Кіріспе

Комраром-Эстергом округіндегі округтік құқықтары бар қала, Венгрия. Эстергом (Gran; Solva немесе Strigonium аттарымен де белгілі) – Венгрияның солтүстігінде, астана Будапешттің солтүстік-батысында орналасқан округтік құқықтары бар қала. Ол Комарром-Эстергом округінде, Дунай өзенінің оң жағалауында, Словакиямен шекараны құрайтын жерде жатыр. Эстергом 10-шы ғасырдан 13-шы ғасырдың ортасына дейін Венгрияның астанасы болды, содан кейін Венгрия королі Бела IV патшалық орнын Будаға көшірді. Эстергом – Венгрия Католик шіркеуінің примасының (Примас) орны, сондай-ақ Венгрия Конституциялық сотының бұрынғы ордасы. Қалада Венгриядағы ең ірі діни жинаққа ие христиан мұражайы бар. Оның кафедралық соборы – Эстергом базиликасы – Венгриядағы ең үлкен шіркеу. Базиликаның жанында Пазмань Петер католик университетінің кампусы орналасқан.

Топоним

Римдік қала Солва деп аталды. Орта ғасырлардағы латынша атауы – Стригоний. Ерте ортағасырлық алғашқы дерек – "стригоненсис [стригоненсис] келеді" (1079–1080). Рécсей Виктор атауды герман тілдерінен шығарған деп ойлады. Карл I елді жаулап алғаннан кейін франктар өздерінің ең шығыс қамалына Остеррингун деген ат қоюға тиіс; салыстыру үшін Остринген қаласы мысалы келтірілді. Павел Йозеф Шафарик бұл атауды славян тіліндегі ostřehu (locus custodius, мұстафаланған орын) арқылы түсіндіруге тырысты. Паулер Гюла оның тегін терең талдамай, славян жеке есімі Стигран деп ұсынды. 1927 жылы Конрад Шюнеман бұл ескі көзқарастарды жинақтап, славян тіліндегі strěg ("қорғау", күзетші) түбірінен шыққандығын айтты. Бұл теорияны кейіннен Ян Станислав кеңейтіп, латын және кейінірек чех тіліндегі (Стрехом) деректерде жоқ бастапқы дауыстының шығуын түсіндірді. Венгр тілінде бастапқы дауыссыз дыбыстар тобының алдына дауысты қосылуы – бұл үлгілі өзгеріс (Стефан → Иштван, стреха → эстерха), бірақ кейінгі славян формаларындағы бастапқы "О" өздігінен пайда болған, славян сөздерінің бұрыс жіктелуінен туындаған болуы мүмкін. Екі автор да аймақтағы славян жер аттарының көптігін байқады (Вышеград, Плеш, Кокот, Дрог, Комарно, Топлица және т.б.) және басқа елдердегі ұқсас славян аттарын (Strzegom, cs, Stregowa және т.б.) атады. Екі автор да strěg түбірінің славян жеке есімінің бөлігі болғанын сенеді, бірақ Шимон Ондруш тікелей этимология ұсынады. Орыс тіліндегі stregti – қарау, күзету, қазіргі уақыттағы стрегом, strägom – күзет пост. Кейінгі славян формасы келесідей бұрыс жіктелу арқылы пайда болды: vъ Strägome (Strägom) → vo Strägome → v Osträgome, словак тіліндегі Bdokovce → Obdokovce, Psolovce → Obsolovce сияқты.

