Кіріспе

Оңтүстік Африкада туған британдық актер (1949–2021)

Сэр Антони Шер (14 маусым 1949 – 2 желтоқсан 2021) – Оңтүстік Африкадан шыққан британдық актер, жазушы және театр режиссері. Екі рет Лоренс Оливье сыйлығының иегері және төрт рет номинацияланған ол 1982 жылы Корольдік Шекспир компаниясына қосылып, көптеген рөлдерде гастрольдік сапарлар жасады, сондай-ақ кино мен теледидарда да ойнады. 2001 жылы ол өзінің туысы Рональд Харвудтың «Малердің түрленуі» пьесасында бас рөлде ойнады және мансабы үшін дінінен бас тарған композитордың тарихының өзінің жеке күресін еске түсіргенін айтты. 2017 жылғы «Достастық туры» барысында Принц Чарльз Шерді өзінің сүйікті актері деп атады. Шер және оның серіктесі, сонымен қатар әріптесі Грегори Доран Ұлыбританияда азаматтық серіктестікке тіркелген алғашқы бір жынысты жұптардың бірі болды.

Ерте өмір және білім

Шер 1949 жылдың 14 маусымында Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласында туды. Ол драматург сэр Рональд Харвудтың алыс туысы еді. Ол Си-Пойнт маңындағы Си-Пойнт орта мектебінде оқыды. Шер 1968 жылы Ұлыбританияға көшті. Ол Алан Блеасдейл мен Вилли Расселл сияқты жазушылар мен Тревор Ив, Бернард Хилл, Джонатан Прайс және Джули Уолтерс сияқты актерлерден құралған топтың бір бөлігі болды. Шер компанияның жұмысын "анархия билік етті" деген сөздермен сипаттады. 1982 жылы Корольдік Шекспир компаниясына (RSC) қосылғанға дейін Гей Свитшоп театр тобында өнер көрсетті. RSC мүшесі ретінде Шер Мольердің "Тартуф" пьесасындағы басты рөлді ойнады және "Лир патша" пьесасында Ақымақ рөлін сомдады. Оның үлкен жетістігі 1984 жылы Рихард III рөлін орындап, Лоуренс Оливье сыйлығын жеңіп алған кезде болды. RSC үшін Шер "Тэмбурлейн", "Сирано де Бержерак", "Стэнли" және "Макбет" сияқты қойылымдарда басты рөлдерді ойнады. 2014 жылы "Генри IV" бөлімінің 1-ші және 2-ші бөлімдерінде Фальстафф рөлін орындады. 2016 жылдан 2018 жылға дейін "Лир патша" рөлінде ойнады. Ол сондай-ақ Атол Фугардтың "Салам және қош кел" пьесасында Джонни, "Отелло" пьесасында Яго, "Толтыншы түнде" пьесасында Малволио және "Венеция саудагері" пьесасында Шайлок рөлін сомдады. Шер 1997 жылы "Стэнли" фильміндегі Стэнли Спенсер рөлін орындағаны үшін екінші Лоуренс Оливье сыйлығын алды. 2001 жылы Шер Рональд Харвудтың "Махлердің түрленуі" пьесасында композитор Густав Малер рөлін ойнады. Бұл пьеса 1897 жылы Вена мемлекеттік опера театрының дирижері және көркемдік директоры болып тағайындалғанға дейін Малердің еврей дінінен бас тарту туралы шешімін көрсетеді. "The Guardian" газетінің тілшісі Руперт Смитпен сұхбаттасқанда Шер былай деді: "1968 жылы Англияға келгенімде, 19 жасымда, айналама қарап, классикалық театрларда еврейлердің ешқайсысын көрмедім, сондықтан еврей екенімді жасыруды жөн көрдім. Сонымен қатар, мен Англияға келгеннен кейін көп ұзамай апартеидтің қаншалықты қатыгез екенін түсіндім және менің Оңтүстік Африкадан екенімді білгім келмеді. Мен саяси емес отбасында өстім. Біз апартеидтің артықшылықтарын пайдаланып, оның артындағы жүйені сұрақсыз қабылдадық. Англияға келгенімде апартеид туралы оқығанда қатты шок болдым. Сондықтан мен акцентімді бірден жоғалттым, егер біреу қайдан екенімді сұраса, өтірік айтатынмын. Егер қай мектепте оқығанымды сұраса, Хэмпстед деп жауап берер едім, бұл мені көптеген қиындықтарға ұшыратты, өйткені, әрине, басқалар да Хэмпстедте оқыды және олар қай мектеп екенін білуге тырысты. Содан кейін менің жеке өмірім болды. Театр гейлерге толы еді, бірақ олардың ешқайсысы ашық емес еді, және Гиелгудтың тұтқынға алынғаны туралы жағымсыз әңгіме болды, сондықтан мен оны да жасырып қойсам жақсы болар еді деп ойладым. Осының барлығы менің жеке басымды жасырып тастағанша, жасырындықта қалды. Сондықтан бұл пьеса маған қатты ұнады: ол өзін өзгерткен суретші туралы." 2015 жылы "Саудагердің өлімі" пьесасында Вилли Ломан рөлін ойнады. Ол сондай-ақ "Янки" (1979), "Супермен II" (1980), "Шейди" (1985) және "Эрик Викинг" (1989) сияқты бірнеше фильмде ойнады. Шер 1996 жылы "Солпақ желінде" фильмінің бейімделуінде Бас жұлдыздың рөлін және 1997 жылы "Мисс Браун" фильмінде Бенджамин Дизраэли рөлін сомдады. Шердің теледидардағы рөлдеріне "Тарихшы" (1981) және "Жүри" (2002) атты шағын сериалдар кіреді. 2003 жылы ол "Үй" деп түсірілген және BBC Four телеарнасында көрсетілген J. G. Баллардтың "The Enormous Space" атты қысқа әңгімесінің бейімделуіндегі басты кейіпкердің рөлін ойнады. "Hornblower" (1999) фильмінде "Құрбақтар мен лобстерлер" эпизодында француз роялисті полковник де Монкутан, маркиз де Музилак рөлін ойнады. Шердің соңғы жұмыстарына британдық "Three and Out" (2008) комедиялық фильміндегі эпизодтық рөл және "God on Trial" (2008) телеспектакліндегі Акиба рөлі кіреді. Шер Питер Джексонның "Хоббит: Смагугтың құлануы" фильміне Торин Дуббаққалқанның әкесі Трейн II рөлін ойнады, бірақ ол тек фильмнің кеңейтілген нұсқасында ғана пайда болды. 2018 жылы ол "Лир патша" рөлін ойнады және Корольдік Шекспир компаниясында Ақымақ пен Лир патша рөлін сомдаған жалғыз актер болды. 2019 жылы Джон Канимен бірге "Куне және Король" қойылымында өнер көрсету үшін Стратфорд-апон-Авонға оралды.

