Кіріспе

Тайваньдағы автомобиль жолдары бес түрге бөлінеді: деңгейіNameChineseTaiwanese MandarinTaiwanese HokkienTaiwanese HakkaNumbersNotes1National HighwaysGuódàoKok tōKoet tho1 – 10Бақылаудағы қолжетімділік автожолдары2Provincial HighwaysShěngdàoSéng tōSén tho1 – 39, 61 – 88Соңғылары жылдам жүрісі бар жолдар3County and City HighwaysXiàndào, ShìdàoKoān tō, Chhī tōYen tho, Sṳ tho101 – 2054Township and District RoadsXiāngdào, QūdàoKiong tō, Khu tōHiông tho, Khî tho5Special RoadsZhuānyòng GōnglùChoan iōng Kong lō͘Chôn yung Kûng lu

Бұл жүйе Тайваньның басқа аймақтарына, атап айтқанда, Киньмен және Лиенчиан округтеріне, сондай-ақ Оңтүстік Қытай теңізіндегі аралдарға қолданылмайды. Тайваньдағы жылдам жүрісі бар жолдар Ұлттық автожолдарға ұқсас бақылаудағы қолжетімділік автожолдары немесе шектеулі қолжетімділікке ие жолдар болуы мүмкін. Көпшілігі қалалық көшелер және қала ішіндегі жылдам жүрісі бар жолдар (автомобиль жолдары жүйесінен өзгеше) мәртебесіне ие, бірақ кейбіреулері қалалармен салынып, күтіледі.

Жаяу жүргіншілер

Жаяу жүргіншілерге қатысты жағдайды жақсартуда аз ғана прогресс байқалды, 2011 жылы 429 болса, 2019 жылы 458-ге дейін көтеріліп, өткен жылы 410-ға төмендеді. Жарақат алғандардың саны 2011 жылы 13 787 болғаннан өткен жылы 15 589-ға дейін артты. Бұл көрсеткіш өзге дамыған елдердегіден мүлдем бөлек инфрақұрылым және білім беру жүйесімен байланысты.

Нөмірлеу жүйесі

Жалпы ереже бойынша, тақ сандар солтүстік-оңтүстік бағытындағы магистральдарды, ал жұп сандар шығыс-батыс бағытындағы магистральдарды көрсетеді. Сандар батыстан шығысқа және солтүстіктен оңтүстікке қарай ұлғаяды. Маңызды солтүстік-оңтүстік провинциялық магистральдар бір таңбалы санмен белгіленеді. Магистральдың қосымша тармақтары сол магистральдің санын сақтайды, одан кейін аспан діңгегінің таңбасы келеді. Бірақ, ағылшын тіліне аударғанда, бұл таңбалар әліпбилік ретпен әріптермен алмастырылады.

Ұлттық автомобиль жолдары

Ұлттық автомобиль жолдары - шектеулі кіруге арналған жылдам бағыттар.

Тарих

Тайваньдағы ұлттық автомобиль жолдарының алғашқысы – 1964 жылы Килунг пен Тайбэй арасында салынған МакАртур тас жолы. Бірінші заманауи ұлттық автомобиль жолын салу 1971 жылы басталды. Килунг пен Чжонли арасындағы солтүстік бөлігі 1974 жылы, ал толық автожол 1978 жылы аяқталды. Ол солтүстік порты қаласы Килунгтен оңтүстік порты қаласы Каосиунгқа дейін созылады, сондай-ақ Чианг Кайшек халықаралық әуежайына (қазір Тайвань Таоюань халықаралық әуежайы) қосылатын 1А тармағы болды. Басқа автожолдардың құрылысы 1980-жылдардың соңында басталды. 1997 жылы Шижи мен Хсинчу арасындағы екінші солтүстік-оңтүстік автожолының (Ұлттық 3-жол) солтүстік бөлігі аяқталды. 1А тармағы 3-жолмен байланысу үшін Тайбэйдің Инге қаласында кеңейтілді және Ұлттық 2-жол деп қайта аталды. Тағы үш қысқа автожол (4-жол, 8-жол және 10-жол) Тайчуң округінің (қазір Тайчуң қаласының бөлігі), Тайнань округінің (қазір Тайнань қаласының бөлігі) және Каосиуң округінің (қазір Каосиуң қаласының бөлігі) екі солтүстік-оңтүстік автожолын байланыстыру үшін салынды. Толық 3-жол 2004 жылдың қаңтарында аяқталды. Тайбэй қалалық аймағындағы 1-жолдағы тығындарды азайту үшін 1997 жылы Шижи мен Жаңа Тайбэйдің Вугу ауданы арасындағы бастапқы автожолдың бойында виадук салынды, ол Тайбэй ішінде автожолға кірмейтін және шықпайтын көліктер үшін айналма жол ретінде қызмет етті. Тайбэй қалалық аймағы мен Йилан округін байланыстыратын автожол құрылысы 1991 жылы басталды және 2006 жылдың маусымында аяқталды. Оның құрамында әлемдегі тоғызыншы ең ұзын туннель (Хсуэшан туннелі) бар. Йилан округінен Хуальен округіне дейін кеңейту жоспарланған. Алайда, оның құрылысы экологиялық алаңдаушылықтарға байланысты кешіктірілуде. 2014 жылдың 2 қаңтарында жол төлемі жүйесі қашықтыққа негізделгенге ауыстырылды. Жол төлемі енді ақы төлеу кабиналарында емес, электрондық жол төлемі (ЭТК) арқылы автоматты түрде жиналады.