Тарих

Эстергом – Венгрияның ең көне қалаларының бірі. Орта ғасырларда Эстергом қазіргі қаланың астында қалған. Соңғы археологиялық қазбалардың нәтижелері көрсеткендей, Вархеги (Қала төбесі) және оның маңы 20 000 жыл бұрын мұз дәуірі аяқталғаннан бері қоныстанған. Алғашқы атымен белгілі болған халық – Батыс Еуропадан келген кельттер, олар шамамен б.з.д. 350 жылы осы аймаққа қоныстанды. Римдіктер бұл аймақты басып алғанға дейін Вархегиде гүлденген кельт қонысы болған. Содан кейін ол Панонияның маңызды шекаралық қаласына айналды, Salvio Mansio, Salvio немесе Solva аттарымен белгілі болды. VII ғасырда қала Stregom деп аталды, кейін Gran, бірақ көп ұзамай бұрынғы атауына оралды, XIII ғасырда Эстергом болып өзгерді. Аймақта табылған неміс және авар археологиялық жадылары осы халықтардың Рим империясының құлдырауынан кейін болған көші-қон кезеңінен кейін осы жерге қоныстанғанын көрсетеді. 500 жылы славян халықтары Паннония ойпатына көшіп келді. IX ғасырда бұл аумақ негізінен франктардың бақылауында болды, сондай-ақ Ұлы Моравияның бір бөлігі болуы мүмкін. Ежелгі славян тілінде бұл қала Дунай аңғарының стратегиялық бақылау нүктесі болғандықтан, Strěgom ("қорғаушы") деп аталды. Мажарлар 896 жылы Паннония алабына еніп, жүйелі түрде жаулап алды, 901 жылы толық жеңіске жетті. 960 жылы венгрлердің билеушісі Геза Эстергомды өз резиденциясы ретінде таңдады. Оның ұлы Важк, кейіннен Мажарстанның Киелі Стефан деп аталды, оның сарайында дүниеге келді. 973 жылы Эстергом маңызды тарихи оқиғаның бастау нүктесі болды: сол жылдың Пасхасында Геза император Оттон I-нің Кведлинбургтегі халықаралық бейбітшілік конференциясына делегация жіберді. Ол императорға бейбітшілік ұсынып, миссионерлерді шақырды. Патшаның резиденциясы төбенің солтүстік жағында орналасқан. Төбенің орталық бөлігінде – киелі Адалбертке арналған базилика, аңыз бойынша, ол киелі Стефанды крещение рәсімінен өткізген. Қасиетті Адальберт шіркеуі Венгриядағы Рим-католик шіркеуінің басшысы Эстергом архиепискобының резиденциясы болды. Сол кезде қалада көптеген қолөнершілер мен саудагерлер қоныстанған. Стефанның таққа отыруы 1000 жылдың Рождество күні немесе 1001 жылдың 1 қаңтарында Эстергомда өтті. Оның билігі кезінде XIII ғасырдың басына дейін елдегі жалғыз монетахана осы жерде жұмыс істеді. Осы кезеңде Эстергом қамалы салынды. Ол 1241 жылы моңғолдар Эстергомды қоршауға алғанға дейін (моңғолдардың алғашқы шабуылы кезінде) патша резиденциясы ретінде ғана емес, сонымен қатар венгр мемлекетінің, дінінің және Эстергом округінің орталығы болды. Эстергом архиепискобы Стефан құрған он епископтықтың басшысы болды. Архиепископтың мемлекеттік маңызды функцияларды орындауы және патшаларды таққа отырғызуға құқығы бар екендігі белгілі болды. Патшаның қызметшілері, саудагерлер мен қолөнершілердің қоныстары Вархеги (Қала төбесі) басында Арпад әулеті кезінде ең маңызды қалаға айналды – бұл елдің экономикалық өмірінің ең маңызды аймағы болды. 1147 жылы елге келген француз Одо де Дюильдің айтуынша, "Дунай Эстергомға бірнеше елдердің экономикасы мен қазыналарын жеткізеді". Қалалық кеңес саудамен айналысатын қаланың ең бай азаматтарынан (француз, испан, голланд және итальяндықтар) құралды. Эстергомның гербі XIII ғасырда олардың мөрінен пайда болды. Бұл қалада шетелдік монархтар венгр патшаларымен кездеседі. Мысалы, император Конрад II осы қалада Геза II-мен кездесті (1147). Тағы бір маңызды кездесу Германия императоры Фредерик Барбаросса Бела III-ге келгенде болды. Олармен бірге саяхаттаған тарихшылардың барлығы Эстергомның байлығы мен маңыздылығы туралы пікір білдірді. Любектік Арнольд, Фредерик Барбароссаның тарихшысы, Эстергомды венгр халқының