Вильям Лорен МакГонагл: «Медаль құрметі» және «Либерти» қайғысы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Әскери-теңіз күштерінің Құрмет медалін алған, шотланд ақыны Уильям Лорен МакГонагл (19 қараша 1925 жыл – 3 наурыз 1999 жыл) – АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері. Ол 1967 жылғы 8 маусымда Алты күндік соғыс кезінде Шығыс Жерорта теңізінде Израиль шабуыл жасағанда «Либерти» кемесіне қолбасшылық еткені үшін Құрмет медалімен марапатталды. 1944 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылдағаннан кейін МакГонагл 1966 жылы «Либерти» кемесіне қолбасшылық етуге дейін түрлі қызметтер атқарды. 1967 жылдың маусым айында «Либерти» кемесі Шығыс Жерорта теңізіндегі халықаралық суларда жүргенде Израиль қорғаныс күштерінің шабуылына ұшырады, нәтижесінде МакГонагл жараланды, оның экипажының бір бөлігі қаза тауып, жараланды, ал кемеге ауыр зақым келді. Көмек келгенге дейін кемеге бақылауды сақтап тұрды, ал жараларынан айыққаннан кейін 1967 жылы «Либертиде» көрсеткен ерлігі үшін Құрмет медалімен марапатталды. Ол әскери қызметін жалғастырып, 1974 жылы зейнетке шыққанға дейін бірнеше лауазымды иеленді. 1999 жылы қайтыс болғаннан кейін Арлингтон ұлттық зиратына әскери салтанатпен жерленді, шабуыл кезінде қаза тапқан экипажының бірнеше мүшесінің қабірінен жақын жерде.

Теңіз мансабы

МакГонагл 19 қараша 1925 жылы Канзас штатының Уичита қаласында дүниеге келген. Орта мектепті бітіргеннен кейін МакГонагл Оңтүстік Калифорния университетінде Әскери-теңіз резервінің офицерлерді даярлау корпусы бағдарламасына қатысты. 1947 жылдың маусымында ол флотқа прапорщик болып қабылданып, «Фрэнк Нокс» эсминеціне, содан кейін 1947-1950 жылдары «Партридж» мина тазартатын кемесіне тағайындалды. Корея соғысы кезінде ол «Кайт» мина тазартатын кемесінде қызмет етті, бұл кеме экипаж мүшелеріне Президенттік бірлестік марапатын алуға мүмкіндік берген кең ауқымды операцияларға қатысты. 1951 жылдан 1966 жылға дейін ол жағалауда және теңізде әртүрлі лауазымдарда болды, соның ішінде 1957 жылдан 1958 жылға дейін «Матако» флотының буксирлеуші кемесінің және 1961 жылдан 1963 жылға дейін «Рекламер» құтқару кемесінің командирі болды. Ұшақ пен теңізден жасалған шабуыл нәтижесінде 34 экипаж мүшесі қаза тапты, олардың ішінде теңіз офицерлері, теңізшілер, екі теңіз жаяу әскері және бір азаматтық қызметкер болды, 171 адам жараланды және кемеге ауыр зақым келтірілді. Кемеде торпеданың соққысынан 12 метр ені және 7,3 метр биіктігі бар тесік болса да, экипаж кемені апаттан сақтап, өз күшімен аймақтан шыға алды. Кемеге келтірілген зақымды бағалау кезінде кеменің корпусында 821 зымыран, снаряд және пулемет тесігі табылды. Оған Құрмет медалі әскери-теңіз министрімен Вашингтон теңіз базасында, Президенттің Ақ үйден табыс етуі орнына, құпия түрде табыс етілді. Бұл Құрмет медалімен марапатталған адамның осындай жолмен марапатталуының жалғыз жағдайы. 1967 жылдың қазанында капитандыққа көтеріліп, жараларынан жазылғаннан кейін, ол жаңа оқ-дәрі тасымалдау кемесі «Килауэа» командасын басқарды. Содан кейін ол 1974 жылы қарулы күштердегі қызметтен зейнетке шыққанға дейін Оклахома университетіндегі Әскери-теңіз резервінің офицерлерді даярлау корпусы бөлімінің командирі болып қызмет етті. Ол шабуылдың 24 жылдығында (1991 жылы) Ақ үйде өткен кездесу сияқты, аман қалған экипаж мүшелерімен бірнеше рет кездесті. Өмірінің соңғы жылдарында, Ақ үйде өткен кездесу кезінде де, ол қатерлі ісікке шалдықты. 1997 жылы шабуылдың 30 жылдығында Арлингтон ұлттық зиратында өткен кездесуде ол, ақыры, тергеу жүргізуді талап етіп, Израильдің қателікке байланысты айыптауын жоққа шығарды: «Менің ойымша, Израиль мемлекеті мен АҚШ үкіметі «Либерти» экипажының мүшелеріне және барлық американдықтарға 30 жыл бұрын бүгін «Либертиге» шабуыл жасау себептерін және оқиғаның мән-жайларын айту уақыты келді. Мен көп жылдар бойы «Либертиге» жасалған шабуыл жай ғана қателік деп сенгім келді. Бірақ менің ойымша, бұл жай ғана қателік емес. Ол, керісінше, Израиль мемлекетінің көптеген офицерлері мен сарбаздарының өте нашар қабілетсіздігі және қызметтік міндеттерін өтеудегі өрескел кінәсі болды».

