Кіріспе

Италиялық суретші Карло Леви (29 қараша 1902 – 4 қаңтар 1975) – итальяндық суретші, жазушы, қоғамдық белсенді, тәуелсіз солшыл саясаткер және дәрігер. Ол 1945 жылы жарық көрген «Христос Эболиде тоқтады» (Cristo si è fermato a Eboli) атты кітабымен ең көп танылды. Бұл кітап – саяси қызметі үшін тұтқындалғаннан кейін Италияның Лукания аймағындағы жер аударуда өткізген кезеңі туралы естеліктер. 1979 жылы Франческо Розидің режиссерлік жұмысымен осы аттас фильм түсірілді, ол кітаптың негізінде жасалған. Лукания, сондай-ақ Базиликата деп те аталады, тарихи тұрғыдан Италияның оңтүстігіндегі ең кедей аймақтардың бірі болып келді. Леви жергілікті шаруалардың күнделікті қиындықтарын ашық, идеологиялық тұрғыдан бейтарап және көңіл жасыған түрде сипаттауы, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін «Оңтүстік мәселесін» ұлттық талқылауға енгізуге ықпал етті.

Ерте өмір

Леви Пьемонт аймағының Турин қаласында бай еврей дәрігері Эрколе Леви мен Италияның социалистік көшбасшысы Клаудио Тревестің қарындасы Аннетта Тревестің отбасында дүниеге келді. Ол 1917 жылы орта мектепті (Лицео Альфери) бітіріп, кейін Турин университетінде медицинаны оқыды және 1924 жылы үздік бағамен аяқтады. Университетте оқып жүргенде Леви Пьеро Гобеттимен дос болып, ол оның өмір бойы сақтайтын саяси белсенділікке деген қызығушылығын оятып, дамытты. Турин университетін бітіргеннен кейін Леви өзінің бірнеше туындыларын XIV Венеция биенналесінде көрсетті. Леви медициналық білімін толығымен тастаған жоқ және 1924-1928 жылдары Турин университетінің клиникасында профессор Мичелидің ассистенты болып жұмыс істеді, бауыр аурулары мен өт жолдарының ауруларын зерттеумен айналысты. Осы кезеңде Леви Парижде профессор Бургиньон және басқалармен бірге мамандануын жалғастырды, бірақ 1927 жылы өмірін сурет салуға арнауға шешім қабылдады. Левидің Париждегі ерте жылдары, суретші және медицина студенті ретінде, оны XX ғасырдың көптеген белгілі тұлғаларымен, соның ішінде Сергей Прокофьев, Игорь Стравинский, Альберто Моравия, Джорджио де Чирико және тағы да басқалармен таныстырды. Ол 1932 жылдан 1934 жылға дейін көбінесе Парижде тұрды және 1933 жылы анасының інісі, Клаудио Тревестің қосылуына қатысты.

Саяси белсенділік және жер аударылу

1929 жылы Карло және Нелло Росселлимен бірге ол «Giustizia e Libertà» деп аталатын антифашистік қозғалысты құрды. Италияға ата-анасымен бірге көшіп келген Одессалық орыс еврейі Леоне Гинцбургпен бірге итальяндық бөлімнің жетекшісі болды. Ол сондай-ақ Франческо Менциомен бірге «Gruppo dei Sei» («Алты топ») құрамына қосылды, оның құрамында Торинодағы суретшілер – Джесси Босвелл, Джиджи Чесса, Никола Галанте және Энрико Палуччи болды. Фашизмге қарсы қозғалыстарға қатысқандығы мен белсенділігі салдарынан Леви 1935-1936 жылдары Италияның шалғай аймағындағы екі қала – Алианоға (Гальяно, «Cristo si è fermato a Eboli» романындағы жер) және Грассаноға жер аударылды (қазіргі Базиликата). Сол жерде ол гүлденген солтүстік Италияда бұрын-соңды көмеске келмеген кедейлікпен бетпе-бет келді. Жер аударылған кезінде, медициналық білімі болғанымен, медициналық тәжірибесі жоқ Леви ауыл тұрғындарына дәрігерлік көмек көрсетті. Бос уақытында ол сурет салумен шұғылданды. Бостандыққа шыққаннан кейін 1939-1941 жылдары Францияға көшіп кетті. 1941 жылы Италияға оралған ол Флоренцияда қайтадан тұтқындалып, Муратте түрмесіне қамалды. Бенито Муссолини тұтқындалғаннан кейін босатылып, Питти сарайының қарсы бетінде пана тапты, сол жерде «Cristo si è fermato a Eboli» романын жазды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Римге көшіп, 1945-1946 жылдары республикалық дәстүрде қалыптасқан антифашистік ұйым «Partito d'Azione» басылымының редакторы – «L'Italia Libera» журналында қызмет етті. Ол жазу және сурет салуын жалғастырып, туындыларын Еуропа мен АҚШ-та көрмеге қойды. Оның жазған еңбектеріне «L'Orologio» («Сағат», 1950), «Le parole sono pietre» («Сөздер – тастар», 1955) және «Il Futuro ha un Cuore Antico» («Болашақтың көне жүрегі бар», 1956) кіреді. 1963 жылы ол Сенатқа коммунистік партия тізімі бойынша тәуелсіз кандидат ретінде сайланды, 1968 жылы қайта сайланды және 1972 жылға дейін Сенатта қызмет етті. 1975 жылдың 4 қаңтарында Римде пневмониядан қайтыс болды. Ол Алиано қаласында жерленген. Палермодағы «Persiana» галереясы оның ауруханаға түспейтін күні жасаған, ешкі терісіне салған «Аполлон мен Дафна» атты соңғы туындысын көрмеге қойды.

Эсселер

Леви, Карло, "Қашқындардың Римi: қала және оның айналасы". Мақалалар. Рим: Донцелли, 2002 жыл. Леви, Карло, "Dolce Vita іздестіріледі": Эсселер. Джон Уайли және Ұлдары, 2004 жыл. Леви, Карло, Станислао Г. Пуглизе және Карло Леви. Бостандықтан сескену: "Сурет салудан сескену" атты эссемен бірге. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы, 2008 жыл. Карло Леви жарияланбаған еңбектері: соқырлық туралы 40 суретімен, Донато Спердуто (ред.), Edizioni Spes, Милаццо, 2002 жыл. Спердуто, Донато, Армоние лонтане, Aracne, Рим, 2013 жыл. Уорд, Дэвид, Карло Леви, La Nuova Italia, Милан, 2002 жыл. Аруими, Мишель, Маги де Леви, Schena Lanore, Фасано Парижи, 2006 жыл. Далия Абдулла, "Кескіндеме және әдебиет: Карло Левидің екі тілділігі", "Рисконтри. Төрт ай сайынғы мәдени және ағымдағы мәселелер журналы", XXXIV (2012), 3–4, 9–54 беттер. Қараңғылықтан әрі. Карло Левиге арналған жазбалар, П. Л. Берто (құраст.), Ensemble, Рим, 2013 жыл.