астанасы деп атады ("quae Ungarorum est metropolis"). XIII ғасырдың басында Эстергом елдің саяси және экономикалық өмірінің орталығы болды. Бұл Nagyvárad каноны Рожерий Апулияның Эстергомды татар шапқыншылығы кезінде елдің алғашқы қирауына куә болғанын және өзінің Carmen Miserabile ("Қайғылы ән") деп жазғанын түсіндіреді: "Венгрияда Эстергом сияқты басқа қала болмағандықтан, татарлар (Эстергомды қоршау) Дунайдан өтіп, сонда лагерь құруды ойлады", бұл Дунай тоңғаннан кейін дәл солай болды. Арпад дәуірінің астанасы қатал шайқаста қирады. Бірақ, сақталған құжаттарға сәйкес, кейбір тұрғындар (қамалда қалғандар) аман қалды және жаңа тұрғындар осы аймаққа қоныстанды, көп ұзамай қаланы қайта жасай бастады, бірақ ол өзінің жетекші рөлін жоғалтты. Бела IV сарай мен қаланы архиепископқа берді және өз резиденциясын Будаға көшірді. Бірақ Бела IV және оның отбасы Эстергомдағы францискан шіркеуіне жерленді, ол шапқыншылық кезінде қиратылып, Бела IV-тің 1270 жылы қайта салған. Осы оқиғалардан кейін қамалды епископтар салған және безендірген. Қалалық қамалмен қоршалған корольдік қаланың орталық бөлігі әлі де корольдік билікте болды. Әртүрлі монастырлар діни орталыққа қайта оралды немесе жаңадан қоныстанды. Сонымен қатар, қала тұрғындары корольдік қала ішінде шіркеудің кеңеюіне қарсы қала құқықтарын сақтау және қайтару үшін күресті. Арпад әулетінің құлауынан кейінгі хаостық жылдары Эстергом тағы бір апатқа ұшырады: 1304 жылы чех королі Вацлав II-нің әскері қамалды басып алып, тонады. Келесі жылдары қамалды бірнеше адам иеленді: Роберт Карли және кейін Людовик Ұлы қаланы демеушілік етті. 1327 жылы қаланың оңтүстік-шығысында орналасқан ең ықпалды қалашық – Ковачи Эстергоммен біріктірілді. Бұрынғы қалашықта үш шіркеу болды, онда негізінен ұсталар, зергерлер және монета соққыштары тұрды. XIV және XV ғасырларда Эстергом маңызды оқиғаларға куә болды және Будамен бірге венгр мәдениетінің ең ықпалды орталықтарының біріне айналды. Олардың Буда және Вишеградтағы корольдік сарайларға ұқсас сарайларында Людовик Ұлы, Сигизмунд Люксембургский, король Матьяш Корвин, Галеотто Марцио, танымал астроном Марцин Былица және Георг фон Пейербах, Пьер Паоло Вергерио және король Матьяш Корвиннің тарихшысы Антонио Бонфини сияқты корольдар, ғалымдар мен суретшілер қонақтап жүрді. Ол өзінің еңбегінде Янош Витез, король Матьяш Корвиннің тәрбиешісінің құрылыс жұмыстарын мақтайды. Ол собордың жанында кітапхана мен обсерватория салған. Бонфини өзінің шедеврлері туралы жазғандай, оның сарайы мен террасалық бақтары: "ол сарайда шайқасушыларға арналған кең бөлме салған. Оның алдында қызыл мрамордан жасалған әдемі лоджия салған. Бөлменің алдында Сибилдер капелласын салған, оның қабырғалары сибилдердің суреттерімен безендірілген. Шайқасушылар бөлмесінің қабырғаларында барлық корольдардың бейнелері ғана емес, сонымен қатар скифтердің ата-бабалары да бейнеленген. Ол сонымен қатар колонналармен және олардың үстінде дәлізбен безендірілген қос бақ салған. Екі бақтың арасында қызыл мрамордан жасалған бірнеше бөлмелер мен балкондары бар дөңгелек мұнара салған. Ол қасиетті Адалберт базиликасын шынымен әйнек плиткалармен жапқан". Король Матьяш Корвиннің жесірі, Арагондық Беатрикс, Эстергом қамалында он жыл (1490–1500) тұрды. Келесі тұрғыны, архиепископ Тамаш Бакоч (1521 ж. қайтыс болды) қалаға маңызды ескерткіштер сыйлады. 1507 жылы ол итальяндық сәулетшілерге Бакоч капелласын салғызды, ол Венгрияда сақталған ең ерте және маңызды Ренессанс құрылысы. Капелланың алтарі Andrea Ferrucci, Фиезоледен келген мүсіншінің 1519 жылы жасаған ақ мрамордан ойылған. 1526 жылы Мохач шайқасында Осман империясының жеңісі бұрынғы гүлденген...