McGonagle was born November 19, 1925, in Wichita, Kansas. After attending secondary school, McGonagle attended the University of Southern California in which he participated in the Naval Reserve Officer Training Corps Program. In June 1947, he accepted a commission in the navy as an ensign. He was assigned to the destroyer Frank Knox and after that was posted to the minesweeper Partridge from 1947–1950. During the Korean War he served on the minesweeper Kite during the extensive operations that earned him and the other members of the crew a Presidential Unit Citation. From 1951 to 1966, he was assigned to various positions ashore and afloat, including commands of the fleet tug Mataco from 1957 to 1958 and the salvage ship Reclaimer from 1961 to 1963. The combined air and sea attack killed 34 crew members including naval officers, seamen, two Marines, and a civilian, wounded 171, and severely damaged the ship. Although the ship had a 39 ft (12 m) wide by 24 ft (7.3 m) high hole and a twisted keel from a torpedo impact, the crew kept the ship afloat, and were able to leave the area under their own power. When the damage to the ship was assessed 821 rocket, shell, and machine gun holes were found in the ship's hull. The Medal of Honor was presented to him, in secret, at the Washington Navy Yard by the Secretary of the Navy, rather than at the White House by the President. This represents the only time a Medal of Honor recipient was awarded in such a manner. After being promoted to captain in October 1967 and recovering from his wounds he was given command of the new ammunition ship Kilauea. He then served as commanding officer of the Naval Reserve Officer Training Corps Unit at the University of Oklahoma before retiring from active duty in 1974. He made occasional appearances with his surviving crew, such as on the 24th anniversary of the attack (in 1991) in a reunion at the White House. During his later years, including during the White House reunion, he suffered from cancer. On the 30th anniversary of the attack (in 1997), during a reunion held at Arlington National Cemetery, he finally called for an investigation and denounced Israel’s mistaken identity claim: “I think it’s about time that the state of Israel and the United States government provide the crew members of the Liberty and the rest of the American people the facts of what happened, and why the Liberty was attacked 30 years ago today. For many years I have wanted to believe that the attack on the Liberty was pure error. It appears to me that it was not a pure case of mistaken identity. It was, on the other hand, gross incompetence and aggravated dereliction of duty on the part of many officers and men of the state of Israel.”

1999 жылдың 3 наурызында ол Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласында қайтыс болды. Вирджиния штатындағы Форт-Майердегі постқапшағайында өткен қызметтерден кейін, ол 1999 жылдың 9 сәуірінде Арлингтон ұлттық зиратына толық әскери салтанатпен жерленді, USS Liberty экипажының мүшелері қатысты. Оның қабірі 34-бөлімде, 208-жолда, U/V 11 карталық желісінде, USS Liberty экипажының алты мүшесінің ортақ қабірінің жанында орналасқан.

Басқа марапаттар

1999 жылы Ардагерлер күнінде МакГонаглға Палм-Спрингс Даңқ аллеясындағы Алтын пальма жұлдызы табыс етілді, ол Оңтүстік Калифорнияның шөлді аймағынан шыққан және Құрмет медалімен марапатталған бес адамның бірі ретінде танылды. Капитан Уильям Л. МакГонагл атындағы медициналық/стоматологиялық клиника 1997 жылдың 5 желтоқсанында Вирджиния штатының Чесапик қаласындағы Әскери-теңіз қауіпсіздік тобының Солтүстік-батыс бөлімшесінде ашылды. Бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құрылысына тірі теңізшінің құрметіне арналған сирек жағдайлардың бірі деп саналады.