Кіріспе

Неміс ғылыми-зерттеу қоры (Deutsche Forschungsgemeinschaft; аббревиатурасы DFG) – Германияның ғылыми зерттеулерді қаржыландыратын ұйымы, Германия Федеративтік Республикасында ғылым мен зерттеуді дамыту мақсатында өздігінен басқарылатын институт ретінде қызмет етеді. 2019 жылы DFG-нің қаржыландыру бюджеті 3,3 миллиард евроны құрады.

Функция

DFG ғылым, инженерия және гуманитарлық ғылымдар саласындағы зерттеулерді түрлі грант бағдарламалары, зерттеу жүлделері және инфрақұрылымды қаржыландыру арқылы қолдайды. Өзін-өзі басқаратын ұйым Бонн қаласында орналасқан және Германияның жерлері мен Германия федералдық үкіметімен қаржыландырылады. Ұйымға шамамен 100 зерттеу университеті және басқа да зерттеу институттары кіреді. DFG түрлі зерттеу жүлделерін тағайындайды, оның ішінде Лейбниц жүлдесі де бар. Польша-Германия ғылыми сыйлығы "Коперник" Польша ғылымы қорымен бірлесіп ұсынылады. 2017 жылы The Guardian газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, DFG өз зерттеулерін ашық қолжетімді онлайн журналдарда жариялайтынын хабарлады.

Өмірбаян

1937 жылы Notgemeinschaft der Deutschen Wissenschaft (NG) ("Германия ғылымының төтенше қауымдастығы") Deutsche Gemeinschaft zur Erhaltung und Förderung der Forschung ("Зерттеуді сақтау және дамыту жөніндегі неміс қоры") деп қайта аталды, ал қысқаша Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) деп белгілі болды. 1933 жылы Ұлттық социалистік Германия жұмысшы партиясының (нацистік партия) билікке келгеніне дейін, НГ қаржыландырған жобалар нацистік идеологияға сай зерттеулермен, әсіресе Гитлердің "Lebensraum" ("Өмірлік кеңістік") және геноцид саясатының негізін қалаған Шығыс Еуропадағы неміс этнографиялық зерттеулерімен белсенді түрде айналысты; Ұлттық социалистік кезеңде НГ басшылығы неміс қарулануы мен өзін-өзі қамтамасыз етуге қатысты мәселелерге қаржыландыруын бағыттап, "жаңа дәуірге" бейімделуге дайын екенін көрсетті, тиімделігінде жаңа режимнің мақсаттарымен үйлестірді. 1945 жылы Германияда Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кезде DFG қызметін тоқтатты. 1949 жылы Федеративтік Республика құрылғаннан кейін ол NG ретінде қайта құрылды, ал 1951 жылдан бастап қайтадан DFG ретінде қайта құрылды.

Құрылымы

DFG-нің құқықтық мәртебесі жеке құқық негізінде құрылған бірлестік мәртебесіне ие. Осыған байланысты, DFG тек өзінің жарғылық органдары арқылы ғана әрекет ете алады, атап айтқанда, атқарушы кеңесі және Бас ассамблеясы арқылы. DFG Халықаралық ғылым кеңесінің мүшесі және бүкіл әлемде Қытайдың Ұлттық табиғи ғылымдар қоры, АҚШ-тың Ұлттық ғылым қоры және Ұлыбританияның Корольдік қоғамы сияқты көптеген серіктестері бар. DFG Азия, Солтүстік Америка және Еуропада бірнеше өкілдікке ие, сондай-ақ DFG және Қытайдың Ұлттық табиғи ғылымдар қоры бірлесіп құрған ғылыми-зерттеуді ілгерілету жөніндегі Қытай-Герман орталығын ұстап тұрады. 2012 жылдың 9 маусымында DFG Үндістандағы өкілдігін кеңейту мақсатында Хайдарабадта орталық ашты. Германиядағы ғылыми-зерттеу қоры мен Үндістанның Ғылым және технология министрлігі ғылым және инженерия саласындағы 40 екіжақты ғылыми-зерттеу жобасын бірлесіп жүзеге асыруда. Неміс ғылыми-зерттеу қоры Science Europe ұйымының мүшесі болып табылады.