Сәулет

1930 жылдардың ең маңызды оқиғаларының бірі – Арпад дәуіріндегі сарайдың қалдықтарын зерттеу және жаңару болды. Бұл Естергомды қайтадан назар орталығына қойды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Эстергом ең көп зардап шеккен қалалардың бірі болып қалды. Дегенмен, қайта құру жұмыстары соғыстың іздерін біртіндеп жоюға мүмкіндік берді, соның нәтижесінде Эстергомның ең маңызды екі ерекшелігі айқын болды: географиялық орнының арқасында ол аймақтың мәдени орталығына айналды (8000-нан астам студент бастауыш, орта мектептерінде және колледжінде білім алды). Екінші жағынан, жергілікті өнеркәсіптің дамуы Венгрияның құрал-жабдықтар мен машина жасау саласы үшін маңызды базаға айналдырды. Керемет пейзаждары мен көптеген ескерткіштері бар бұл қала, венгр тарихының күресінің куәсі, көбінесе өткеннің сұлулығы мен өнерге қызығатын туристерге танымал. Алайда, қала ел саясатындағы рөлін қайтадан иеленуге және оның ғимараттары мен дәстүрлері қайта жандануда.

Қалдық пен сарай

Қаланың ирек көшелері мен шіркеу мұнаралары тарихи атмосфераны құрайды. Эстергом базиликасының төменінде, таудың жиегінде ежелгі қабырғалар мен бастиондар – Эстергом қамалының қираған қалдықтары тұр. Османдық билік кезінде салынған патша сарайы мен қамалының бір бөлігінің қалдықтары 1930 жылға дейін жер астында жасырылған болатын. Сарайдың көп бөлігі 1934-1938 жылдар аралығында зерттелді және қайта жаңартылды, бірақ қазірге дейін археологиялық жұмыстар жүргізілуде. Роман стилінде салынған қақпалар мен аркалардың астындағы тар баспалдақтар мен жолдардан өткенде, өткеннің бір бөлігі тірілгендей сезіледі. Сарайдың бұл бөлігі патша Бела III тұсында салынған. Оның әйелі, Людовик VII-нің қызымен бірге француз сәулетшілері келіп, 12-шы ғасырдың соңында кеш рим және ерте готика стиліндегі құрылысты салды. Сарай шіркеуінің фрескалары 12-14 ғасырларға жатады, ал қорғандардың қабырғаларында ерте венгрлік Ренессансының ең әдемі суреттерін тамашалауға болады (15-шы ғасыр). Сарай террасасынан Эстергомның көрікті жерлерін тамашалауға болады. Террасаның астында епископ қаласының бөлігіне жататын үйлер мен шіркеулер, яғни Визиварос (Су қаласы) және Примат сарайы орналасқан. Сарайдың қарсы бетінде Сент-Томас төбесі, ал оның айналасын таулар мен Дунай қоршап тұр. Қамалдың қабырғалары әлі де базиликаның солтүстік жағында бой көтеріп тұр. Солтүстік ронделладан Дунайдың арғы жағындағы Паркань қаласының, Сент-Гергимезоның, Дунай аңғарының және "Визиварос" (Сулы қала) аудандарының әсем көрінісін тамашалауға болады.

