Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Өмірді зерттеудің технологиялық қолданысына бағытталған ғылыми-фантастикалық жанр, дистопиялық киберпанк және ғылыми-фантастиканың қосалқы жанры.
Science fiction genre that focuses on technological use of life studies
dystopian cyberpunk and science fiction subgenre
Биопанк ("биотехнология" немесе "биология" және "панк" сөздерінің қосылуынан пайдасқан) – биотехнологияға негізделген ғылыми-фантастиканың қосалқы жанры. Ол киберпанктан туындаған, бірақ механикалық киберқұралдар мен ақпараттық технологиялардың орнына биотехнологияның салдарына назар аударады. Биопанк синтетикалық биологиямен айналысады. Онда биохакерлер, биотехнологиялық мегакорпорациялар және адам ДНК-сын манипуляциялайтын үкіметтік агенттіктер бейнеленеді. Көбінесе киберпанк атмосферасын сақтай отырып, биопанк генетикалық инженерияның қараңғы жақтарын зерттейді және биотехнологияның теріс жақтарын көрсетеді.
Biopunk (a portmanteau of "biotechnology" or "biology" and "punk") is a subgenre of science fiction that focuses on biotechnology. It is derived from cyberpunk, but focuses on the implications of biotechnology rather than mechanical cyberware and information technology. Biopunk is concerned with synthetic biology. It is derived of cyberpunk involving bio hackers, biotech megacorporations, and oppressive government agencies that manipulate human DNA. Most often keeping with the dark atmosphere of cyberpunk, biopunk generally examines the dark side of genetic engineering and represents the low side of biotechnology.
Сипаттама
Биопанк – ғылыми фантастиканың киберпанкпен тығыз байланысты жанры, ол рекомбинантты ДНҚ-ның табылуынан кейін биотехнологиялық революцияның жақын болашақтағы (көбінесе көзделмеген) салдарына назар аударады. Биопанк әңгімелері адамдардың немесе топтардың күресін зерттейді, көбінесе адам эксперименттерінің нәтижесінде пайда болғандардың, тоталитарлық үкіметтер мен мегакорпорациялардың дистопиялық аядағы қарсылығын көрсетеді. Бұл үкіметтер мен корпорациялар биотехнологияларды әлеуметтік бақылау мен пайда табу құралы ретінде қолданады. Киберпанктан айырмашылығы, ол ақпараттық технологияға емес, синтетикалық биологияға негізделген. Пост-киберпанк әдебиетіндегідей, адамдар көбінесе киберқұрылғылармен емес, генетикалық манипуляциялар арқылы өзгертіліп, жақсартылады. Биопанк әдебиетінің көптеген ерекшеліктері Уильям Гибсонның «Нейромансер» романынан бастау алады – бұл алғашқы киберпанк романдарының бірі. Бұл саладағы белгілі жазушылардың бірі – Пол Ди Филиппо, ол мұндай әңгімелер жинағын «рибофунк» деп атады, бұл «рибосома» және «фанк» сөздерінің қосындысы. Ди Филиппо «RIBOFUNK: The Manifesto» атты манифестінде былай деп жазды:
Biopunk is a subgenre of science fiction closely related to cyberpunk that focuses on the near future (most often unintended) consequences of the biotechnology revolution following the invention of recombinant DNA. Biopunk stories explore the struggles of individuals or groups, often the product of human experimentation, against a typically dystopian backdrop of totalitarian governments and megacorporations which misuse biotechnologies as means of social control and profiteering. Unlike cyberpunk, it builds not on information technology, but on synthetic biology. Like in postcyberpunk fiction, individuals are usually modified and enhanced not with cyberware, but by genetic manipulation. Many features of biopunk fiction have their roots in William Gibson's Neuromancer, one of the first cyberpunk novels. One of the prominent writers in this field is Paul Di Filippo, though he called his collection of such stories ribofunk, a blend of "ribosome" and "funk". In RIBOFUNK: The Manifesto, Di Filippo wrote:
blockquote|Неге рибо? Кибернетика киберпанк фантастикасы туған кезде өлі ғылым еді, тірі тәжірибешілері жоқ тұйық көше. Сонымен қатар, «кибер» префиксі, комикстерден нашар фильмдерге дейінгі әртүрлі салаларда шамадан тыс қолданылуынан қалыпты жағдайына келтірілмейтіндей болып кетті. Бұл термин енді жұртшылықтың санасында компьютерлік хакерлік және Робокоп сияқты қиял-ғайып киборгтардан басқа ештеңе білдірмейді. Вайнердің өзінің мәтіндері жүйелі дүниетанымын құру үшін жеткілікті метафораларды ұсынбайды. Неге фанк? Панк киберпанк фантастикасы туған кезде өлі музыка еді, бірақ әлі хабарды түсінбеген тірі музыканттары бар тұйық көше. Музыканың нигилистік, хилиастикалық дүниетанымы өзінің жалғыз мүмкін аяқталуына жетті: өзін-өзі жою. Рибофунк не? Рибофунк – бұл келесі революция, шын мәнінде маңызды революция биология саласында болады деген қағиданы мойындайтын, оған негізделген және оны көрсететін спекулятивтік әдебиет. Поптың сөзін парафраздай отырып, рибофунк: «Адамзатты зерттеудің дұрыс жолы – өмірді зерттеу» дейді. Физика мен химияны ұмытыңыз, олар тірі материяны зерттеу құралдары ғана. Компьютерлер? Өмірді модельдеу және симуляциялау құралдары ғана. Жасұн – патша! Бразилияда биопанк қозғалысы 2020 жылы Клейтон Де Ла Видің «О Último Ruivo» кітабымен танымал болды. Бұл кітап қоғамның медициналық жағынан айтарлықтай жақсарғанын және әлемдегі барлық ауруларды жоюға қабілетті екенін көрсетеді, бірақ бұл кең ауқымды этникалық тазалау мен геноцидтің құнымен жүзеге асырылады. Хаотикалық жағдай қысымға ұшыраған халықтың қорқыныш пен үрейге толы ортасымен ауыстырылады. Тағы бір мысал – 1999 жылдан 2003 жылға дейін жарық көрген «Жаңа джедай ордені» сериясы, онда биотехнологияны ғана пайдаланатын Юужан Вонг көрнекті рөлде.
blockquote|Why Ribo?Cybernetics was a dead science when cyberpunk SF was born, a cul de sac without living practitioners. Furthermore, the "cyber" prefix has been irreparably debased by overuse, in vehicles ranging from comic books to bad movies. The tag now stands for nothing in the public mind but computer hacking and fanciful cyborgs such as Robocop. And Weiner's actual texts do not provide enough fruitful metaphors for constructing a systematic worldview. Why Funk?Punk was a dead music when cyberpunk SF was born, a cul de sac albeit with living practitioners who just hadn't gotten the message yet. The music's nihilistic, chiliastic worldview had already culminated in its only possible end: self extinction. What is Ribofunk then?Ribofunk is speculative fiction which acknowledges, is informed by and illustrates the tenet that the next revolution—the only one that really matters—will be in the field of biology. To paraphrase Pope, ribofunk holds that: "The proper study of mankind is life." Forget physics and chemistry; they are only tools to probe living matter. Computers? Merely simulators and modelers for life. The cell is King! In Brazil, the biopunk movement was popularized in 2020 with the book O Último Ruivo, written by Clayton De La Vie, which portrays a reality where society has greatly improved medically and is able to eradicate nearly all diseases in the world, at the cost of widespread ethnic cleansing and genocide. The chaotic scenario is replaced by an oppressive and fear laden environment on the part of a coerced population. Another example is the New Jedi Order series published from 1999 to 2003, which prominently feature the Yuuzhan Vong who exclusively use biotechnology.