазушылары қауымдастығының Батыс Австралия бөлімшесінің кеңсесі болып табылады. Фурфидің танымалдылығы "фурфи" деген австралиялық сленгінің пайда болуына ықпал еткен болуы мүмкін, ол "аузынан шыққан сөз" немесе "жалған әңгіме" деген мағынаны білдіреді. Дегенмен, ғалымдар бұл сөздің Фурфидің інісі Джонға тиесілі болған J. Furphy & Sons компаниясы шығарған су тасымалдау машиналарын жасаушылармен байланысты болуы мүмкін деп санайды.