Эстергом базиликасы

Бүгінде Эстергомға саяхат жасағандар таулармен қоршалған, ирек Дунайдың үстінде биік тұрып, пейзажға үндемей үстемдік ететін, венгр классицизмінің ең монументалды құрылысы – Базиликаға тәнті бола алады. Қаланың символы саналатын бұл ғимарат Венгриядағы ең ірі шіркеу және 1822-1869 жылдар аралығында Пал Күннел, Янош Пак және Йозеф Хильдтің жобалары бойынша салынған. Ференц Лист осы оқиғаға арналған Эстергом мессасын жазды. Классицизм стиліндегі шіркеудің көлемі зор: күмбезінің биіктігі – ; оның алып аркалары және Микеланджело Григолеттидің жасаған орасан зор алтарь бейнесі бар. Бір жағынан, Әулие Степан капелласында венгр және басқа халықтардың қасиеттілерінің жылтыр реликвиялары мен құнды зергерлік бұйымдарын тамашалауға болады. Оңтүстік жағында орта ғасырдан жеткен жалғыз құрылыс – Бакоч капелласы орналасқан. Базиликаның құрылысшылары осы нысанды 1600 бөлікке бөліп, оны жаңа шіркеуге бастапқы түрінде енгізген. Қазынада ортағасырлық алтын шеберлерінің көптеген шедеврлері сақталған. Батыс Еуропа шеберлерінің жасаған XIII ғасырдан бері қолданылып келе жатқан күміс тәж, әсем тостағандар, Франческо Францианың процессиялық айқышы, және сирек кездесетін ронда боссе эмаль техникасымен безендірілген танымал «Матиас Голгофасының» жоғарғы бөлігі сынды туындылары жоғары бағаланады. Қазынада сондай-ақ дәстүрлі венгр және еуропалық тоқыма өнімдерінің, оның ішінде шапан, діни киімдер мен халаттардың кең жинағы бар. Оңтүстік мұнарада ілінген алып қоңыраудың үні шақырымдар қашықтықта естіледі. Үлкен күмбездің үстінен келушілер көз тартарлық көрініс ашады: солтүстік, шығыс және оңтүстікке қарай Börzsöny, Вишеград, Pilis және Gerecse таулары пейзажға үстемдік етеді, ал батысқа қарай Дунай аңғарында Кіші жазықтарға дейін көруге болады.

