Кіріспе

АҚШ-тың баллистикалық зымыранға арналған USS Henry Clay (SSBN 625) субмаринасы – АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында Генри Клей (1777–1852) есімді американдық мемлекет қайраткері мен шешеннің құрметіне аталған жалғыз кеме.

Құрылыс және іске қосу

"Генри Клей" кемесін салуға арналған келісімшарт 1961 жылдың 3 ақпанында Вирджиния штатының Ньюпорт Ньюс қаласындағы Newport News Shipbuilding and Dry Dock Company компаниясына тапсырылды және келініңі қадағалау рәсімі сол жерде 1961 жылдың 23 қазанында өтті. Ол 1962 жылдың 30 қарашасында Анна Гратц "Нэнни" (Клей) Гибсонның қолдауымен суға түсірілді және 1964 жылдың 20 ақпанында қолданысқа берілді, командир Томас А. Брайс Көк экипажға, ал командир Джон С. Льюис Алтын экипажға басшылық етті.

Пайдалану тарихы

Генри Клей 1964 жылғы 28 ақпаннан бастап Флорида жағалауында сынақ жүргізді. Ол 1964 жылғы 6 сәуірде алғашқы су астындағы «Поларис» зымырасын ұшырып, 1964 жылғы 29 мамырда Ньюпорт-Ньюсқа оралды. Содан кейін ол жаңа портына, Солтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына көшті және 1964 жылғы 17 тамызда алғашқы ескерту патруліне шықты. 1967 жылдың қаңтарына дейін Генри Клей 11 ескерту патрулін аяқтады. 1967 жылдың ортасында ол 14-ші суасты кемелер эскадрильясына бекітілді. 1986 жылғы желтоқсанда Генри Клей «Алтын» экипажымен жұмыс істеп тұрғанда Англияның Плимут портына кірді, бұл экипаж 1985 жылғы сәуірден 1987 жылғы қазанға дейін жасаған жалғыз портқа кіруі болды. 1987 жылы Генри Клейдің «Алтын» экипажы жарияланбаған Оперативтік Реактор Қауіпсіздігі Тексеруінен (ORSE) өтті. Ол EXCELLENT бағасын алды, бұл сол кездегі АҚШ Атлантика флотындағы Hyman G. Rickover шабуылдық суасты кемесінен басқа, жарияланбаған ORSE-де EXCELLENT бағасын алған жалғыз суасты кеме болды. РЕКОРДТЫҚ ЖЕТІСТІК: 1989 жылы соңғы ескерту патруліне дайындық барысында Генри Клей экипажы жөндеу үшін Шотландияның Холи-Лох қаласында үш күн ғана болды (әдеттегі үш апталық жөндеу кезеңінің орнына) және 250 000 фунт азық-түлік жүктеп алды. Генри Клей Солтүстік Атлантика мұхитының астында 121 күн (сәуір-тамыз) рекордтық уақыт өткізді. Ол Англияның Плимут және Портсмут порттарына екі рет қысқа тоқталым жасады. Сәтті патрульден кейін Генри Клей Норфолк, Вирджинияға қысқа демалысқа келді және экипаждың көптеген (еркек) отбасы мүшелерін үш күндік көңілді «Тигр круизіне» алып, үй портына, Солтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына жеткізді.

Пайдаланудан шығару және жою

1990 жылы 5 қарашада «Генри Клей» кемесі қолдан алынып, сол күні Әскери-теңіз кемелер тізілімінен өшірілді. Ол Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы ядролық қуатты кемелер мен су асты кемелерін ыдырату бағдарламасына қатыстырылды, бұл жұмыс 1997 жылғы 30 қыркүйекте аяқталды.