Кіріспе
Қала Намиб шөлінің шетінде орналасқан және Намибиядағы төртінші ірі халық орталығы болып табылады. Свакопмунд – 19 ғасырғы неміс отаршылдық сәулетімен ерекшеленетін танымал жағажай курорты. Қала 1892 жылы неміс Оңтүстік-Батыс Африкасының басты порты ретінде құрылған. Қаладағы ғимараттардың ішінде Генрих Баузе 1909 жылы жобалаған Альтес Гефенгнис түрмесі бар. 1906 жылы салынған Вурманнхаус (Дамара мұнарасы) қазіргі таңда қоғамдық кітапхана болып табылады. Свакопмундтағы танымал орындар: Свакопмунд мұражайы, Намибияның Ұлттық теңіз аквариумы, Кристалл галереясы. Свакоп өзенінің оңтүстігіндегі Лангстрандқа жақын құм төбелерінде квадроциклмен жүру, түйе шаруашылығы, парашютпен секіру, парапланмен ұшу және шөлге бір күндік саяхаттар ұсынылады. Қала сыртындағы Россмунд шөлдік гольф алаңы – әлемдегі толыққанды шөппен жабылған бес шөлдік гольф алаңының бірі. Сондай-ақ, туристерге түйе шаруашылығы қызметін ұсынатын ферма және 1896 жылға дейін соққан, шөлде тасталып қалған Мартин Лютер бу локомотиві де бар.
Этимология
Қала Свакоп өзенінің құрметіне аталған. Неміс қоныс жайлаушылары оны Swachaub деп атаған, ал 1896 жылы аудан ресми түрде жарияланғанда, Swakopmund (неміс тілінде: Свакоптың сағасы) атауы қолданысқа енді. Хереро тайпасы бұл жерді "Отжозонджи" – "сораптар орны" деп атаған.
Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін
Капитан Курт фон Франсуа 1892 жылы Германия империясының колониясы үшін негізгі порты ретінде Свакопмундты құрды. Уолвис-Бейдегі табиғи терең су порты британдықтарға тиесілі болғандықтан, Свакопмунд таңдалды. Қала құрылған күні 8 тамыз болды, сол күні канонерлік қайықтың экипажы жағалауға екі шам орнатты. Свакопмунд тұщы судың болуы және Оңтүстік-Батыс Африка аумағының, әсіресе Отжимбингве мен Виндхукке қатынасуы салыстырмалы түрде оңай болғандықтан таңдалды. Сандвичи гавані мен Кейп Крос сияқты басқа жерлер құмды белдеулердің құрлыққа жолды бөгеуіне байланысты қолайсыз деп танылды. Свакоп аймағы жағалауда тұрған кемелерге табиғи қорғаныс ұсынбады, бұл Намибия жағалауында сирек кездесетін географиялық ерекшелік. 1893 жылы Свакопмундқа алғашқы 120 Schutztruppe әскері мен 40 қоныс аударушы келгенде, олар баспана іздеп құмға үңгір қазды. Жүктерді түсіру жұмысын Либериядан келген Кру тайпасының адамдары арнайы қайықтармен жүзеге асырды. Германияға кеме қатынасын ұйымдастырған Woermann Linie компаниясы сол кезде 600 Кру тайпасының өкілдерін жұмысқа алды, нәтижесінде шамамен 2000 гереро қаза тапты. Бірақ, "Мол" (толқын тоқтатушы) құрылысымен жасалған порт тез толып кетті, сондықтан 1905 жылы ағаштан жасалған пирс құрылысын бастады, бірақ ол ұзақ мерзімде жеткіліксіз болды. 1914 жылы болат пирс құрылысы басталды. Свакопмундта сауда және кеме жүргізу компаниялары филиалдар ашты.
