Кіріспе
Breogán (сонымен қатар Breoghan, Bregon немесе Breachdan деп те жазылады) – «Лебор Габала Эренн» еңбегіндегі кейіпкер, Ирландия мен ирландтардың (немесе гейлдердің) ортағасырлық христиан тарихы. Ол Браттың ұлы деп есептеледі және гейлдердің ата-бабасы ретінде сипатталады. «Лебор Габала» гейлдердің Адамнан Нұхтың ұлдары арқылы қалай тарағанын және олардың Ирландияға қалай келгенін баяндайды. Онда олардың 440 жыл бойы жер бетінде саяхаттағаны және түрлі сынақтар мен қиындықтарға тап болғаны жазылған. Соңында олар Иберияға жетіп, оны жаулап алады. Сол жерде олардың басшыларының бірі Бреоган Бригантия қаласын құрып, зор мұнара салады. Мұнараның шаңырағынан оның ұлы Íth Ирландияны көреді. Гейлдер, Бреоганның ұлдарының арасында, Бригантиядан Ирландияға жүзіп келіп, оны Туата Де Дананн – ирландтық пұтқа табынушы құдайлармен бөлісуге келіседі, олар басқа әлемге кетеді. Бригантия, әдетте, бүгінгі Галисиядағы А-Коруньяға сілтеме жасайды, ал Бреоганның мұнарасы Геркулес мұнарасына (римдіктер салған) немесе Вавилон мұнарасына негізделген болуы мүмкін. Ирландтық гейлдердің Испаниядан келгені туралы идея Иберия мен Гиберния, сондай-ақ Галисия мен Гейл аттарының ұқсастығына байланысты болуы мүмкін. Орта ғасырлардағы тарихшылар басқа халықтар туралы да осы сияқты мәлімдемелер жасаған. Бригантия мұнарасының шаңырағынан керемет аралға саяхат жасаған монах туралы осыған ұқсас әңгіме XI ғасырдың басында Галисияда жазылған. 14 ғасырдың екі қолжазбасында сақталған бұл әңгіме «Trezenzonii de Solistitionis Insula Magna» («Трезензонийдің Күн тұтылу аралы») деп аталады. Оның ұлы – Bile, ол өз кезегінде Milesius (немесе Míl Espáine, Испания сарбазы) әкесі болды, ол ирланд халқының ата-бабасы саналады. Бұл аңыз болғанымен, Ирландияны Іберия түбегінен келген адамдардың жаулап алуы туралы мәліметтер 2006 жылы Оксфорд университетінде жүргізілген генетикалық зерттеумен сәйкес келеді, ол британ аралдарының көпшілігінің негізінде Испанияның солтүстік жағалауынан келген неолиттік шаруалар тұрғанын көрсетті. «Лебор Габала» өте танымал және ықпалды еңбек болды. Галисияның өзі кейде поэзиялық тұрғыдан Бреоганның «Отаны» немесе «Ұлты» (галисиан тілінде – fogar немесе nazón de Breogán) деп сипатталады. Бұл жер Галисияның әнұраны «Os Pinos»-та осылай суреттелген. Бреоганның зор мүсіні Коруньядағы Геркулес мұнарасының жанында орналасқан. Галисияның Луго қаласындағы кәсіби баскетбол клубы оның құрметіне CB Breogán деп аталды. Испанияның астанасы Мадридте осы аңыз кейіпкерінің құрметіне Парк де Бреоган деп аталған саябақ бар.
Legendary ancestor of the Irish Gaels
Breogán (also spelt Breoghan, Bregon or Breachdan) is a character in the Lebor Gabála Érenn, a medieval Christian history of Ireland and the Irish (or Gaels). He is supposedly the son of Brath, and is described as an ancestor of the Gaels. The Lebor Gabála purports to be an account of how the Gaels descend from Adam through the sons of Noah and how they came to Ireland. It tells us that they spent 440 years wandering the Earth and underwent a series of trials and tribulations. Eventually, they sail to Iberia and conquer it. There, one of their leaders, Breogán, founds a city called Brigantia and builds a great tower. From the top of the tower, his son Íth glimpses Ireland. The Gaels, including some of Breogán's sons, sail to Ireland from Brigantia and agree to divide it between them and the Tuatha Dé Danann, the Irish pagan gods, who take the Otherworld. Brigantia probably refers to A Coruña in present day Galicia and Breogán's tower is probably based on the Tower of Hercules (which was built at A Coruña by the Romans) or the Tower of Babel. The idea that the Irish Gaels came from Hispania may be based on the similarity of the names Iberia and Hibernia and the names Galicia and Gael. Medieval pseudo historians made similar claims about other nations based on their names. A similar story about a monk who voyaged to a marvelous island he saw from the top of the tower of Brigantia was written in the first years of the eleventh century in Galicia. The story, preserved in two 14th century manuscripts, is known as Trezenzonii de Solistitionis Insula Magna ("Trezenzonius' Great Island of the Solstice"). His son was Bile, who was in turn the father of Milesius (also called Míl Espáine, soldier of Hispania or Spain), said to be the ancestor of the Irish people. Although this is generally regarded as myth, the conquering of Ireland by people coming from the Iberian peninsula in prehistoric times fits in with a genetic study conducted in 2006 at Oxford University, which concluded that the majority of people in the British Isles are actually descended from neolithic farmers coming from the coastal north regions of Spain. The Lebor Gabála was a hugely popular and influential work. Galicia itself is sometimes described poetically as the "Home" or "Nation" of Breogán (in Galician, the fogar or nazón de Breogán). The land is so described in the anthem of Galicia, "Os Pinos". A large statue of Breogán stands near the Tower of Hercules in Coruña. The professional basketball club of the Galician city of Lugo is called CB Breogán in its honor. In the Spanish capital Madrid, there is a park called Parque de Breogán, named after this legendary figure.
Ұлдар
Бреоганның Милесийдің әкесі Бильден басқа тоғыз ұлы болды. Осылардың ішінде Іот Ирландияға бірінші болып келді және Сермейт ұлдары оны өлтірді, соның салдарынан оның отбасы кек алу үшін келді. Іоттың ұлы Лугайд Corca Luighe атауымен мәңгі есте қалды, ал Іоттың бауырлары басқа жер-су аттарында сақталды: Бреога, Куайльнь, Мюртхемне және Куалу өз ұрпақтарының жерлерінде; Фуад, Бладх және Эбхле тауларда (Слиаб Фуаид Фьюс аймағында, Слив Блум және Слив Фелимде) және Нар "Рос Наир" Слив Блумда және "Катар Наир" Слив Миште. Биль арқылы Бреоган Конн Кетчатактың 46-шы атасы болып табылады, демек, аңыздарға сенсек, Коннахтаның тегінен.