Кіріспе

Канадалық Манитоба саясаткері және бизнесмен Сэр Джон Кристиан Шульц (1 қаңтар 1840 жыл - 13 сәуір 1896 жыл) Манитоба саясаткері және кәсіпкер болған. Ол 1871 жылдан 1882 жылға дейін Канаданың Өкілдер палатасының депутаты, 1882 жылдан 1888 жылға дейін сенатор, ал 1888 жылдан 1895 жылға дейін Манитобаның бесінші лейтенант-губернаторы қызметін атқарды.

Өмірбаян

Шульц Жоғарғы Канаданың Амхерстбург қаласында (қазіргі Онтарио) дүниеге келген. Кедей отбасында өскеніне қарамастан, ол Кингстондағы Куинс колледжінде (1858–60) және Кобургтағы Виктория колледжінде (1860–61) медицина оқу үшін жеткілікті ақша жинады. Екі оқу орнын да бітірмегенімен, 1861 жылы Қызыл өзен қонысына көшкеннен кейін өзін «Дәрігер және хирург» деп жарнамалады (сол кезде дәреже сатып алу заңды болғандықтан, ол дәреже алған-алмағаны белгісіз). Ол сонымен қатар осы аймақта бизнесмен және спекулянт ретінде жұмыс істеді, ақырында Ред-Ривер колониясының бизнес секторында бірнеше дүкенге ие болды, оның ішінде Портж және Мейн көшелерінің қиылысындағы алғашқы ғимарат болған дүкенді жартылай ағасы Генри МакКеннимен бірге иеленді. Шульц 1864 жылы аймақта мұражай мен масондық ложаны құруға да көмектесті. 1868 жылы заңсыз іс-әрекеттері үшін тұтқындалғаннан кейін, әйелі мен жақтастары түрмеге кіріп, оны босатып алды. Ол Ассинибоя кеңесіне бағынбай, сол аймақта өмір сүруін және жұмыс істеуін жалғастырды.

Газет шығарушы

1859 жылы Шульц Канаданың батысындағы газет баспашысы Патрик Гамми Лориді өзінің «Оуэн Саунд Таймс» газетін сатуға көндіріп, Қызыл өзен қонысында алғашқы газет құруға итермеледі; бірақ Лори Уильям Бэкингем мен Уильям Колдуэллдің бұрыннан бір газет ашқанын білген соң, келмей тұрып бұл ойдан бас тартты: «Нор'Вестер». Джеймс Росс 1863 жылы «Нор'Вестердің» Бэкингемге тиесілі үлесін сатып алып, 1864 жылы Шульцке сатты; Шульц келесі жылы Колдуэллді сатып алып, толық иесіне айналды. Шульц Манитоба провинциясына айналатын Қызыл өзен аймағындағы алғашқы, аса беделді баспа саласының маңызды тұлғасы болды. Шульц «Нор'Вестерді» Хадсон шығанағы компаниясының Қызыл өзен аймағындағы үстемдігін тоқтату және оны қоныстануға ашу мақсатында пайдаланды. 1868 жылы тұтқынға алынып, түрмеден қашқаннан кейін газетте оның жағынан оқиғаның нұсқасы мен Хадсон шығанағы компаниясының заңдық құқығына сын жарияланды. Ол 1868 жылы «Нор'Вестерді» Уолтер Р. Браунға сатты, ал Луи Риел оны келесі жылы тәркіледі.

