Кіріспе

Американдық жазушы, әлеуметтік сыншы, блогер Джеймс Говард Кюнстлер – американдық жазушы, әлеуметтік сыншы, публицист және блогер. Ол "Жерсіздіктің географиясы" (1994) – американдық қала маңындағы елді мекендер мен қала құрылысының тарихы, "Ұзақ төтенше жағдай" (2005) және "Артық сиқыр" (2012) кітаптарымен ең танымал. "Ұзақ төтенше жағдай" кітабында ол мұнай өндірісінің ең жоғары деңгейге жетіп, мұнай қорының азаюы индустриялық қоғамның құлауына алып келетінін, американдықтарды кішкентай, жергілікті, аграрлық (немесе жартылай аграрлық) қауымдастықтарда өмір сүруге мәжбүрлейтінін болжайды. "Қолмен жасалған әлем" шығармасында ол осы болашақ әлемді фантастикалық тұрғыдан бейнелейді.

Өмірбаян

Кунстлер Нью-Йорк қаласында еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы ол сегіз жасқа келгенде ажырасып кетті. Содан кейін оның отбасы Лонг-Айленд маңындағы қалаға көшіп барды. Оның биологиялық әкесі алмаз саудасында делдал болған. 1975 жылы ол кітаптар жаза бастады және толық уақытты дәріс оқуға кірісті. Кунстлердің блогында Гарвард, Йель, Колумбия, Дартмут, Корнелл, МТИ, РПИ және Вирджиния университетінде дәріс бергені, AIA, APA және Ұлттық тарихи ескерткіштерді сақтау қоры сияқты кәсіби ұйымдарда сөз сөйлегені жазылған. Сонымен қатар, Демократиялық партияның Дональд Трамптан құтылуға жасаған "жасырын әрекеттері" туралы да айтылады, Кунстлер оны "күштілік" танытып отыр деп санайды. Ол сондай-ақ Трампты құлатуға және оның жолын кесуге тырысатын, "жасырын үкімет" деп аталатын ұғымды қолдады. Кунстлер Трампты қайта сайлауға қолдап, "демократтардың сайлауда жеңіске жетуіне жол бермеу үшін бар күшін салатынын" мәлімдеді. American Conservative журналына берген сұхбатында Кунстлер гомосексуалды некеге шабуыл жасап, оны "қиын жағдайдағы институтқа" одан әрі нұқсан келтіретін "мәдени бұзықшылық" деп сипаттады. Ол 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауының алаяқтықпен өткені туралы қастандық теориясын қолдайды, оны өз веб-сайтында "алдауға толы сайлау" деп сипаттады және 2021 жылы АҚШ Капитолийіне шабуылдың солшыл топтардың жұмысы болғанын айтады. Соңғы кезде Кунстлер қаржылық қиындықтарға тап болды және "желідегі тегін контенттің күшеюі" салдарынан жазудан түсетін табысы жылына бірнеше мың долларға дейін төмендегеніне "ашуланып, қаһарланып" жүргені айтылды. Оның үстіне, "жоғары оқу орындарындағы табысты сөздерінен түсетін ақысы" жоғалып кетті, ол мұны "кампустағы қауіпті идеяларға қарсы күшейіп келе жатқан гистерияға" байланыстырады. Қазір Кунстлер өзінің жазбаларын қаржыландыру үшін Patreon платформасын пайдаланады. 11 қазанда ол вакцинаның адамдарды "апталар мен айлар бойы бірте-бірте" өлтіретіні туралы, сондай-ақ гидроксихлорохин мен ивермектиннің "тиімді" емдеу екенін жариялады – бұл бұрын жоққа шығарылған вакцинаға қатысты қастандық теориясы еді.

