Кіріспе
Ирландиялық Якобит әскерінің кетуі
"Жабайы қаздардың қашуы" – Патрик Сарсфилдтің басшылығындағы ирландиялық Якобит әскерінің 1691 жылғы 3 қазандағы Лимерик шартында келісілгендей, Ирландиядан Францияға кетуі. Бұл Ирландиядағы Вильгельм соғысының аяқталуынан кейін болды. Көбінесе "Жабайы қаз" термині ирланд тарихында 16, 17 және 18 ғасырларда континенттік Еуропа әскерлерінде қызмет ету үшін кеткен ирланд сарбаздарын атау үшін қолданылады. Осы соғыстың 1690 жылы басталған алғашқы толқыны француздық Ирланд бригадасын құрады, олар кейде қате түрде "Жабайы қаз" деп сипатталады.
Испания қызметі
1590 жылдары Сегіз жылдық соғыста континенттік державаның құрамында қызмет еткен алғашқы ирланд әскерлері испандық Фландрия армиясының құрамында ирланд полкін құрды. Бұл полкті ағылшын католигі Уильям Стэнли Ирландияда ағылшын билігі елден қуғысы келген ирланд сарбаздары мен жалдамалылардан құраған. (Тюдорлардың Ирландияны жаулап алуы туралы да қараңыз). Стэнлиге Елизавета I тапсырма берді және ол голландтық Біріккен провинцияларды қолдап, өзінің полкін ағылшын жағында басқаруға тиіс болды. Алайда 1585 жылы Стэнли испандықтардың діни себептері мен парасын қабылдап, полкпен бірге испан жағына ауысты. 1598 жылы Диего Брочеро де Аная испан королі Филипп III-ке былай деп жазды: "Сіздің билігіңіз жыл сайын Ирландияға кейбір ирланд сарбаздарын жұмысқа алуға бұйрық беруі керек, олар қатал және мықты адамдар, ал суық ауа райы немесе нашар тамақ оларды испандықтар сияқты оңай өлтіре алмайды, өйткені олардың аралында, бұл одан әлдеқайда суық, олар жалаңаяқ, жерде ұйықтап, жүзім наны, ет және су жейді, ешқандай шарап ішпейді. Бөлім Голландияда 1600 жылға дейін соғысты, содан кейін шайқастар мен аурулар салдарынан қатты азайып, таратылды. Тоғыз жылдық соғыста Гелл әскерлерінің жеңілісінен кейін 1607 жылы "Лордтардың қашуы" болды. Тирон графы Хью О'Нилл, Тирконнелл графы Рори О'Доннелл және Беар мен Бантри лорды Донал О'Салливан көптеген басшылармен, Галлоуглас және олардың Ольстерден келген ізбасарларымен бірге Ирландиядан қашып кетті. Олар Ирландиядағы көтерілісін қайта бастау үшін испандықтардың көмегін алуға үміттенді, бірақ Испания королі Филипп III Англиямен соғысты қайта бастауды қаламады және олардың өтінішін қабылдамады. Дегенмен, олардың келуі Фландрияда жаңа ирланд полкінің құрылуына әкелді, оны ирландтық галликалық дворяндар басқарды және олардың ізбасарлары мен Ирландиядағы тәуелділерінен жұмысқа алынды. Бұл полк испандық қызметтегі алдыңғыларына қарағанда ашық саяси болды және Ирландияның ағылшын протестанттық билігіне жаулықпен қарсы болды. Полк Хью О'Ниллдің ұлы Джонның қол астында болды. Белгілі офицерлер Оуэн Ро О'Нилл мен Хью Дуб О'Нилл болды. 17 ғасырдың басында католиктерге Ирландияда әскери және саяси лауазымдарға орналасуға тыйым салынды. Нәтижесінде испандықтардың қызметіндегі ирландтық бөлімшелер католиктік көне ағылшындық офицерлерді, мысалы Томас Престон мен Гаррет Барриді тарта бастады. Бұл ер адамдар өздерінің галликалық әріптестерінен гөрі ағылшындық көзқарасқа ие болды және 1627 жылы Ирландияға шабуыл жасау үшін ирланд полкін пайдалану жоспарлары бойынша келіспеушілік туды. Полк 1609-1621 жылдар аралығында Брюссельдегі Сегіз жылдық соғыстағы бітім кезінде гарнизонға орналасты және сол жердегі семинарияда орналасқан ирландтық католик дінбасыларымен байланыстар орнатты, сонымен қатар Флоренс Конройды қоса алғанда, ирланд колледждерін құрды. Испанияға қызмет еткен көптеген ирланд әскерлері 1641 жылғы ирландтық көтерілістен кейін Ирландияға оралды және Ирландияның Конфедеративтік әскерлерінде, ирландтық католиктердің қозғалысында шайқасты. Конфедерация жеңілгенде және Ирландияны Кромвельдік жаулап алғаннан кейін, 34 000-ға жуық ирланд конфедерациялық әскер Испанияда қызмет іздеу үшін елден қашып кетті. Кейіннен олардың кейбіреулері француздықтарға қызмет ету үшін дезертирлік жасады, онда жағдай жақсы деп саналды. XVIII ғасырда Испанияның ирланд полкі тек Еуропада ғана емес, Америкада да қызмет етті. Мысалы, Ирландия полкі (1698 жылы құрылған) 1770 жылдан 1771 жылға дейін Гаванада, Ультония