Кіріспе

Ресейдің көзге көрінбейтін әуеден әуеге зымыраны Р-77 дамуы ұзаққа созылды. Жұмыс 1980 жылдары басталды, бірақ Кеңес Одағының ыдырауына дейін аяқталмады. Көп жылдар бойы экспорттық клиенттер үшін тек RVV AE моделі ғана өндірілді. Орыс-украин соғысы Украинаның Ресейге қару-жарақ ембаргосын енгізуіне және жабдықтандыру тізбегінің үзілуіне әкелді. Ресей Әуе-ғарыш күштері R-77-1 (AA-12B) зымыранын 2015 жылы қабылдады. Кейіннен ол Сирияда Су-35С истребительдерімен ауадағы күзеттік патрульдеуге жұмсалды. Бұл Украинаның, ал кейін Ресейдің тактикалық және стратегиялық авиациясы үшін жақын және алыс мақсаттарға қарсы қолданылатын, "атып-ұмыт" принципімен жұмыс істейтін алғашқы көп мақсатты зымыраны болды. "Вымпел" конструкторлық бюросының бас конструкторы Геннадий Соколовский Р-77 зымырасының AIM-120 AMRAAM және AIM-54 Phoenix сияқты орта және ұзақ қашықтықтағы әуеден әуеге зымырандарға, сондай-ақ Patriot сияқты зениттік-ракеталық кешендерге қарсы қолданылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Зымыранда лазерлік детонатор және кеңейтілген оқ-дәрілі жарық қондырғысы бар, ол түрлі өлшемдегі нысаналарды жоя алады. Оны крылаты зымырандарға және дәлдікпен басқарылатын оқ-дәрілерге қарсы да қолдануға болады. 1992 жылы Мәскеу әуешолуында (МАКС-1992) алғаш рет көрсетілген Р-77 зымыраны батыс журналистері арасында "Amraamski" деген лақап атқа ие болды. Базалық Р-77 "изделие 170" деп, ал экспорттық нұсқасы "изделие 190" немесе RVV AE деп аталады. Р-77 және RVV AE зымырандарының басқа да түрлері әзірленуде. Біреуінің қозғалтқышы жаңартылып, биік қашықтықтағы ұшу қашықтығы 120-160 км-ге дейін ұзартылған; ол RVV AE PD (Povyshenoy Dalnosti – ұлғайтылған қашықтық) деп аталады. Бұл нұсқа сынақтан өтті және қатты отынмен жұмыс істейтін тақырыптық қозғалтқышпен жабдықталған. Оның қашықтығы ұзақ қашықтықтық класты қамтиды және AIM-54 Phoenix зымыранымен шамалас. Р-77 зымырасының тағы бір нұсқасында терминалдық инфрақызыл басқару жүйесі қарастырылған. Бұл Ресейдің әр түрлі басқару жүйесі бар зымырандар жұбын қолданып нысанаға шабуыл жасау тәжірибесіне сәйкес келеді. Бұл нысана ұшағының қорғану әрекеттерін қиындатады, өйткені оған екі басқару жүйесін жеңу қажет. Егер радармен басқарылатын орта қашықтықтағы зымыран қарсыластың ұшағына қашып кету мүмкін емес аймақтан тыс жерде атылса, нысана ұшағы шұғыл маневр жасау арқылы қашып кетуі мүмкін. Бірақ қазіргі уақытта инфрақызыл басқару жүйесінің артықшылығы бар: ұшақ қашу үшін бұрылғанда, қозғалтқыш соплосы ашылады және инфрақызыл сипаттамалары көрінеді. Бұл шабуыл әдісі әрқашан қол жетімді болмайды, өйткені инфрақызыл басқару жүйесінің радиолокациялық басқару жүйесімен салыстырғанда қашықтығы және ауа райына төзімділігі төмен, бұл инфрақызыл зымыраны бастапқыда радармен немесе басқа тәсілдермен бағыттамаса, аралас басқару жүйесін пайдалану мүмкіндігін шектеуі мүмкін. Тағы бір жетілдіру бағдарламасы R-77M деп аталды, ол зымыранды ұзартып, ауырлатты, екі сатылы қозғалтқыш және жақсартылған басқару жүйесін пайдаланды. R-77 зымырасының тағы бір жетілдірілген түрі, R-77M1 және одан кейін R-77 PD, тақырыптық қозғалтқыш құрылғысын қамтиды. Бұл зымыран МиГ-1.44 ұшағына арналған еді. Зымыранда лазерлік детонатор және кеңейтілген оқ-дәрілі жарық қондырғысы бар, ол түрлі өлшемдегі нысаналарды жоя алады. Алайда, қаржыландырудың жетіспеушілігі және МиГ-1.44 жобасының тоқтатылуына байланысты, бұл модельдің дамуы 1999 жылға дейін тоқтаған болуы мүмкін; R-77M және R-77 PD туралы ешқандай ақпарат немесе хабарлама жарияланбады.

