Кіріспе

Қорғаныс министрлігінің Гламорган аңғарында орналасқан, Уэльс. Қорғаныс министрлігі Сент-Атан немесе MOD Сент-Атан (Welsh: Maes awyr Sain Tathan), бұрын Корольдік әуе күштері Сент-Атан, немесе жай ғана RAF Сент-Атан деп аталатын, Қорғаныс министрлігінің ірі бөлімшесі болып табылады. Бұл базаның өмірі бойында RAF No. 4 Техникалық оқу мектебі және ірі ұшақтарды техникалық қызмет көрсету бөлімшесі орналасқан. Сент-Атан сонымен қатар Ұлыбритания армиясының бөлімшелерін, оның ішінде Уэльс гвардиясының 1-батальонын орналастыру үшін де пайдаланылған. Бір кезде мұнда тарихи ұшақтардың үлкен коллекциясы сақталған. Сент-Атаннан тұрақты түрде жұмыс істейтін жалғыз эскадрилья – Уэльс университеттерінің әуе эскадрильясы (ҚР Әскери-әуе күштері университеттерінің 14 әуе эскадрильясының бірі), Grob Tutors ұшатын. Әуе оқу корпусының 2300-шы эскадрильясы да осы базада орналасқан. 1947 жылдың мамыр айынан 1973 жылдың тамызына дейін Сент-Атан әкімшілік шеберлік оқу мектебіне де үй болды, ол 12 жылдық қызмет мерзіміне басқа RAF бөлімшелеріне жіберілместен бұрын кеңсе қызметкері немесе бухгалтерлік, жабдықтау және әкімшілік салаларында жұмыс істеуге шақырылған жігіттер үшін 20 айлық оқу бағдарламасын ұсынды. Сент-Атан Ұлыбританияның жаңа қорғаныс академиясы үшін белгіленген орын болды, бірақ бағдарлама 2010 жылы тоқтатылды. 2019 жылдың 1 сәуірінде аэродромның бөлігі әскери бақылаудан азаматтық бақылауға берілді. Қазір ол Уэльс үкіметінің меншігінде және Бро Татан әуежайы ретінде белгілі, сондай-ақ Бро Татан бизнес паркі орналасқан. MOD St Athan әлі де бар, ол әуежайға жақын орналасқан казарма аумағын қамтиды.