Ұзындығы, шығыстары мен кіреберістері

Автомагистральде әрбір оннан бір шақырым аралықта автомагистральдің солтүстік немесе батыс шетінен қанша шақырым қашықтықта екенін көрсететін араб цифрларымен белгіленеді. Шығу нөмірлері автомагистральдің шақырымдық көрсеткіштеріне сәйкес келеді. Тек шығуға арналған жолақты оңға қарай бағытталған жебемен қытай тілінде ғана көрсететін белгілерді қоспағанда, автомагистраль жүйесіндегі шығу туралы хабарламалар мен бағытты еске түсіретін белгілер АҚШ-тағы ұқсас белгілерге өте жақын. Шығу туралы ескерту белгілерінің төрт түрі бар. Бірінші хабарлама белгісі шығуға екі шақырым бұрын орналасады, онда бағыттың аты және «Шығу 2 км» деген хабарлама көрсетіледі. Екінші белгі шығуға бір шақырым бұрын пайда болады, онда бағыттың аты және «Оң жолақ» деген хабарлама көрсетіледі. «Оң жолақ» хабарламасы шығуға дайындалып жатқан жүргізушіні оң жолаққа ауысуға ескертеді, бірақ оң жолақтың тек шығуға арналған жолақ екенін міндетті түрде білдірмейді. Үшінші белгі шығуға бірнеше жүз метр қалғанда пайда болады, онда бағыттың аты және оңға қарай еңкейтілген жебе көрсетіледі. Төртінші белгі шығу орнында орналасқан және «Exit» деген жазумен оңға қарай еңкейтілген жебесі бар. 2005 жылдың желтоқсан айында шығу туралы хабарлау белгілері сәл өзгертілді. Шығу туралы хабарлама белгісінің үстіндегі жасыл түсті шақырымдық көрсеткіш сары түсті шақырымдық көрсеткішпен және бұл шығу орнының қытай кодын көрсететін жазумен ауыстырылды. Шығу орнының қытай коді міндетті түрде шығу белгілерінде көрсетілген бағыттарға сәйкес келмейді және автомагистральдің жалпы орналасқан жерін көрсетуі мүмкін. Ұзын тікбұрышты бөлігіштер әдетте қалыпты жолақтарды бөліп тұрады. Ал қысқа тікбұрышты бөлігіштер әдетте шығу жолына, бірігу жолына немесе автомагистральдің көлбеу учаскелерінде қиындық көретін көліктерге арналған жолаққа дайын жолақты көрсетеді. Автомагистральге кіреберістерде көлік ағынын реттеу үшін светофорлар орнатылған болуы мүмкін.

Жылдамдық шегі

Тайвань автожолдарындағы автомобильдердің жылдамдық шегі 80 км/сағ (50 миль/сағ) – 5-автожолда (Илан облысының Тученг қаласының солтүстігінде) 110 км/сағ (68 миль/сағ) – 3-автожолда (Жаңа Тайбэй қаласының Тученг қаласының оңтүстігінде) дейін. Көліктік жүктердің жылдамдық шегі әдетте 10 км/сағ төмен болады. Қозғалыс кептелісі болмаған жағдайда, көлік кемінде 60 км/сағ (37 миль/сағ) жылдамдықпен жүруі керек. Жылдамдық шектеулері жылдамдықты бұзушы көліктердің суретін түсіретін радарлық камералар арқылы қамтамасыз етіледі. Халық наразылығына байланысты, радарлық камераларға жақындау туралы ескерту белгілері қытай тілінде алдын ала орнатылады.

Туннельдер арқылы жүру

Автомобиль жолдарындағы туннель бөліктерінде екі параллельді қатты сызықтан тұратын жолақты бөлуші болған жағдайда қадам ауыстыруға тыйым салынады. Мұндай жағдайда қадам ауыстыру қауіпті саналады, себебі соқтығысу көлік құралында өртке әкелуі мүмкін. Туннельдер арқылы өтетін кезде фараларды міндетті түрде қосу керек, бұл арнайы камералармен бақыланады. Туннельде заңсыз қадам ауыстыру немесе фараларды қоспау 3000 жаңа тайвань доллары көлемінде әкімшілік айыппұлға соқтырады. №5 автомобиль жолындағы Хсуэшань туннеліне, жүйедегі ең ұзын туннельге қосымша шектеулер қолданылады.

