Кіріспе
Британдық сәулетші (1928–2021)
Харольд Оуэн Людер (7 тамыз 1928 – 8 қазан 2021) – 1960 және 1970 жылдары Ұлыбританияда көптеген танымал және кейде даулы ғимараттарды жобалаған британдық сәулетші. Көптеген ғимараттары қазір бұзылған. Ол Архитекторларды тіркеу кеңесінің төрағасы және 1981–1983 және 1995–1997 жылдары Британдық сәулетшілердің Корольдік институтының президенті болып екі рет қызмет етті. 1957 жылы «Оуэн Людер Партнершипі» жеке практикасын құрды, ал 1987 жылы «Коммуникация құрылысында» консалтингтік фирмасын ашу үшін кетіп қалды.
Ерте өмір және мансап
Людер 1928 жылы Лондонда туған, әкесі белгісіз, ал 1931 жылы Эдвард Чарльз Людермен үйленген Эллен Клара Мейсонның баласы. Ол Оңтүстік Лондондағы Олд-Кент жолында өскен. Бала кезінде ол ұшақтарды жобалауды армандаған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сәулетші болуды шешті. 2005 жылы BBC Radio 3 радиосында Гейтсхед көп қабатты автотұрағы туралы хабар таратылды. Лэнгем зерттеу орталығы жасаған Тринити-скверге арналған радиофоникалық құрметтеу, бағдарлама толығымен автотұрақтың дыбыстарынан жасалды және төртінші дюймдік таспаға өңделді. Людер 1967 жылы Виктория дәуіріндегі өрт сөндіру станциясын Оңтүстік Лондон театрына айналдыру жобасын да жүзеге асырды. Ол сонымен қатар Ламбет ауданында 26–28 Гроуввей (1953) және 76–78 Херн Хилл Роуд (1954) сияқты бірнеше шағын үйлерді жобалады, соңғысының бірі құрылысы аяқталғаннан кейін Людердің өзінде болды. OLP-тің көп дау тудырмаған ғимараттарының кейбіреулері назардан тыс қалды, ал көпшілігі орынға тиімді жауап беретін, инновациялық және ойлы жобалар, сонымен қатар ғимаратқа көрінетін рет пен құрылымды әкеледі. Бұл көбінесе күрделі баспалдақтармен, берік тік және көлденең байланыстармен, ерекше терезе дизайнымен және ғимараттың сыртқы түрін анықтайтын кеңістіктік көлемдермен көрінеді. Мысалы, тұрғын үй және аралас мақсаттағы жобаларында олар тұрақты стильдік тілді көрсетеді және көптеген нысандар қазірге дейін жақсы пайдаланылуда. Оларға Харрогейт үйі, Харрогейт (1963), Солтүстік Лондондағы Хендон Холл Корт (1963) және Хоувтағы 16 Гранд Авеню (1965) жатады. OLP Людер біраз уақыт тұрған Оңтүстік Лондонда және Ұлыбританияның басқа да аймақтарында көптеген ғимараттар салды. OLP Нигерия, Бельгия, Сауд Арабиясы және Грекия үшін серіктестіктердегі жобаларды да әзірледі. Шындығында, OLP-нің жұмысын қайта қарау қажет. Ол бруталистік сәулетші ретінде танымал, бірақ оның жұмысы осы терминнен гөрі әлдеқайда кең, нәзік және ықпалды. Оның сәулеттік көрінісі Норман Фостер және Заха Хадид сияқты заманауи сәулетшілерге ұқсас, ал әлеуметтік және коммерциялық тапсырмаларға инновациялық көзқарасы оларға үлгі болуы мүмкін. Гейтсхедтегі Тринити алаңы 2010 жылы, ал Дервент мұнарасы 2012 жылы бұзылды. Catford Centre, Людердің Трикорн типіндегі соңғы сақталған қалалық орталығы, 2010 жылы жергілікті кеңес тарапынан "жаңғырту" мақсатымен сатып алынды, бұл жердегі тұрғын үйлерді бұзуды қамтиды. Сидкуптағы Роксби үйі оның кейінгі жұмыстарының мысалы ретінде сақталған. National Life Stories 2015/16 жылдары Оуэн Людермен ауызша тарих сұхбатын (C467/128) жүргізді, ол Британ кітапханасында сақталатын "Сәулетшілер өмірі" жинағына енгізілді.
Luder featured in the 2005 BBC Radio 3 broadcast Gateshead Multi Storey Car Park. A radiophonic tribute to Trinity Square, produced by Langham Research Centre, the programme was made entirely from the sounds of the carpark, processed and treated on quarter inch tape. Luder also designed the conversion of a Victorian fire station into the South London Theatre in 1967. In addition he designed a number of small houses in the borough of Lambeth including 26–28 Groveway (1953) and 76–78 Herne Hill Road (1954), one of the latter was occupied by Luder upon completion. Some of the less controversial OLP buildings have escaped attention and many are conceptual, innovative, and thoughtful schemes that respond effectively to place while bringing a visible structured order to a building. This is often manifested by complex staircases, strong vertical and horizontal articulation, bespoke window design, and spatial volumes punctuating the external form of the building. In their housing and mixed use developments, for example, they display a consistent formal language and many continue to be well used to the present. Examples of these include Harrogate House, Harrogate (1963), Hendon Hall Court in North London (1963), and 16 Grand Avenue in Hove (1965). The OLP built many buildings around South London, where Luder lived for some time, but also much wider in the UK. The OLP also developed unbuilt schemes for Nigeria, Belgium, Saudi Arabia, and Greece where partnership practices were started. Indeed The OLP's work is deserving of re evaluation. He is labelled as a brutalist architect but his work is far more extensive, subtle, and influential than that term dictates. His architectural vision is akin to contemporary architects such as Norman Foster and Zaha Hadid and his innovative approach to a wide range of architectural briefs both social and commercial may well have set an example for them to follow. Trinity Square in Gateshead was demolished in 2010, and Derwent Tower in 2012. The Catford Centre, Luder's last surviving town centre of the Tricorn type, was purchased by the local council in 2010 for "regeneration", which may involve demolition of the housing on the site. Roxby House in Sidcup survives as an example of his later work. National Life Stories conducted an oral history interview (C467/128) with Owen Luder in 2015 16 for its Architects Lives' collection held by the British Library.
Өлім
Людер 8 қазан күні 2021 жылы 93 жасында дүние сарды.