Визиварос

Визиварос (Сулы қала) бөлігі Кіші және Үлкен Дунай (Kis és Nagy Duna) өзендерінің жағасында салынғандықтан осылай аталған. Дунай жағалауында серуендегенде оның қамалдарын, қабырғаларын, бастиондарын және түрік ронделлаларын әлі де көруге болады. Қабырғаның солтүстік жағында, Үлкен Дунайдың жағасында, қызықты ескерткіш орнатылған – Осман түрік жазулары бар тас үстел, ол 1543 жылы шаһана Сүлейменнің жеңісті қамалын еске салады. Қабырғалар ішіндегі тар, ирек көшелерде түрік мешіттері мен моншаларының қалдықтары жасырылған. Барокко және классицизм стиліндегі ғимараттармен қоршалған Визиварос (Сулы қала) көшелерінде Йозеф Липперт (1880–82) жобалаған Примат сарайы орналасқан. Архиепископ Янош Симор құрған Keresztény Múzeum (Христиан мұражайы) осы ғимаратта орналасқан. Мұнда орта ғасырлардағы венгрлік панельдік суреттер мен мүсіндері, сондай-ақ итальяндық және Батыс Еуропа суреттері мен қолөнер бұйымдарының (13–18 ғасырлар) бай коллекциясы жиналған. Гарамзентбендек қаласынан келген кеш готикалық "Уркопорсо" (Иеміздің сандығы) шіркеу тәрізді құрылысы, боялған ағаш мүсіндермен (шамамен 1480 жыл), Томас Колошвардың қанатты құрбандық алтарі (1427 жыл), шебер М. С. (1506 жыл) суреттері, Жоғарғы Тарихи Венгрияның (Фелвидек) готикалық алтарьлары, 13–17 ғасырлардағы итальяндық, неміс және фламанд суретшілерінің қолөнер бұйымдары, гобелендер мен керамика мұнда тамашалауға болады. Визиварос (Сулы қала) орналасқан, ортағасырлық негізде барокко стилінде салынған Баласса Балинт мұражайының ғимараты түріктер аймақтан қуылғаннан кейін Эстергом округінің алғашқы қалалық әкімшілік ғимараты ретінде қызмет еткен. Визиварос (Сулы қала) орталығындағы, иезуиттер 1728–1738 жылдар аралығында салған приход шіркеуі және бір мұнаралы францискан шіркеулері де барокко сәулет өнерінің шедеврлері болып табылады.

Кафедральдық кітапхана

Қаланың оңтүстік бөлігінде орналасқан, 1853 жылы Йозеф Хильдтің жобалары бойынша салынған Кафедральдық кітапхана Венгрияның ең бай діни кітапханаларының бірі болып табылады. Онда шамамен 250 000 кітап сақталған, олардың ішінде бірнеше кодекстер мен инкунабулалар бар, мысалы, 12 ғасырдағы «Ән әндері» латынша түсіндірмесі, король Матьяш сыйлықтарынан шыққан «Лёвёфөлди Корвина» немесе 1516-1519 жылдар аралығындағы Библияның венгр тіліне аудармасын қамтитын Йордански кодексі. Бакоч пен Уласло түлектерімен қатар, Балассаның туған інісі Баласса Андрас өзінің тууы мен өлімі туралы жазған Баласса Киелі кітабы да сақтаулы.

Сент-Тамас-геги

Жақын жердегі "Сент-Тамас төбесі" (Сент-Томас төбесі) ең басты көрікті жері – барокко стиліндегі Голгофа, төбесінде классицизм үлгісінде салынған шағын шіркеу бар. Бұл шіркеу Естергом үшін қаза тапқан батырлардың құрметіне салынған. Төбе атауы, Париж университетінде оның құрдасы болған мартир Сент-Томас Бекеттің есімін еске алу үшін епископ Лукач Банффи салған шіркеуден алынған. Бұл жерде түріктер салған шіркеу мен кішкентай қамал бұрын көп бұрын қирап кеткен. Алғашқы орнында, төбе басында, өткен ғасырдың басында Базиликаның құрылысында жұмыс істеген шеберлер салған тар, ирек жолдар мен кішкентай үйлер Будадағы Табан ауданының атмосферасын еске түсіреді. Төбенің етегінде жүзу бассейні мен Фюрде Шалланың (Bath Hotel) классицизм стиліндегі ғимараты орналасқан. 1848 жылы Лайош Кошут өзінің әскер жинау сапарында осы жерде болған. Төбенің оңтүстік беткейінде барокко стиліндегі Әулие Стефан шіркеуіне апаратын баспалдақтары бар, Жерорта теңізіне тән ирек жол салынған.