Электрондық жол ақысын жинау

Жұп нөмірленбеген тас жолдарында жол ақысы бар, ол ETC арқылы автоматты түрде жиналады. Көліктер үшін қазіргі тариф (200 км дейін NT$1.2/км) + (артық км үшін NT$0.9/км), мұнда км – күніне жүрілген шақырымдар. Күн сайынғы алғашқы 20 км тегін, демек қашықтықтан есептеліп алынады. Тас жолдарды тікелей пайдалануға болады, бірақ пайдаланушыларға тегін "eTag" алу ұсынылады, ол орнатылған жағдайда 10% жеңілдік береді және жол ақысын төлеу үшін алдын ала салынған қаражатты сақтауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, eTag жол ақысын кредиттік картамен немесе жинақ шоты арқылы автоматты түрде төлеуге бапталуы мүмкін. eTag-ы жоқ пайдаланушылар қолданыстан кейін 3 күн ішінде жақын маңайдағы дүкендерде жол ақысын төлейді, әйтпесе есеп көлік иесіне поштамен жіберіледі.

Қызмет көрсету және демалу орындары

Таоюань қаласының оңтүстігінде №1 және №3 тас жолдарында сервистік қызметтер мен демалыс аймақтары көбейе бастайды. Көптеген демалыс аймақтарында жанармай құю станциялары, сыйлық дүкендері, қолайлы дүкендер және тағам сататын орындар бар. №3 ұлттық тас жолының 172,4 шақырымында орналасқан Қиншуй демалыс аймағы өте танымал, сондықтан келушілер 45 минуттан артық тоқтай алмайды және барбекю жасауға тыйым салынған.

Ұлттық автомобиль жолдарының тізімі

2011 жылғы жағдай бойынша сегіз ұлттық автомобиль жолы бар. Оларды Ұлттық тас жол бюросы басқарады. №1 (Келунг қаласы – Цянчжэнь, Каосиунг): 374,4 км, 1978 жылдың 31 қазанында аяқталды.
№1A (Чжувэй, Даюань ауданы – Гуйшань ауданы): Жоспарланған; №1A бастапқыда Тайвань Таоюань халықаралық әуежайынан әуежай торабына дейін жүрген, қазір №2 ұлттық тас жолының бөлігі.
№2 (Тайвань Таоюань халықаралық әуежайы – Инге, Жаңа Тайбэй): 20,4 км, 1997 жылдың 24 тамызында аяқталды.
№2A (Даюань ауданы, Таоюань – Даюань ауданы, Таоюань): Құрылысы жүріп жатыр.
№3 (Даулун, Келунг қаласы – Линбиан, Пингтун): 432,0 км, 2004 жылдың 11 қаңтарында аяқталды.
№3A (Даан, Тайбэй қаласы – Шэнькенг, Тайбэй): 5,6 км, 1996 жылдың 21 наурызында аяқталды.
№4 (Циншуэй, Тайчун – Танзи, Тайчун): 28,0 км, 2001 жылдың қарашасында аяқталды.
№5 (Нанган, Тайбэй қаласы – Суао, Илан): 54,3 км, 2006 жылдың 16 қаңтарында аяқталды.
№6 (Уфенг, Тайчун – Пули, Нантоу): 37,6 км, 2009 жылдың 21 наурызында аяқталды.
№7 (Каосиун порты – №10 тас жолына дейін): Қазіргі уақытта салынып жатыр.
№8 (Аннан, Тайнань қаласы – Синьхуа, Тайнань): 15,5 км, 2000 жылдың ақпан айында аяқталды.
№10 (Цзуоин, Каосиун қаласы – Чишань, Каосиун): 33,8 км, 2000 жылдың ақпан айында аяқталды.

Аудандық және қалалық автомобиль жолдары

Аудандық және қалалық автомобиль жолдары 101-ден 205-ке дейін нөмірленеді, себебі Пэнху (Пескадорес) аймағындағы нөмірленген автомобиль жолдары осы жүйеге енгізілген. Тарау желілерін қоса есептегенде, барлығы 147 аудандық және қалалық автомобиль жолы бар, ал олардың жалпы ұзындығы 3500 шақырымнан аспайды. Ең төмен нөмірі – 101, ол Жаңа Тайбэй қаласында орналасқан. Жол нөмірлері көбінесе солтүстіктен оңтүстікке қарай артады. 200 нөмірі Пингтун қаласында, ал 201-ден 205-ке дейінгі нөмірлер Пэнхуда. 179, 184 және 195 нөмірлі аудандық автомобиль жолдары болмайды.

Қалалық және аудандық жолдар

Қалалық немесе аудандық жолдың басында, ол орналасқан округтің немесе қаланың қытай таңбаларындағы аббревиатурасы қойылады. Мысалы, жоғарыдағы үлгі белгілер Хсинчу жолдарының 22, 21 және 23 нөмірін көрсетеді.

Арнайы жолдар

Тайваньдағы ерекше жолдар көбінесе пайдаланылмайды және кейбір жерлерде ғана кездеседі.