Намибия тәуелсіздік алғанға дейін
1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасын Оңтүстік Африка Одағы басып алды. Осымен, Оңтүстік-Батыс Африка үшін Уолвис шығанағын пайдаланудың логистикалық және саяси кедергілері жойылды. Свакопмунд қаласындағы барлық портылық қызмет тоқтатылды, орталық мемлекеттік органдар таратылды, ал кемежай жаяу жүргіншілерге арналған серуендеу жолына айналды. Бизнестер жабылып, тұрғындар саны кеміп, қала құлдырауға бет бұрды. Дегенмен, 1923 жылы Лондонда өткен Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарына қатысты келіссөздерде Свакопмундқа болашаққа кепілдік берілді. Оның қоңыржай климаты мен Атлантика мұхитындағы орналасқан жері, аумақтың ақ халықтары үшін демалыс орны ретінде өте қолайлы болды, соның нәтижесінде қала туризм орталығына айналды. Әскери маңыздылығын жоғалтқан Свакопмунд тіпті Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде де демалыс үшін қолданылды, ал 1940-1950 жылдары туристерге қызмет көрсету мақсатында кеңейтілді. 1976 жылы Россинг уран кеніші ашылғаннан кейін Свакопмунд қайтадан өзгерді. Кеніштің шығысында орналасқан және өз қалашығы – Арандис салынғанмен, бастапқыда логистика және жұмысшыларға арналған тұрғын үйлер Свакопмундтан қамтамасыз етілді.
1990 жылдан бастап
Намибия 1990 жылы Оңтүстік Африкадан тәуелсіздік алғаннан кейін көптеген көше атаулары бастапқы неміс немесе кейбір жағдайларда африкаанс атауларынан өзгертіліп, негізінен қара нәсілді намибиялықтарды құрметтеу үшін аталды. Мысалы, 2001 жылы Намибия президенті Сэм Нухома өзінің құрметіне басты көшені (Kaiser Wilhelm Straße) Сэм Нухома даңғылы деп атады.
Тау-кен өндірісі
Қала сыртындағы Россингте уранның табылуы әлемдегі ең ірі ашық карьерлік уран кенінің ашылуына және Арандис қаласының құрылуына себеп болды. Бұл Свакопмундтағы өмірдің барлық жағына зор әсер етті, қаланың инфрақұрылымын кеңейтуді қажет етті, нәтижесінде ол Намибиядағы ең заманауи қалалардың біріне айналды. "Свакопмунд Тұз Компаниясы" теңіз суын күнмен буландыру арқылы жылына шамамен 120 000 тонна ас тұзы өндіреді. Тұз "Light Flow" деген атпен сатылады.
Туризм
Қалада шашыраңқы кофеханалар, түнгі клубтар, барлар және қонақүйлер бар. Демалысқа ауа шарымен саяхаттау, парашютпен секіру, квадроциклмен жүру және кішкентай теңіз круиздері кіреді. Свакопмунд парашют клубы 1972 жылы құрылғаннан бері Свакопмунд әуежайынан қызмет көрсетуде. Үш мұражай бар: Свакопмунд мұражайы, Кристалл галереясы және қала сыртындағы Мартин Лютер (бу локомотиві) мұражайы. 1970 жылдардан бері неміс әсері айқын қалды, оның ішінде неміс көшелерінің аттары, неміс тіліндегі күнделікті газет және кейбір тұрғындардың неміс тілінде сөйлеуі, «Нью-Йорк Таймс» газетін оны «Германиядан да неміс» деп сипаттауға итермеледі. 2008 жылғы «Нью-Йорк Таймс» мақаласында қала «тропикалық аймақтағы Балтық теңізінің курорты сияқты» деп сипатталған.
Технология
2000 жылдың қазан айында Намибия мен Қытай Халық Республикасы үкіметтері арасында Свакопмунд қаласында спутниктік қадағалау стансасын салу туралы келісімге қол қойылды. Құрылыс 2001 жылдың шілдесінде Свакопмундтың солтүстігінде, Хентис-Бей – Свакопмунд тас жолының шығысында және Свакопмунд тұз өндіріс орнының қарсы бетінде аяқталды. Бұл орын адамдармен жабдықталған ғарыш кемесінің қайта кіру фазасындағы орбиталық жолында болғандықтан таңдалды. 12 миллион намибиялық долларға тұрған кешен 150 метрге 85 метр аумақты құрайды. Ол бес және тоғыз метрлік спутниктік антенналармен жабдықталған.
Көлік
Свакопмунд В2 тас жолында және Виндхуктан Уолвис-Бейге дейінгі Транс-Намиб темір жолында жатыр. Оны Свакопмунд әуежайы және Свакопмунд теміржол станциясы қамтамасыз етеді.