полкі (1709 жылы құрылған) 1768 жылдан 1771 жылға дейін Мексикада, ал Гиберния полкі (1709 жылы құрылған) 1782 жылдан 1783 жылға дейін Гондураста орналасқан. Наполеон соғыстары кезінде осы үш ирландтық жаяу әскер полкі де испан армиясының құрамына кірді. Үлкен шығын мен жұмысқа алуға қиындықтар бұл бөлімшелерде ирланд элементін азайтты, бірақ офицерлер ирландтық тегін сақтады. Гиберния полкі 1811 жылы галисийлік сарбаздармен қайта құрылуы керек болды және соғысты толықтай испан корпусы ретінде аяқтады. Барлық үш полк 1818 жылы жеткілікті жұмысқа алынушылар болмағандықтан, ирландтық немесе басқа шетелдіктер болсын, таратылды.
that every year Your Highness should order to recruit in Ireland some Irish soldiers, who are people tough and strong, and nor the cold weather or bad food could kill them easily as they would with the Spanish, as in their island, which is much colder than this one, they are almost naked, they sleep on the floor and eat oats bread, meat and water, without drinking any wine. The unit fought in the Netherlands until 1600 when it was disbanded due to heavy wastage through combat and sickness. Following the defeat of the Gaelic armies of the Nine Years' War, the "Flight of the Earls" took place in 1607. The Earl of Tyrone Hugh O'Neill, the Earl of Tyrconnell Rory O'Donnell and the Lord of Beare and Bantry, Donal O'Sullivan, along with many chiefs, Gallowglass, and their followers from Ulster, fled Ireland. They hoped to get Spanish help in order to restart their rebellion in Ireland, but King Philip III of Spain did not want a resumption of war with England and refused their request. Nevertheless, their arrival led to the formation of a new Irish regiment in Flanders, officered by Gaelic Irish nobles and recruited from their followers and dependents in Ireland. This regiment was more overtly political than its predecessor in Spanish service and was militantly hostile to English Protestant rule of Ireland. The regiment was led by Hugh O'Neill's son John. Prominent officers included Owen Roe O'Neill and Hugh Dubh O'Neill. A fresh source of recruits came in the early 17th century, when Roman Catholics were banned from military and political office in Ireland. As a result, the Irish units in the Spanish service began attracting Catholic Old English officers such as Thomas Preston and Garret Barry. These men had more pro English views than their Gaelic counterparts and animosity was created over plans to use the Irish regiment to invade Ireland in 1627. The regiment was garrisoned in Brussels during the truce in the Eighty Years' War from 1609 to 1621 and developed links with Irish Catholic clergy based in the seminary there, creating the Irish Colleges including Florence Conroy. Many of the Irish troops in Spanish service returned to Ireland after the Irish Rebellion of 1641 and fought in the armies of Confederate Ireland a movement of Irish Catholics. When the Confederates were defeated and Ireland occupied after the Cromwellian conquest of Ireland, around 34,000 Irish Confederate troops fled the country to seek service in Spain. Some of them later deserted or defected to French service, where the conditions were deemed better. During the 18th century, Spain's Irish regiments saw service not only in Europe but also in the Americas. As examples, the Irlanda Regiment (raised 1698) was stationed in Havana from 1770 to 1771, the Ultonia Regiment (raised 1709) in Mexico from 1768 to 1771, and the Regiment of Hibernia (raised 1709) in Honduras from 1782 to 1783. At the time of the Napoleonic Wars all three of these Irish infantry regiments still formed part of the Spanish army. Heavy losses and recruiting difficulties diluted the Irish element in these units, although the officers remained of Irish ancestry. The Hibernia Regiment had to be reconstituted with Galician recruits in 1811 and ended the war as an entirely Spanish corps. All three regiments were finally disbanded in 1818 on the grounds that insufficient recruits, whether Irish or other foreigners, were forthcoming.
