Кіріспе

Жүйелік талдауда диакоптика (грекше dia – арқылы + kopto – кесу, жырту) немесе "Жырту әдісі" – (көбінесе физикалық) мәселені толық мәселенің нақты шешімін алу үшін жеке-жеке шешілетін кіші мәселелерге бөлуді қамтиды, содан кейін олар біріктіріледі. Бұл терминді Габриэль Крон "Диакоптика – Үлкен жүйелерді бөліктеп шешу" атты сериясында енгізді, ол 1957 жылдың 7 маусымынан 1959 жылдың ақпанына дейін Лондон, Англияда The Electrical Journal журналында жарияланды. Жиырма бір бөлім жиналып, 1963 жылы сол атпен кітап ретінде басылды. Диакоптика терминін Юнион колледжінің философия факультетінің профессоры Филип Стэнли ойлап тапты.

Ерекшеліктері

Кронның айтуынша, "Диакоптика немесе жырту әдісі – берілген физикалық немесе экономикалық жүйемен байланысты теңдеулер + график немесе матрицалар + график сияқты ақпарат сақтау орындарының біріккен теориясы". Крон осы жерде "жырту әдісін" жүзеге асыру үшін жүйелік теңдеулер ғана емес, сонымен қатар жүйенің топологиясы да қажет екенін айтты. Диакоптиканы алгебралық топология тұрғысынан Дж. Пол Рот түсіндірді. Рот, берілген кедергі матрицасы немесе өткізгіштік матрицасы бар электр желісінде ток пен кернеуді схемалық топологияны пайдалану арқылы Кирхоффтың схемалық заңдарын қалай шешуге болатынын сипаттайды. Рот Кронның "ортогональдық шарттарын" гомология немесе кохомологияның нақты тізбектеріне аударады. Роттың түсіндірмесін Рауль Ботт Mathematical Reviews журналында растады. Рот былай дейді: "Жырту, негізінен, K~ желісінің бір (шешуі оңай) шешімінен K желісінің шешімін алудан тұрады, K желісі K~ желісімен бірдей тармақтар санына ие және 1 тізбектер мен 1 котізбектер топтары арасында L бірдей изоморфизмі бар". Диакоптиканы, мысалы, матрицалық әдістер арқылы ірі желілерді шешу туралы мәтінде қолдануға болады. Диакоптика, ыдырау әдісі ретінде ерекше, өйткені ол "қиылыс қабатындағы" (ішкі жүйелер арасындағы шекара) мәндерді ескереді. Бұл әдісті параллель өңдеу қауымдастығы "Домендік ыдырау" деген атпен қайта ашты. Кит Боуденнің айтуынша, "Крон, әлбетте, инженерияның онтологиясын іздеді". Боуден сонымен қатар "көп деңгейлі иерархиялық нұсқаны сипаттады, онда кіші жүйелер рекурсивті түрде кіші-кіші жүйелерге бөлінеді". Транспутермен параллель есептеулерді жүзеге асырғанда, Кит Боуден диакоптиканың қалай қолданылуы мүмкін екенін сипаттады. Кванттық есептеудің параллелизмі қалай тиімді болатыны әлі де ашық сұрақ болып қалады.

Жапония

1951 жылы Жапонияда "инженерлік ғылымдардағы негізгі мәселелерді геометрия арқылы біріктіру мақсатында жиырмаға жуық ғалым мен инженерден тұратын топ ұйымдастырылды, 1954 жылы бұл топ Қолданбалы Геометрияны Зерттеу Ассоциациясы (RAAG) деп аталған жаңа ұйымға қайта құрылды". "Крон – шетелден келген алғашқы негіздеуші мүше болды. Ол өмірінің соңына дейін Құрметті мүше статусын сақтап қалды. Содан бері RAAG мүшелерінің саны екі жүз елуге жетті, олар бүкіл әлемге тараған". Крон мен басқа авторлардың диакоптика туралы көптеген мақалалары RAAG естеліктерінде жарияланды. Жапонияның Саппоро қаласында шығарылатын "Тензор" журналы 1951 жылы Кронды "құрметті редакция алқасына" мүше етіп алды. Ол 1955 жылғы наурыз айындағы санына мақала жариялады.

Ұлыбритания

Кронның ықпалы АҚШ-тан әрі тараған. Ұлыбританияның Тензор қоғамы тензорлық талдауды түсіну және қолдануды одан әрі дамыту мақсатында құрылды. 1950 жылы оны S. Austen Stigant Ұлыбританияның Тензор клубы ретінде құрды және Matrix and Tensor Quarterly журналын жариялай бастады. Кронның сөзінше, "Электр журналы" үшін "Диакоптика" сериясын жазуды алғаш ұсынған S. Austen Stigant болды. 1961 жылдың қыркүйегінде клуб қоғамға айналды. 1968 жылы (19-том) журнал Габриэль Кронның қазасына орай еске алу саны шығарды. Журнал 1987 жылға дейін жарияланып тұрды. "Associated Electrical Industries Ltd. компаниясының C. H. Flurscheim және J. R. Mortlock Энергия жүйелері инженерлік бөліміне Диакоптиканы практикалық жүктеме ағыны мәселелерін және кейбір қиын механикалық діріл мәселелерін шешу үшін зерттеуге бағыт берді; бұл зерттеулер маңызды нәтижелер берді."