Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық философ. Хьюберт Ледерер Дрейфус (15 қазан 1929 – 22 сәуір 2017) – американдық философ және Берклидегі Калифорния университетінің философия профессоры. Оның басты қызығушылықтары феноменология, экзистенциализм, психология және әдебиет философиясы, сондай-ақ жасанды интеллекттің философиялық салдары болды. Ол Мартин Хайдеггерді түсіндіруімен кеңінен танымал болды, сыншылар оны «Дрейдеггер» деп атады. Дрейфус Тао Русполидің «Әлемде болу» (2010) фильмінде түсті, сондай-ақ Брайан Магидің «Ұлы философтар» (1987) телесериалы үшін сұхбат берген философтардың қатарында болды.
Hubert Lederer Dreyfus ('/d//r//aɪ//f//ə//s/ DRYfəs; October 15, 1929 – April 22, 2017) was an American philosopher and professor of philosophy at the University of California, Berkeley. His main interests included phenomenology, existentialism and the philosophy of both psychology and literature, as well as the philosophical implications of artificial intelligence. He was widely known for his exegesis of Martin Heidegger, which critics labeled "Dreydegger". Dreyfus was featured in Tao Ruspoli's film Being in the World (2010), and was among the philosophers interviewed by Bryan Magee for the BBC Television series The Great Philosophers (1987).
Өмір және мансап
Дрейфус 1929 жылғы 15 қазанда Индиана штатының Терре-Хауте қаласында Стенли С. және Ирен (Ледерер) Дрейфустардың отбасында дүниеге келген. Ол 1947 жылдан бастап Гарвард университетінде оқыды. Оның «Мәнділік және кванттық теория» тақырыбындағы үлкен курстық жұмысы болды (негізгі комиссия мүшесі В. В. О. Куайн болды). Содан кейін, Гарвард Шелдон саяхат стипендиясы бойынша Дрейфус 1953–1954 жылдары Фрайбург университетінде оқыды. 1956 және 1957 жылдар аралығында Дрейфус Фулбрайт стипендиясымен Лувен университетінің Гуссерл мұрағатында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Брандейс университетінде философиядан оқытушы болып жұмыс істегеннен кейін (1957–1959), (Гуссерл туралы біліміне байланысты Дагфин Фёллесдал диссертациялық комиссияға кірді, бірақ ол Дрейфустың «шын мәнінде оның шәкірті емес екенін» айтты). Сол жылы оның бірінші әйелімен бірлесіп Морис Мерло-Понтидің «Сезім және сезімсіздік» еңбегі жарық көрді. «Компьютерлер не істей алмайды» кітабының бірінші басылымы 1972 жылы жарық көрді, ал бұл AI-ға жасалған сын (кем дегенде он тілге аударылды) Дрейфустың қалың жұртқа танылуына себеп болды. Ол сонымен қатар «жасанды интеллект саласындағы керемет және өте ықпалды еңбегі» және Эразм университетінің XX ғасыр континенттік философиясын түсіндіруі үшін құрметті доктор дәрежесімен марапатталды. Оның кіші інісі және кейде серіктесі Стюарт Дрейфус Калифорния университетінің Беркли қаласындағы өндірістік инженерия және операциялық зерттеулер профессоры болып табылады.
Dreyfus was born on 15 October 1929, in Terre Haute, Indiana, to Stanley S. and Irene (Lederer) Dreyfus. He attended Harvard University from 1947. With a senior honors thesis on Causality and Quantum Theory (for which W. V. O. Quine was the main examiner) Then, on a Harvard Sheldon traveling fellowship, Dreyfus studied at the University of Freiburg over 1953–1954. Between 1956 and 1957, Dreyfus undertook research at the Husserl Archives at the University of Louvain on a Fulbright Fellowship. After acting as an instructor in philosophy at Brandeis University (1957–1959), (Due to his knowledge of Husserl, Dagfinn Føllesdal sat on the thesis committee but he has asserted that Dreyfus "was not really my student.") That same year, his co translation (with his first wife) of Sense and Non Sense by Maurice Merleau Ponty was published. The first edition of What Computers Can't Do would follow in 1972, and this critique of AI (which has been translated into at least ten languages) would establish Dreyfus's public reputation. He was also awarded an honorary doctorate for "his brilliant and highly influential work in the field of artificial intelligence" and his interpretation of twentieth century continental philosophy by Erasmus University. His younger brother and sometimes collaborator, Stuart Dreyfus, is a professor emeritus of industrial engineering and operations research at the University of California, Berkeley.