Италиялық қызмет
Италиядағы ежелгі және дәстүрлі "mestiere delle armi" аз зерттелгеніне қарамастан, ирландтар үшін де белгілі мамандық болды. Лукас Тафтың "tercio" (шамамен 500 адам) 1655 жылға қарай Миланда қызмет етті. Савой армиясында да ирландтар болды, бірақ Италияда ирландтар негізінен испан әкімшілігімен ұйымдастырылды. 1694 жылы Миландағы тағы бір полк тек ирландтардан тұрды. Испанияның Милан армиясындағы 20 000 адамның шамамен 3–4% ирландтарды құрады. Бұл үлкен көрсеткіш емес, бірақ сапа тұрғысынан маңызды болды. Осыған байланысты, Бервик және Лирия герцогы Джеймс Фрэнсис Фитц Джеймс Стюарт (1696–1739) осы жетістіктің бір мысалы ғана. Ол 1711 жылы монархияға қызмет етуді бастады және генерал-лейтенант (1732) шеніне жетіп, Ресейде, Австрияда және Неапольде елші болды, сонда қайтыс болды. 1702 жылы Фрэнсис Терри бастаған ирланд гранадерлер ротасы Венеция қызметіне қабылданды. Якобит эмигранттарының бұл тобы 1706 жылға дейін Зарада қызмет етті. Полковник Терри венециялық драгун полкінің полковнигі болды, және Терри отбасы оны 1797 жылға дейін басқарды. Полковник Терридің драгундарының формасы ирландтық дәстүр бойынша қызыл және көк түстерде болды. Ирландиялық якобиттерден құралған Лимерик полкі 1718 жылы испан қызметінен Сицилияның Бурбон королінің қызметіне ауысты.
Австрия қызметі
Осы кезеңде Еуропа елдерінің әскерлерінде немесе қызметінде, соның ішінде Австрия Габсбургтер империясында көптеген ирланд офицерлері мен сарбаздары болды. Габсбургтер империясының ирланд қолбасшыларының басқа ирландтар басқарған жау әскерлерімен кездесуі сирек емес еді, олар бұрын Ирландиядағы британдық үстемдікке қарсы көтерілістерде бірге шайқасқан болатын. Мұндай мысалдың бірі – Ресей императорлық армиясындағы генерал-фельдмаршал Питер Лейси. Оның ұлы Франц Мориц графы фон Лейси Австрия қызметінде өзгеше көзге түсті. Лобосиц шайқасындағы австриялық қолбасшы, генерал Максимилиан Улисс графы фон Браун да ирланд тегінен шыққан. Австрия әскеріне шақыру Ирландияның орталық аймақтарында жүргізілді, ал Тааффе, О’Нилл және Уоллис отбасыларының мүшелері Австрияда қызмет етті. Ольстерден келген граф Александр О’Нелли (О’Нилл) 1734-1743 жылдары 42-ші богемиялық жаяу әскер полкіне басшылық етті. Ал 1634 жылы, Отыз жылдық соғыс кезінде Вальтер Деверо басқарған ирланд офицерлері императордың бұйрығымен генерал Альбрехт фон Валленштейнды өлтірді. 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасыр бойында Габсбургтер империясында тағы да ирланд офицерлері қызмет етті, мысалы Андреас О’Райли фон Балинлу (1742–1832), оның әскери қызметі Жеті жылдық соғыс, Бавария мұрагерлік соғысы, Австрия-Түрік соғысы, Француз революциялық соғыстары және Наполеон соғыстары арқылы өтті, сондай-ақ Лаваль графы Нюгент фон Вестмеат және император Франц Иосиф I-нің өмірін қастандықтан құтқарған Максимилиан графы О’Доннел фон Тирконнелл. Готфрид фон Банфилд Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ең табысты австро-венгр теңіз әскери ұшқышы атанды.
Швед және поляк қызметі
1609 жылы Ирландияның сол кездегі лорд-депутаты Артур Чичестер, Ольстерден 1300 бұрынғы көтерілісші ирланд сарбазын протестант швед әскерінде қызмет ету үшін жер аударып жіберді. Бірақ, католик дін қызметкерлерінің ықпалымен, олардың көпшілігі поляк қызметіне қашып кетті. Протестант шведтер қызметіндегі католик ирланд әскерлері Клюшино шайқасында, көбінесе католик Польшаға қарсы, сол кезде заңды түрде дін бостандығына ие болған жалғыз еуропалық елге қарсы жақ ауыстырды. Ирландиялықтар бірнеше жыл бойы поляк-москва соғысы (1605-1618) кезінде поляк қызметінде болды, олардың жалақысы төленбей қалғанша.
Басқа пайдалану
"Жабайы қаздар" термині кейде ирланд эмигранттарын білдіру үшін метафора ретінде қолданылады. Мұндай қолданысты, мысалы, "Irish Times" газетіндегі "Жабайы қаздар" деген аталатын тұрақты рубрикадан көруге болады, онда "шет елде жұмыс істейтін ирландтар өздерінің әңгімелерін бөліседі".