Басқа жұмыстар

Шердің кітаптарына естеліктер кіреді: «Патша жылы» (1985), «Воза Шекспир: Оңтүстік Африкада Тит Андроник» (Грегори Доранмен, 1997), «Өзімнен тыс» (автобиография, 2002), «Примо уақыты» (2005) және «Есемі ертегінің жылы» (2015) – суреттер мен салынған суреттер кітабы, «Персонаждар» (1990) және «Middlepost» (1989), «Арзан өмір» (1995), «Қонақ үйдегі жігіт» (1996) және «Тұрақты» (1999) романдары. 2018 жылы жазған «Ақымақ патша жылы» кітабы Театр зерттеу қоғамының 2019 жылғы Театр кітабы сыйлығын жеңіп алды. Шер сонымен қатар бірнеше пьеса жазды, оның ішінде «I. D.» (2003) және «Primo» (2004). Соңғысы 2005 жылы фильмге бейімделді. 2008 жылы Шер қатыспаған «Алпауыт» пьесасы Хэмпстед театрында қойылды. Басты кейіпкерлер – Микеланджело (Давидті жасаған кезінде), Леонардо да Винчи және олардың ортақ шәкірті Вито. 2005 жылы Шер «Сван театрында Мугабемен таңғы ас» спектаклін қойды. 2006 жылы сәуірде спектакль Сохо театрына, ал бір айдан кейін Герцогиня театрына көшірілді. 2007 жылы ол өзінің туған Оңтүстік Африкасы туралы «Murder Most Foul» атты Channel 4 телеарнасы үшін қылмыстық деректі фильм түсірді. Фильмде актер Брет Голдин мен модельер Ричард Блумның қосқан қылмысы қарастырылады. 2011 жылы Шер Би-Би-Си телесериалы «Көлбеу сызық» сериалдарында Гликман рөлінде ойнады.