Алғашқы жылдары

Станция ресми түрде 1938 жылдың 1 қыркүйегінде RAF (Royal Air Force) St Athan ретінде ашылды және алғашқы орналасқан бөлімше – No. 4 Техникалық оқу мектебі (4SofTT) болды. 1939 жылы станцияның қызметі истребительдер тобының қоймасы, Әуе навигациясы мектебі және техникалық қызмет көрсету бөлімі келгенімен кеңейтілді.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін, ұшақ корпусын және қозғалтқыштарын жөндейтін авиаторлар Сент-Атан қаласында оқуларын жалғастырды, бірақ 1955 жылы бұл оқу RAF Kirkham және RAF Weeton-ға таратылды. 4SofTT жаңадан келген оқушыларға қозғалтқыш пен ұшақ механикасы, қару-жарақ, электр және аспаптар механикасы мамандықтары бойынша оқу орталығына айналды. Осы кезде Қорғаныс кеңесінің Әуе күштері кеңесі 2300 АТК құруға келісім берді. 1965 жылы «Жас сарбаз» бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, авиациялық техникалық мамандықтарды даярлау машиналар және жалпы техникалық, сондай-ақ ұшақ корпусын, қозғалтқыштарын жөндейтін мамандықтар бойынша Сент-Атанға қайта оралды. 1960 жылдары автокөлік жүргізу мектебі құрылды. Жүргізуші куәлігіне мұқтаж жаңа сарбаздар (RAF полициясы, механикалық көлік (MT) жүргізушілері және т.б.) «Моррис Майнор» автокөліктерінде, оның ішінде «Travellers» үлгісінде оқытылды және негізгі техникалық қызмет көрсетуді үйренді. Жүргізушілер емтиханы әдетте Кардиффте өткізіліп, емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін түнгі және тас жолда жүргізуге, сондай-ақ сырғанақ алаңында жаттығуға рұқсат берілді. Сент-Атан сонымен қатар Домини, Вулкан (1980 жылдан бастап шағын қызмет көрсету де), Виктор, Буканер, Фантом, Харриер, Торнадо, Ягуар, Хок және VC10 ұшақтарына RAF-тің негізгі техникалық қызмет көрсету базасы болды, бастапқыда тікелей RAF бақылауында болды, бірақ кейіннен Қорғаныс авиациясын жөндеу агенттігінің (DARA) басқаруына өтті. Ұлыбритания шайқасының естелік ұшу тобының Avro Lancaster бомбалаушысына жоғары мамандандырылған күрделі жөндеу жұмыстары RAF St Athan-да жүргізілді. No 1 инженерлік эскадрильясының жаңа Ұшақтарды бояу цехын Қорғаныс министрлігінің Мемлекеттік хатшысының орынбасары сэр Майкл Квинлан 1991 жылдың қаңтар айында ашты. Бұл жерде 1992 жылдың ақпан айынан бастап VC10 ұшақтарына қызмет көрсетілді, ол Бриз Нортоннан ауыстырылды, сондай-ақ RAF Абингдоннан ауысқан Хок және Ягуар ұшақтарына үшінші деңгейдегі қызмет көрсету жүзеге асырылды. Виктор ұшақтарына күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізетін бөлім 1992 жылдың 1 наурызында таратылды. Бұл бөлім 1988 жылдың 14 қыркүйегінде RAF Мархам қаласында құрылды. RAF St Athan өзінің тарихында көптеген әскер бөлімдерін орналастыру үшін пайдаланылды және 2003 жылы 1-ші батальон, Уэльс гвардиясы Алдершоттан Сент-Атанға көшіп келді – олар 1915 жылы құрылғаннан бері Уэльсте орналасқан алғашқы рет. 2003 жылдың наурыз айында жаңа жоғары технологиялық техникалық қызмет көрсету орталығы салынып, 3300 жұмыс орны құрылатыны туралы хабарланды. Коммерциялық авиация серіктестеріне супер-ангарға кіруге рұқсат беру арқылы қосымша жұмыс орындары ашылатын болады. «Қызыл дракон» жобасы RAF St Athan-ның қазіргі жөндеу орталығын – бүкіл нысанға таратып, жаңа, заманауи кешен құрды. Алайда 2004 жылдың наурызында DARA St Athan-да 550 жұмыс орнының қысқартылуын жариялады, бұл DARA-ны тиімдірек ету және жеке сектормен ұшақтарды жөндеу бойынша тиімді келісімшарттар үшін бәсекеге қабілетті ету мақсатында жасалды, сонымен қатар RAF-тің тікелей келісімшартына ұтылып, әуе күштерінің ескірген Harrier ұшақтарын жаңарту келісімшартынан айырылды. Кейіннен Қорғаныс министрлігі DARA-ның «жеңіл ұшақтар» және қозғалтқыштар бизнесі 2007 жылдың сәуір айында жабылатынын шешті, бірақ «үлкен ұшақтар» бизнесі жалғасады. 2005 жылдың 14 сәуірінде «Қызыл дракон» супер-ангары ашылды және DARA өзінің VC10 операцияларын қолданыстағы «Twin Peaks» ангарынан жаңа нысанға көшірді. Ұлттық аудит басқармасының 2009 жылғы есебінде «Қорғаныс министрлігі мен Уэльс билігі жоба барысында жеткілікті деңгейде тығыз жұмыс істемеді. Олардың мақсаттары бір-бірін толықтырса да, олардың арасында ортақ мақсат болған жоқ, MOD жылдам реактивті ұшақтарды тиімді жөндеуге мүдделі болды, ал Уэльс билігі Оңтүстік Уэльсте жұмыс орындарын сақтауға және құруға мүдделі болды. Қорғаныс министрлігі мен Уэльс билігі бір-бірінің негізгі болжамдарын бірдей түсінбеді. «Қызыл дракон» жобасы көптеген мемлекеттік органдар қатысатын үлкен және күрделі жобаларда ашықтық пен ақпарат алмасудың жеткіліксіздігіне назар салады».