Дрейфустың АИ-ді сынуы
Дрейфустың жасанды интеллектіні (ЖИ) сынауы, оның ЖИ зерттеуінің төрт негізгі болжамы деп санайтынымен байланысты. Алғашқы екі болжамды ол «биологиялық» және «психологиялық» болжамдар деп атайды. Биологиялық болжам бойынша, ми компьютерлік аппаратқа, ал сана компьютерлік бағдарламаға ұқсас. Психологиялық болжам бойынша, сана дискретті есептеулерді (алгоритмдік ережелер түрінде) дискретті бейнелер немесе символдар арқылы жүзеге асырады. Дрейфус психологиялық болжамның сенімділігі тағы екі – эпистемологиялық және онтологиялық болжамдарға негізделгенін мәлімдейді. Эпистемологиялық болжам бойынша, кез келген әрекет (жанды немесе жансыз объектілер арқылы) математикалық түрде алдын ала болжау ережелері немесе заңдары түрінде формалдастырылуы мүмкін. Онтологиялық болжам бойынша, шындық толығымен өзара тәуелсіз, атомдық (бөлінбейтін) фактілер жиынтығынан тұрады. Осы эпистемологиялық болжамның арқасында саладағы зерттеушілер интеллектті формалды ережелерді орындаумен теңейді, ал онтологиялық болжамның арқасында адам білімінің барлығы шындықтың ішкі бейнелеуінен тұрады деп санайды. Осы екі болжам негізінде саладағы зерттеушілер танымды ішкі ережелерге сәйкес ішкі символдарды манипуляциялау деп түсіндіреді, сондықтан адамның мінез-құлқы көбінесе контекстке тәуелсіз (контекстуализмді қараңыз). Осыдан келіп, физика заңдары физикалық әлемнің «сыртқы» заңдарын егжей-тегжейлі түсіндіргендей, адам санасының «ішкі» ережелерін егжей-тегжейлі түсіндіретін нағыз ғылыми психология мүмкін. Алайда Дрейфус осы негізгі болжамды жоққа шығарады. Басқаша айтқанда, ол біздің қазіргі уақытта (немесе ешқашан) өз мінез-құлқымызды физика немесе химиядағы объектілерді түсіну сияқты түсіне алмайтынымызды айтады: яғни, өзімізді мінез-құлқы «объективті», контекстке тәуелсіз ғылыми заңдар арқылы болжауға болатын нәрселер ретінде қарастыру арқылы. Дрейфустың пікірінше, контекстке тәуелсіз психология – бұл қарама-қайшылық. Дрейфустың осы ұстанымға қарсы аргументтері феноменологиялық және герменевтикалық дәстүрден (әсіресе Мартин Хайдеггердің еңбегінен) алынған. Хайдеггер когнитивистік көзқарастарға (ЖИ негізделген) қайшы, біздің болмысымыз шын мәнінде жоғары дәрежеде контекстке байланысты, сондықтан екі контекстке тәуелсіз болжам жалған. Дрейфус адамның (немесе кез келген) әрекетін «заңмен басқарылатын» деп қарастыруды таңдауымыз мүмкін екенін жоққа шығармайды, егер қаласақ, шындықты бөлінбейтін атомдық фактілерден тұратын деп қарастыруды таңдай алатынымыз сияқты. Бірақ осылай көруге болатындықтан, олар объективті факт болып табылады деп мәлімдеу – үлкен қадам. Шын мәнінде, Дрейфус олардың (қажетті түрде) солай емес екенін және сондықтан оларды қабылдайтын кез келген зерттеу бағдарламасы тез арада терең теориялық және практикалық проблемаларға тап болады деп санайды. Сондықтан қазіргі уақыттағы зерттеушілердің күш-жігері сәтсіздікке ұшырауы тиіс. Дрейфус адамның ақыл-ойына ұқсас құрылғыны немесе құрылғыларды жасау үшін олардың әлемде адам сияқты болуы және біздікіне ұқсас денелері, сондай-ақ әлеуметтік мәдениеттілігі (яғни қоғам) біздікіне ұқсас болуы қажет деп санайды. (Бұл көзқарасты тәндік психологиядағы (Лакофф және Джонсон, 1999) және таралған таным дәстүрлеріндегі психологтар бөліседі. Оның пікірлері Родни Брукс сияқты робототехника зерттеушілерінің және жасанды өмір саласындағы зерттеушілердің пікірлеріне ұқсас.) Дэниел Кревье былай деп жазады: «Уақыт Дрейфустың кейбір пікірлерінің дұрыстығын және көрегендігін дәлелдеді. Егер ол оларды бұдан да жағымсыз түрде айтпаса, олар ұсынған конструктивті әрекеттер әлдеқайда ертерек жасалуы мүмкін еді».