Жеке өмір

2005 жылы Шер және режиссер Грегори Доран, ол кәсіби тұрғыда жиі бірлесіп жұмыс істеген, Ұлыбританияда азаматтық серіктестікке тіркелді. Олар 2015 жылдың 30 желтоқсанында, азаматтық серіктестікке тіркелгеннен кейін он жылдан астам соң үйленді. 2021 жылдың 10 қыркүйегінде Шердің аурудың соңғы сатысында екені хабарланды, ал Доран оған күтім көрсету үшін RSC-ден рұқсат алып демалысқа шықты. Шер 2021 жылдың 2 желтоқсанында 72 жасында Стратфорд-апон-Авон қаласындағы үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды.

Фильм

Жыл Атау Рөлі 1976 The Madness Полиция қызметкері/Кафедегі жас жігіт 1978 ITV Playhouse Моррис 1979 Collision Course Тасик Play for Today Натан One Fine Day Мырза Алперт Yanks Әскери қызметкер 1980 Супермен II Бел Бой 1985 Шейди Оливер Шейди 1989 Эрик Викинг Локи 1990 Сценарий Дэвид Самуэльс 1993 Экран екі Чингис Кохн 1994 Шекспир: Анимациялық ертегілер Ричард III 1995 Жас уланушының нұсқаулығы Эрнест Цейглер Қалай қарасаң да жағдай нашар! Дон 1996 Саздардағы жел Бас жұлдыз Индиялық жаз Джек Ай тасы Сержант Кафф 1997 Миссис Браун Бенджамин Дизраэли 1998 Шекспир ғашық Доктор Моты 1999 Қысқы ертегі Леонт, Сицилия патшасы Керемет жасаушы Бен Азра (дауыс) 2001 Макбет Макбет 2004 Черчилль: Голливуд жылдары Адольф Гитлер 2005 Жоғары агенттік Аспаз Үлкен қойылымдар Примо Леви Примо Примо Леви 2008 Үш және сыртқа Морис Шедевр Қазіргі заманғы 2010 Вольфман Доктор Хоэннер 2013 Хобит: Смаугтың құлдырауы Трайн II (тек кеңейтілген нұсқасы) 2014 Соғыс кітабы Дэвид

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1981 Тарихшы Адам Говард Кирк Эпизодтар: "Бөлгі 1: 2 қазан 1972" "Бөлгі 2: 3 қазан 1972 (таң)" "Бөлгі 3: 3 қазан 1972 (кеш)" "Бөлгі 4: Өте ауыр моральдық бұзылыс" 1982 Бақытты Джимнің одан әрі оқиғалары Морис Виктор 1 эпизод 1992 Комикстер ұсынады: "Ағлаған ойын (6 маусым, 2 эпизод)" Қоқыс редакторы 1995 Бір аяғы қабірде: "Шаңды қайта орналастыру" Мистер Протроу Диалогсыз ойнады 1999 Хорнблоер: "Бақалар мен омарлар" Полковник Монкутант 2002 Қазылар алқасы Джеральд Льюис QC 2003 Үй Джеральд Баллантайн 2004 Мерфи заңы Франк Джереми 1 эпизод 2007 Компания Езра бен Эзра, раввин 2008 Құдай сотталады Акиба 2011 Көлеңкелі сызық Питер Гликман Эпизодтар: "Эпизод 1.5" "Эпизод 1.6" 2013 Агата Кристинің Марпл: Кариб теңізінен құпия Джейсон Рафиел