MOD Сент-Атан

2006 жылы Сент-Атан қаласында Арнайы күштерді қолдау тобы құрылды және Уэльс гвардиясы Лондонға оралды. Станция Қорғаныс министрлігі Сент-Атан (MOD St Athan) деп қайта аталды. Уэльс үкіметі үлкен аумақты сатып алды және ATC Lasham сияқты коммерциялық ұшақ компаниялары бұрынғы VC10 ангарлары сияқты ғимараттардан жұмыс істей бастады. DARA «жедел ұшақтар» және қозғалтқыштар операцияларын біртіндеп қысқартты, екеуі де 2007 жылдың сәуірінде жабылды; «үлкен ұшақтар» бизнесі 2012 жылы жабылғанға дейін Қорғаныс қолдау тобының (DSG) құрамында жалғасты. 2009 жылы жаңа қорғаныс оқу академиясының құрылысы басталуға тиіс болды, оның орталығы Сент-Атан қаласында орналасады. Бұл қорғаныс оқуын тексеруден кейін болды, онда үш компания екі бөлек келісімшартқа қатысты, ал Metrix консорциумы 1-ші пакет бойынша келісімшартты жеңіп алды (кейін 2-ші пакет қайтарылып алынды). Уэльс үкіметі авиациялық бизнес-парк құруға арналған бастапқы жоспарларын қайта енгізді, оның ішінде Сент-Атан және Кардифф әуежайының кәсіпкерлік аймағындағы учаске. Брюс Дикинсон «Кардифф Авиация» компаниясын «Твин Пикс» деп аталатын бұрынғы VC10 ангарларында құрды. Сонымен қатар, eCube (ұшақтарды жоюға маманданған) және Horizon Aircraft Services (бұрынғы Hunter Flying) (әскери ұшақтарды күтімге алу) компаниялары жұмыс істеді. Сент-Атан қаласында жүргізілетін оқыту Корольдік теңіз күштерінің, армияның және Корольдік әуе күштерінің 2-ші және 3-ші кезеңіндегі инженерлік курстары болуы тиіс еді. Олардың ішінде қазіргі уақытта қорғаныс колледждерінің авиациялық, электромеханикалық, байланыс және ақпараттық жүйелер колледждерінде оқытылатын курстар да бар. 2-кезең – қарулы күштерге арналған алғашқы кәсіптік оқыту; 3-кезең – үздіксіз кәсіби дамуды қамтиды. Сонымен қатар, сол пәндер бойынша шетел әскерлерін оқыту да көзделіп отырды. Жаңа академия Сент-Атан қаласында 5000 жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді деп күтілуде, 25 жыл ішінде 14 миллиард фунт стерлинг инвестицияланады және жергілікті экономикаға шамамен 57,4 миллион фунт стерлинг жұмсалады. Ол 2012 жылы алғашқы қабылдауды қабылдады және 2017 жылы қазіргі оқу орталықтарының соңғысы жабылған кезде толыққанды жұмыс істеуге тиіс болды. Алайда, жоспардың барлық элементтеріндегі өзгерістерді Metrix-ке қарсы науқаншылар енгізді. 3-кезеңдегі оқыту 11 миллиард фунт стерлингке дейін қысқартылды, «академия» қорғаныс оқу колледжіне төмендетілді, жұмыс орындарының саны екі есеге азайтылды және олардың көпшілігі құрылмаған, бірақ басқа MOD нысандарынан көшірілді. Metrix консорциумының негізгі мүшесі («көшбасшы» Land Securities Trillium) Sodexo компаниясымен алмастырылды. 2009 жылдың қаңтар айында жерді міндетті түрде сатып алу туралы қоғамдық тыңдау жергілікті қоғамдастықтар мен Уэльстің ұйымдарына (Cynefin y Werin; Friends of the Earth, Cymdeithas y Cymod, Green Party) дамуға қарсы шығуға мүмкіндік берді. Қорғаныс министрлігі мен Уэльс үкіметі өлшемді жартысынан астамға қысқартуды қабылдады, бірақ баспана және қолдау объектілері үшін бірдей аумақтың қажеттігін сақтады. Олар жергілікті қоғамдастықтың қатаң қарсылығына қарамастан, қоршаған ортаға зиянды және қымбат жолды сақтады. Саяси тұрғыдан сезімтал болғандықтан, тыңдау туралы шешім 18 айға кейінге қалдырылды. Қорғаныс министрлігі жобаны Metrix консорциумымен келіссөздер жүргізуді жалғастырды, бірақ баға бірнеше рет өсті, 2009 жылдың ортасында 14 миллиард фунтқа жетті. Бұл шешім 2010 жылғы сайлаудан кейін қабылданады. 2010 жылдың 19 қазанында DTR жобасы тоқтатылды және Metrix UK басымдықты беруші мәртебесін жоғалтты. 2011 жылдың 18 шілдесінде министр Линехам МО-ның интеграцияланған оқу орталығы ретінде пайдаланылатынын мәлімдеді. DSG St Athan-да қызмет көрсететін соңғы ұшақ, Vickers VC10, 2012 жылдың 23 ақпанында нысаннан кетті, ал қалған соңғы қызметкерлер жұмыстан босатылды. 2016 жылдың 23 ақпанында Aston Martin өзінің DBX кроссовер моделін құрайтын жаңа зауыты Сент-Атан әуежайында салынатынын жариялады. Құрылыс 2017 жылы басталады, жалпы құны 280 миллион доллар, 750 жұмыс орны ашылады. Зауытқа Project Red Dragon супер-ангары кіреді, ол британдық салық төлеушілерге 113 миллион фунт стерлингке түсті. АҚШ-тың Алабама штаты, Ұлыбританияның екі орны және Таяу Шығыстағы бір орны Aston-ның зауыты үшін қарастырылды. Aston 2015 жылы Женева автосалонында DBX-ті таныстырды; DBX өндірісі 2020 жылы басталуы керек еді, жылына 5000 данаға дейін шығарылады. Әуежайдың бір бөлігі 2019 жылдың 1 сәуірінде әскери бақылаудан азаматтық бақылауға берілді. Қазір ол Уэльс үкіметінің меншігінде және Бро Татан әуежайы ретінде белгілі, және Бро Татан бизнес-паркіне үй иесі. Бро Татанның солтүстік бөлігі қазір Оңтүстік Уэльс авиациялық мұражайына үй иесі. Әскерилер әуежайға жапсарлас орналасқан, ол MOD St Athan ретінде белгілі. 2020 жылдың желтоқсанында British Airways Boeing 747 400 ұшағының соңғы рейсі, тіркеу нөмірі G BYGC, Сент-Атанға қонды, жақын орналасқан Кардифф әуежайынан шығып, онда сақтауға қойылған. Бұл ұшақ мұра BOAC бояуымен боялған және сақтауға қойылады, сондай-ақ Суррейдегі Дансфолд әуежайына жіберілген екі ұшағымен және Глостерширдегі Котсуолд әуежайына жіберілген тағы бір ұшағымен бірге.