Жазу

Өзінің жазушылық мансабының алғашқы 14 жылында (1979–1993) Кюнстлер жеті роман жазды. 1990 жылдардың ортасынан бері ол қала маңындағы даму және әлемдік мұнай қорының азаюы туралы төрт ғылыми-популярлық кітап жазды. Оның осы тақырыптағы тұңғыш еңбегі – «Жерсіздіктің географиясы», онда «мультфильм сияқты сәулет, қираған қалалар және бүлінген табиғат» әсерлері талданған. «The Washington Post» газеті бұл кітапты «айғай-налқын» деп сипаттады. Кюнстлер АҚШ-тағы қала маңындағы аудандар мен қала құрылысының бағыттарын сынап, Жаңа қала құрылысы қозғалысын қолдайды. «The Chronicle of Higher Education» газетінің тілшісі Скотт Карлсонның сөзіне қарағанда, Кюнстлердің осы тақырыптағы кітаптары «архитектура және қала құрылысы курстарында негізгі оқу құралы» болып табылады. Ол Американы нашар жоспарланған және «көлік желілері, тұрақтар, тұрғын үйлер, ірі сауда орталықтары, қираған қалалар және бүлінген табиғаттан тұратын қайғылы ландшафт» деп сипаттайды, мұнда көптеген американдықтар тұрып, жұмыс істейді. «Ешбір жерден үйге», «Ақылдағы қала» және «Ұзақ дағдарыс» (2005) сияқты келесі кітаптарында ол мұнайдан кейінгі Америка контекстінде осы мәселелерді талқылады. Кюнстлер «Жерсіздіктің географиясын» былай деп түсіндірді: «Мен көптеген адамдар көлік желілері, тұрақтар, тұрғын үйлер, ірі сауда орталықтары, қираған қалалар және бүлінген табиғаттан тұратын қайғылы ландшафтқа қатысты менің сезімімді бөліседі деп ойлаймын, мұнда көптеген американдықтар тұрып, жұмыс істейді». 2008 жылы жарық көрген «Қолмен жасалған әлем» атты ғылыми-фантастикалық романында ол импортқа аз тәуелділікпен жергілікті өндіріс пен ауыл шаруашылығына негізделген болашақты суреттейді. «Қолмен жасалған әлем» романының үш жалғасы жарық көрді: «Хебронның әйелі» (2010), «Болашақтың тарихы» (2015) және «Көктемнің азабы» (2016). Кюнстлер «American Conservative» журналына мақалалар жазды және консервативті «Zero Hedge» блогында апталық мақалалар жариялады. Ол өз жазбаларында және лекцияларында мұнайды алмастыратын басқа энергия көзінің көрінуде жоқ екенін айтады. Сондықтан ол бүгінгі күннен түбегейлі өзгеше болатын «төмен энергиялы» әлемді көз алдына елестетеді. Бұл оның энергия тиімділігін арттыратын теміржол жүйесін жақтауына себеп болды және ол: «Егер біз біріккен ел болып қалатын болсақ, теміржол жүйесін қайта жаңғыртуға кірісуіміз керек» деп жазады.

Қабылдау

NewGeography-дегі 2020 жылғы мақала Кунстлердің "Американдық консерватор" журналында жариялаған эсселерінің бірін "адамды жек көретін, пессимистік көзқарастағы, Мальтус идеясын қолдайтын" деп сипаттады, сондай-ақ Кунстлердің "көзге түсетін әрекеті" оның "қалалық география саласындағы маман емес, тек тіршілік етуге бейімділгін маскиреу арқылы жасырынып отырғанын" көрсетеді деп жазды. Мақалада "либертариандық консерваторлар мен қоршаған ортаны қорғауға аса құштар адамдардың арасындағы ортақ мәселелер" салдарынан Кунстлердің консерваторлар арасындағы ықпалы артып келе жатқаны айтылады. 2005 жылы консервативті жазушы Билл Кауффман Кунстлерді "қала сыртындағы елді мекендердің жауы" және "өткір әзілге құмар, Еремия сияқты" деп атады. 2008 жылы Кунстлердің апталық аудио подкастына жасалған шолуда Колумбия журналистикасы шолуы KunstlerCast-ты "желіде де, оффлайн режимінде де" ең ақылды және ең адал қалалық талқылау алабы ретінде сипаттады. "Ұзақ мерзімді дағдарысты" сынға алған журналист Крис Хейс 2010 жылы Кунстлер мұнай өндірісінің төмендеуінің салдары туралы дұрыс пікірлер білдіргенімен, риторикасы мен адамды жек көруге бейімділігі оның сенімділігін төмендетіп жіберді деп мәлімдеді. Климаттық өзгерістер жөніндегі сарапшы және Америка Прогресі орталығының аға ғылыми қызметкері Джозеф Ромм жаңаруға жарамды энергияға көшуді үдету қала сыртындағы өмір салтын сақтайтынын және Кунстлердің пікірлеріне қарамастан, "қала сырты мұнайдың азаюынан қирамайды" деді. Нью-Мексикодағы Жаңаруға жарамды Энергия серіктестерінің негізін қалаушы Чарльз Бензингер Кунстлердің көзқарасын "әдетке айналған қорқыту тактикасы" деп сипаттап, жаңаруға жарамды энергия ресурстарының табиғи отынға деген қажеттілікті жоюға қабілеттілігі туралы білімі жоқ деді. 2005 жылы Дэвид Эренфельд American Scientist журналына жазған мақаласында Кунстлердің "ғылым, технология, экономика, қаржы, халықаралық саясат және әлеуметтік өзгерістерді" "арзан мұнайға баламалар туралы кең талқылаумен" біріктіріп, "күшті интеграция" жасағанын көрді.