Дамыту

Тактикалық зымыран қарулары корпорациясы, сондай-ақ TRV (Takticheskoe Raketnoe Vooruzhenie – Тактическое Ракетное Вооружение) деп белгілі, 2009 жылдың тамызында Мәскеу әуе көрмесінде (MAKS) RVV SD және RVV MD зымырандарын алғаш рет таныстырды. RVV SD – R-77 зымыранының жетілдірілген нұсқасы, ал RVV MD – R-73 зымыранының түрі. RVV SD izdeliye 170-1 немесе R-77-1 жаңартуларын қамтиды. Техникалық сипаттамаларға сәйкес, R-77-1 және оның экспорттық нұсқасы RVV SD негізгі R-77 / RVV AE-ден ауыр, салмағы емес, ал максималды ұшу қашықтығы -тен артты.

Жобаның сипаттамасы

Алғашқы қырық жыл бойы аэродинамикасы, қалдық айқыш қанаттарды және құйрықты басқару беттері ретінде қолданылатын торлы қанаттарды біріктірді (ұқсас құрылғылар OTR-23 Oka-да қолданылады, ал АҚШ Әскери-әуе күштері оларды MOAB-да пайдаланады). Шабуылдың жоғары бұрыштарында туындайтын ағынның бөлінуі, оның бұрылу қабілетін күшейтеді, бұл зымыранға секунд сайын 150 градусқа дейін максималды бұрылу жылдамдығын береді. Дегенмен, торлы қанаттар соққыға және радарлық көрініске де әсер етеді. R-77 зымыранының жаңартылған нұсқалары, мысалы, Sukhoi Su-57 үшін арналған izdeliye 180 сияқты, олардың орнына дәстүрлі қанаттарды қолданады. Радар екі режимде жұмыс істейді: қысқа қашықтықта зымыран активті "атып, ұмыту" режимінде ұшырылады. Ал ұзақ қашықтықта зымыранды инерциялық басқару автопилоты бақылайды, сонымен қатар ұшақтың радарыннан нысананың кеңістіктегі орны немесе үдеуінің (G) өзгеруі туралы кодталған деректермен жаңартылып отырады. Зымыран нысанаға жақындағанда, активті радарлық режимге ауысады. Радар жүйесі нысана зымыранның нысананы байқауын тоқтатса, мақсат туралы есептелген ақпаратты сақтап тұрады.

Пайдалану тарихы

2016 жылдың ақпан айының басында төрт Су-35С Сирияға Ресейдің әуе экспедициялық күштерінің құрамында жөнелтілді. Су-35С-тері әуеден әуеге қарсы күреске бағытталған, және екі R-77 зымыранымен қаруланған күйде, ішкі пилон астында R-27T, ал сыртқы пилон астында R-73 іздеуші инфрақызыл басқарылатын зымыраларымен жақсы құжатталды.