No 4 техникалық оқу орнын ауыстыру

No 4 техникалық оқу мектебін (No. 4 SoTT) Сент-Атаннан Линехамға көшіру жоспарланған болатын, себебі армияның (REME) мектептері сол жерге көшіп, ұқсас инженерлік оқу функцияларын атқарады; алайда, 22-ші оқу тобының әскери бөлімдердің белгілерін (RAF-ті RAF-пен) бірге ұстау туралы шешімі No. 4 SoTT мектебінің бағытын өзгертті, енді ол қорғаныс колледжінің техникалық оқу орындарын оңтайландыру мақсатында RAF Cosford-қа көшірілуі мүмкін, бұл қадамды қорғаныс министрі Майкл Фэллон 2015 жылғы 15 қыркүйекте жариялады. 2017 жылғы қазан айында Қорғаныс министрлігі No. 4 SoTT мектебін көшіру жоспарлары көшіру мерзімін анықтау үшін жеткілікті дамымағанын мәлімдеді. 2019 жылғы қыркүйекте Қорғаныс министрлігі мектепті ғимараттардың жалға алу мерзімі 2024 жылғы наурызда аяқталуына дейін көшіру ниеті сақталып отырғанын хабарлады. Мектептің болашақ орны мен көшіру уақыты әлі бекітілген жоқ.

Әуе апаттары

1993 жылдың 26 тамызында АТК азаматтық нұсқаушысы ауыр жарақат алды және RAF ерікті резервтік ұшқышы, топ капитаны Роджер Суитман, олардың Чипманк оқу ұшағы әуе тәжірибесі барысында, ұшып тұрғанда төмен биіктіктегі имитациялық төтенше жағдай маневрі жасау кезінде қиындықтарға тап болғаннан кейін құлады. Ұшқыш ұшақты кері бағытта қайтаруға тырысты, бірақ ол қозғалтқышты жөндеу және күрделі жөндеу эскадрильясының ангарының шатырына соқтығысып, жақын орналасқан ангардың іргесіне құлады. Апатты әуе апатын тергеу тобы зерттеді және оны ұшқыштың қателігіне байланыстырды. 11 ақпан 2009 жылы сағат 11:00 GMT-ге дейін Сент-Атаннан ұшып шыққан екі Grob Tutor ұшағы әуеде соқтығысып, нәтижесінде екі Air Training Corps курсанттары мен олардың нұсқаушылары, екеуі де RAF ұшқыштары қаза тапты. Оқиғаның себебі белгісіз болғандықтан, үш жеке тергеу жүргізілді, оның бірі Әуе апаттарын тергеу бюросымен (AAIB) жүргізілді. AAIB тергеу есебі 2010 жылдың 3 қарашасында жарияланды, онда екі ұшақ пилоттардың кабинасының конструкциясындағы кедергілер және ұшақтардың салыстырмалы өлшемдері мен көзге түспеуі салдарынан бір-бірін көрмегені анықталды. Екі курсант жолаушы – туыстар, олардың есімдері Кэти Джо Дэвис, 14 жас, және Никитта Уолтерс, 13 жас болды. RAF ұшқыштары Флаинг Офицер Хилтон Прайс және Флайт Лейтенант Эндрю Марш есімдерімен танылды.

Медиада

BBC-нің Роат Лок және бұрынғы Жоғарғы қайық студияларындағы өндіріс орталығының жақын орналасуы Сент-Атанды түсірілімдерге танымал орынға айналдырды. Ол Torchwood, Doctor Who және Sherlock телесериалдарында, сондай-ақ The Killer Elite және Mr Nice фильмдерінде көрсетілген.