Қызыл өзен көтерілісі

Бастапқыда Шульц Ред-Ривердің франкофондық қауымдастығымен жақсы қарым-қатынаста болды, бірақ оның адал емес іскерлік тәжірибелері көп ұзамай оны ағылшын және франкофондық қоныс аударушылардың көпшілігіне ұнамайтын адамға айналдырды. 1869 жылға қарай ол «Канада партиясы» деп аталатын шағын, ультра-лоялистік ұйымның жетекшісі ретінде көзге шықты. Бұл топ Ред-Риверді Канада үкіметіне қосып алуды және Онтариодан жаңа ағылшын тілді/протестант иммигранттарын тартуды қолдады. Шульц пен оның ізбасарлары жер спекуляциясымен белсенді айналысты және Ред-Ривердің метис қауымдастығы оларға күдікпен қарады. 1869–70 жылдардағы Қызыл өзен көтерілісі кезінде Шульц Луи Риелдің уақытша үкіметінің басты қарсыластарының бірі болды (оны аймақтың көп бөлігі қолдады). Шульцтің ізбасарлары Риел үкіметімен бірнеше әскери қақтығыстарға қатысты. Шульц пен оның бірнеше ізбасарлары Риелдің қолына түсті. Шульц қашып құтылуға үкіліп, қалған тұтқындарды босату үшін топ ұйымдастыруға тырысты. Сәуір айында ол Торонтоға келді. Торонтода болған кезінде Шульц Риел үкіметіне қарсы бірнеше сөз сөйледі және протестанттық пікірді метис басшысына қарсы бұруда маңызды рөл атқарды. Ол Томас Скотты (Риел үкіметі «сатқындық» үшін өлім жазасын берген Онтарио оранжемені) протестант батыры деп жиі айтты және Онтарионың оранжемендерін оның өлімінен кек алуға шақырды (Шульц пен Макдональд та оранжемендер болды, сондай-ақ Онтарионың көптеген милициялық әскерлері де сондай-ақ). Шульц қыркүйек айында Ред-Риверге (қазіргі Манитоба) қайтып келді, кейін Канада үкіметі Онтариодан келген милиция бөлімдерімен аймақты басып алғаннан кейін. Бұл Онтарио сарбаздары жиі метистерге қарсы зорлық-зомбылық көрсетті; Шульц олардың әрекеттерін мақұлдаған және ынталандырған деген күмәндік жоқ.

Облыстық саясат

Манитобаның жаңа құрылған үкіметі провинцияның этникалық, діни және тілдік топтары арасында келісімді іздеді және Шульцті жалпы алғанда, бұзылыс тудыратын күш деп санады. Вице-губернатор Адамс Джордж Арчибальд Шульцді жек көріп, өзінің алғашқы әкімшілігін құру кезінде оны қарастырудан бас тартты. Манитобаның алғашқы провинциялық сайлауында (1870 жылдың 30 желтоқсаны), Шульцтің Канада партиясы басқарушы коалицияға қарсы жалғыз нақты оппозиция болды. Оның жақтастары төрт орын жеңіп алды (олардың біреуі апелляция нәтижесінде күшін жойды) және кем дегенде бір абориген үкіметті қолдаушысының қазасына себепкер болды. Шульцтің өзі Гудзон шығанағы компаниясының өкілі Дональд Смиттен Виннипег және Сент-Джон округінде 70 дауысқа 63 дауыспен жеңіліске ұшырады. Сайлау қорытындысы жарияланғанда Онтарио милициясы арасында тәртіпсіздік орын алды. Канада партиясы осы жеңілістен кейін де парламенттік күш ретінде сақталды. Бір кезде Арчибальд премьер-министр Джон А. Макдональдты ескертіп, олардың метистерді «жоюға» шақырғанын айтты.

Федералды саясат

Манитоба 1871 жылғы наурыз айында федералдық Парламентке алғашқы өкілдерін сайлады, ал Шульц Лисгар округінде кандидат екенін жариялады. Ол "Канада бірінші" экспансионистік қозғалысының мүшесі болды. Шульцтің саяси шеттенуден лейтенант-губернаторлыққа дейінгі жолы Манитобада 1870 жылдан 1888 жылға дейін болған өзгерістерді көрсетеді. Оның бастапқы популизмі уақыт өте келе жұмсарылса да, Онтариодан Манитобаға аралық жылдары ағылшын тілді қоныс аударушылардың көптеп келуі болмағанда, ол жоғары лауазымға тағайындалмауы мүмкін еді. 1870 жылы ол көйлекке шабуыл жасаушы ретінде қарастырылды; ал қайтыс болғанда ол құрметті азамат болды. Саясаттан тыс Шульц, Генри Септимус Беддом, Кертис Джеймс Бёрд және басқалар 1871 жылы құрылған Манитобаның Медициналық денсаулық сақтау кеңесінің негізін қалаушылар болды, ол 1877 жылы Манитоба дәрігерлер мен хирургтар колледжіне айналды. Шульц теміржол және телеграф дамытуға, сондай-ақ отарлауға белсенді қызығушылық танытты.