Сеченый алаңы мен қала әкімдігі

Қаланың басты алаңы – Сечень алаңы. Барокко, рококо және классицизм стиліндегі бірнеше ғимараттың ішіндегісінен ең көп назар аударатыны – Ратуша. Алғашқыда ол 1689 жылы Курук генералы Вак Боттанның (Янош Боттан, Соқыр Боттан) бір қабатты куриясы болған. 1729 жылы оның үстіне екінші қабат салынды. 1750 жылдары үй өртеніп кетті. Ол жергілікті сәулетші Антал Хартманның жобасы бойынша қайта салынды. Ғимараттың қасбетінде Эстергомның гербін бейнелейтін қызыл мәрмәрдан жасалған мүсін бар (қамал қабырғаларындағы сарай, төменде Арпадтардың қалқандары және мұнаралармен қоршалған). Ғимараттың бұрышында Вак Боттанның ат мүсіні (Истван Мартсаның туындысы) үйдің алғашқы иесінің құрметіне орнатылған. Алаң ортасындағы Үштік мүсінін 1900 жылы Гёрги Кисс жасаған. Боттан Янош көшесінде, Ратушаның жанында, әдемі безендірілген барокко стиліндегі үйлер орналасқан. Осы жерде францискан шіркеуі орналасқан (1700-1755 жылдар аралығында салынған). Осы ғимараттың қарсысында Сандор графы отбасына тиесілі болған барокко стиліндегі сарай орналасқан.

Басқа шіркеулер

Кис-Дюна бағытында сәулетші Игнац Орацек салған қала орталығындағы шіркеуді көруге болады. Сәл алыс жерде классицизм стиліндегі Киелі Анна шіркеуі орналасқан. 60 Kossuth Lajos көшесіндегі православие шіркеуі 1770 жылдар шамасында Эстергомға серб қоныс аударушылармен салынған.

Тілдер мен этникалық топтар

Қала мен көршілес аумақтар Осман соғыстарының салдарынан қирады. Эстергомды 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында негізінен этникалық мажарлар, сондай-ақ бірқатар немістер мен словактар қоныстандырды. Андраш Валийдің мәліметінше, 1796 жылы Эстергом халқының басым бөлігі венгрлерден тұрған, ал неміс және словак азшылықтары венгр тілінде еркін сөйлеген. 1880 жылғы халық санауы бойынша, қалада (Сент-Гергимезо, Сент-Тамас және Визивароспен қоса) 14 944 тұрғын болды, олардың ішінде 13 340-ы (89,3%) венгрлер, 755-і (5,1%) немістер және 321-і (2,1%) словактар болды. 2011 жылғы халық санауы мәліметтеріне сәйкес, Эстергомның жалпы халқы 28 926 адамды құрады, оның ішінде 24 155-і (83,5%) венгрлер, 729-ы (2,5%) цығандар, 527-сі (1,8%) немістер және 242-сі (0,8%) словактар. Халықтың 13,6%-ы өз ұлтын атамады. Венгрияда адамдар бірнеше этникалық текті көрсетуге құқылы, сондықтан кейбір адамдар венгр және басқа бір ұлтын бірге көрсеткен.

Дін

Тарихи тұрғыдан алғанда, Эстергом Венгриядағы католик шіркеуінің орталығы болған және 1708 жылғы артықшылық католик емес адамдардың қалаға кіруіне тыйым салған (кішкентай серб православие қауымын қоспағанда). Осылайша, 1851 жылы халықтың көп бөлігі Рим католиктерінен тұрды. 2011 жылғы халық санауы бойынша 13 127 (45,4%) Рим католиктері, 1 647 (5,7%) венгр реформаторлары, 211 (0,7%) лютерандар және 160 (0,6%) грек католиктері болды. 3 807 адам (13,2%) дінсіз, 418 (1,5%) атеист болды, ал 9 046 адам (31,3%) өз дінін атамады.