Білім
Бұрын қалада неміс мектебі "Регирунгсшуле Свакопмунд" орналасқан. Төрт орта мектеп бар: Свакопмунд орта мектебі, Намиб орта мектебі, Свакопмунд жеке мектебі және Жағалау орта мектебі. Вест-Сайд орта мектебі, Атлантик орта мектебі және Свакопмунд жеке мектебі бастауыш және орта сыныптарды қамтиды. Басқа бастауыш мектептерге Ханганени бастауыш мектебі, Тамарискиа бастауыш мектебі, Фестус ǃГонтеб бастауыш мектебі, Свакопмунд бастауыш мектебі, Намиб бастауыш мектебі және Вреде Реде бастауыш мектебі жатады.
Денсаулық
Қаладағы басты медициналық қызмет көрсетуші – Cottage Medi Clinic, 70 төсектік аурухана. Свакопмундтағы өзге де мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелері – Свакопмунд мемлекеттік ауруханасы және Тамарискиа клиникасы.
Жергілікті билік сайлауы
Свакопмундты он орындық муниципалдық кеңес басқарады. Намибияның биліктегі SWAPO партиясы 2010 жылғы жергілікті билік сайлауында 4 496 дауыспен жеңіске жетті, одан кейін Свакопмунд тұрғындары қауымдастығы (SRA, 1 005 дауыс), Біріккен демократиялық фронт (UDF, 916 дауыс), Демократия және прогресс үшін митингі (RDP, 666 дауыс) және Ұлттық бірлік демократиялық ұйымы (NUDO, 280 дауыс) ілесіп келді. 2015 жылғы жергілікті билік сайлауында SWAPO тағы да жеңіске жетіп, алты орын алды (5 534 дауыс). UDF (1 168 дауыс), SRA (790 дауыс), Democratic Turnhalle Alliance (DTA, 497 дауыс) және NUDO (296 дауыс) әрқайсысынан бір орын жеңіп алды. 2020 жылғы жергілікті билік сайлауында 2020 жылдың тамызында құрылған оппозициялық партия – «Тәуелсіз патриоттарлар өзгерісі» (IPC) жеңіске жетті. IPC 3 458 дауыс жинап, үш орын алды. SWAPO 2 745 дауыс жинап, екінші орынға ие болды және үш орын алды. SRA 1 575 дауыспен екі орын алды, ал Жерсіздер қозғалысы (LPM, 2018 жылы тіркелген жаңа партия, 1 059 дауыс) және UDF 641 дауыспен бір орыннан алды.
Климат
Үш жағынан Намиб шөлімен және батысында Атлант мұхитының суық суларымен қоршалған Свакопмундтың жыл бойы қоңыржай климатпен шөлдік климаты (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша BWk) бар. Орташа температура жыл ішінде өзгереді. Жауын-шашын мөлшері жылына аз, сондықтан ғимараттардағы суағарлар мен су құбырлары сирек кездеседі. Суық Бенгела ағымы аймақты ылғалмен қамтамасыз етеді, ол тұман түрінде болады және ішкі жерге шамамен кірмелі. Теңіз жағалауында пайда болатын тұман, суық Бенгела ағымы мен Хэдли жасушасының жылы ауасының соқтығысуынан туындайды, бұл Намиб шөлінің бөліктерін жиі жабатын тұман белдеуін құрайды. Жағалау аймақтарында жылына 180 күннен астам қалың тұман болады. Бұл кемелер үшін үлкен қауіп төндіргенімен – "Скелет жағалауында" мыңнан астам кемелер құлаған – шөлдегі тіршілік үшін маңызды ылғал көзі болып табылады. Аймақтың флорасы мен фаунасы осы құбылысқа бейімделіп, ылғалды тұманнан алады.
Танымал мәдениетте
Свакопмунд "Mad Max: Fury Road" фильмінің түсірілім алаңы болды. 2008 жылдың тамызында Джим Кавизел мен сэр Иэн Маккеллен жұлдызды "The Prisoner" телесериасы Свакопмундта түсіріле бастады. Свакопмунд "The Village" фильмінің түсірілім орны. 2002 жылы қала "The Amazing Race 2" телешоуында көрсетілді және "The Amazing Race 26" бағдарламасында қайтадан пайда болды. 2019 жылы MTV-нің "The Challenge: War of the Worlds" жарыс-шоуы Свакопмундта, оның ішінде Намиб шөлінің құм төбелері мен Свакопмунд жағалауында түсірілді.