Dreyfus' critique of artificial intelligence (AI) concerns what he considers to be the four primary assumptions of AI research. The first two assumptions are what he calls the "biological" and "psychological" assumptions. The biological assumption is that the brain is analogous to computer hardware and the mind is analogous to computer software. The psychological assumption is that the mind works by performing discrete computations (in the form of algorithmic rules) on discrete representations or symbols. Dreyfus claims that the plausibility of the psychological assumption rests on two others: the epistemological and ontological assumptions. The epistemological assumption is that all activity (either by animate or inanimate objects) can be formalized (mathematically) in the form of predictive rules or laws. The ontological assumption is that reality consists entirely of a set of mutually independent, atomic (indivisible) facts. It's because of the epistemological assumption that workers in the field argue that intelligence is the same as formal rule following, and it's because of the ontological one that they argue that human knowledge consists entirely of internal representations of reality. On the basis of these two assumptions, workers in the field claim that cognition is the manipulation of internal symbols by internal rules, and that, therefore, human behaviour is, to a large extent, context free (see contextualism). Therefore, a truly scientific psychology is possible, which will detail the 'internal' rules of the human mind, in the same way the laws of physics detail the 'external' laws of the physical world. However, it is this key assumption that Dreyfus denies. In other words, he argues that we cannot now (and never will be able to) understand our own behavior in the same way as we understand objects in, for example, physics or chemistry: that is, by considering ourselves as things whose behaviour can be predicted via 'objective', context free scientific laws. According to Dreyfus, a context free psychology is a contradiction in terms. Dreyfus's arguments against this position are taken from the phenomenological and hermeneutical tradition (especially the work of Martin Heidegger). Heidegger argued that, contrary to the cognitivist views (on which AI has been based), our being is in fact highly context bound, which is why the two context free assumptions are false. Dreyfus doesn't deny that we can choose to see human (or any) activity as being 'law governed', in the same way that we can choose to see reality as consisting of indivisible atomic facts if we wish. But it is a huge leap from that to state that because we want to or can see things in this way that it is therefore an objective fact that they are the case. In fact, Dreyfus argues that they are not (necessarily) the case, and that, therefore, any research program that assumes they are will quickly run into profound theoretical and practical problems. Therefore, the current efforts of workers in the field are doomed to failure. Dreyfus argues that to get a device or devices with human like intelligence would require them to have a human like being in the world and to have bodies more or less like ours, and social acculturation (i. e. a society) more or less like ours. (This view is shared by psychologists in the embodied psychology (Lakoff and Johnson 1999) and distributed cognition traditions. His opinions are similar to those of robotics researchers such as Rodney Brooks as well as researchers in the field of artificial life.) Daniel Crevier writes: "time has proven the accuracy and perceptiveness of some of Dreyfus's comments. Had he formulated them less aggressively, constructive actions they suggested might have been taken much earlier."
Веб-трансляция философиясы
UC Беркли мен Apple 2006 жылдан бастап таңдалған лекцияларын подкасттар түрінде көпшілікке тегін қолжетімді етуді бастағанда, Дрейфустың "Батыс әдебиетіндегі адам, Құдай және қоғам – Құдайлардан Құдайға және кері" атты курсын оқыған жазбасы iTunes-тегі ең көп таралған веб-эфирлердің 58-орынына көтерілді. Бұл веб-эфирлер Дрейфус пен оның тақырыбына көптеген адамдардың, тіпті академиялық емес адамдардың да назарын аударды.
When UC Berkeley and Apple began making a selected number of lecture classes freely available to the public as podcasts beginning around 2006, a recording of Dreyfus teaching a course called "Man, God, and Society in Western Literature – From Gods to God and Back" rose to the 58th most popular webcast on iTunes. These webcasts have attracted the attention of many, including non academics, to Dreyfus and his subject area.
Белгілі қағаз
2000 жыл. Хайдеггер, нақтылығы және қазіргі заман: Губерт Дрейфустың құрметіне арналған мақалалар, 1-том. Кембридж, Массачусетс: MIT Press. 2000 жыл. Хайдеггер, мойндасу және таным ғылымы: Хьюберт Л. Дрейфустың құрметіне арналған мақалалар, 2-том. Кембридж, Массачусетс: MIT Press.
2000. Heidegger, Authenticity, and Modernity: Essays in Honor of Hubert Dreyfus, Volume 1. Cambridge, Massachusetts: MIT Press. 2000. Heidegger, Coping, and Cognitive Science: Essays in Honor of Hubert L. Dreyfus, Volume 2. Cambridge, Massachusetts: MIT Press.
Таңдалған мақалалар
1965 жыл. Алхимия және жасанды интеллект. Рэнд еңбегі.
1965. Alchemy and Artificial Intelligence. Rand Paper.
ЖА көздерін сынға алу
Джордж Лакофф және Марк Джонсон, 1999. "Денедегі философия: денеге негіделген сана және Батыс ойлау жүйесіне қатысты сын". Basic Books.
George Lakoff and Mark Johnson, 1999. Philosophy in the Flesh: the Embodied Mind and its Challenge to Western Thought. Basic Books.