Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хеллен Маргарет Палмер Ченоуэт Хейдж (Helen Margaret Palmer Chenoweth Hage; 27 қаңтар 1938 - 2 қазан 2006) – американдық саясаткер, АҚШ-тың Айдахо штатынан шыққан, өте оңшыл көзқарастағы саясаткер. 1995 жылдан 2001 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында үш рет депутат болып қызмет етті. Ол АҚШ Конгресінде Айдахо штатын өкілдік еткен жалғыз республикалық әйел саясаткер болып қала береді.
American politician (1938–2006)
Helen Margaret Palmer Chenoweth Hage (born Helen Margaret Palmer; January 27, 1938 – October 2, 2006) was an American far right politician from the U. S. state of Idaho, serving three terms in the U. S. House of Representatives from 1995 to 2001. She remains the only Republican woman to ever represent Idaho in the United States Congress.
Ерте өмір және мансап
Ол Канзаста дүниеге келген. Оның отбасы Хелен бір жаста болғанда Батысқа Лос-Анджелеске, содан кейін 12 жасында Оңтүстік Орегонға, Грантс-Пасс маңындағы сүт фермасын басқару үшін көшіп барды. Музыкант, жылқыға құмар және спортшы болған ол, музыка стипендиясымен (қос бас) Вашингтон штатының Спокан қаласындағы Уитворт колледжінде оқыды. Ол кафетерийде жұмыс істеп жүргенде Ник Ченоуетпен танысты. 1958 жылы екеуі үйленді. Олардың Майкл және Маргарет (Мег) есімді екі баласы болды. Ченоуеттер шалағай тау аймағының жанындағы шағын шаңғы дүкенін ашты. Кейін Хелен Нортсайд медициналық клиникасын құрып, басқарды, онда ол аз қамтылған ауылдық аймақтар үшін дәрігерлерді тартуды бастады, ал Ник Мәскеудегі UI заң мектебінде оқыды. Содан кейін ол жеке бизнесін ашып, Айдахо штатының астанасында лоббист болды. Егер сайланса, АҚШ Өкілдер палатасында үш мерзімнен аспайтынына уәде берді. Республикашылдардың күшімен ол екі мерзімдік демократ Лари Ларокконы шамамен 11 дауыспен жеңіп, партияның 40 жылдан бері алғаш рет Палатаны бақылауға алуына көмектесті. Науқан барысында Ченоует Ларокконы 1993 жылғы Біріктірілген Бюджеттік Келісім заңын қолдағаны үшін сынады; ол осы заңды қолдаған Айдахо штатының екі палатадағы жалғыз өкілі болды. Ченоуеттің жеңісі демократтарды жеңгеннен кейін тарихи түрде республикалық округтердің қайтадан қалыпқа келгенінің көптеген мысалдарының бірі болғанымен, Ларокконың 1992 жылы 20 дауыспен жеңіске жеткенін еске алғанда, бұл оқиға таң қалдырды. 1994 жылы жеңіске жеткеннен кейін Ченоует Грейси Пфосттан кейін Айдахо штатынан Конгреске сайланған екінші әйел және бір мерзімнен кейін ғана әріптестерімен кіші комитетке (Ормандар және ормандардың денсаулығы жөніндегі Палатаның кіші комитеті) төрағалық етуге сайланған сирек мүшелердің бірі болды. 1995 жылғы республикалық жаңадан сайланғандардың қатарындағы "шынайы сенушілердің" бірі ретінде Ченоует Палатаның ең консервативті мүшелерінің бірі саналды. Ол үкіметтік реттеуге қарсы болды және мектепте дұға оқуды ынтамен қолдады. Бір өлшем бойынша ол 1937 және 2004 жылдар аралығында Конгресте қызмет еткен ең консервативті әйел ретінде танылды. Оның "Конгрессмен Ченоует" (әдеттегі "Конгрессменнен" өзгеше) атағына талап етуі көп талқыланды. Өкілеттігі кезінде оның ең ашық сыншылары оны "милициялардың символы" деп атады, ал 1995 жылдың ақпанында ол қарулы федералдық агенттердің Айдахо фермерлерінің жеріне қара тікұшақтармен қонғанын және жойылып бара жатқан түрлер туралы заңды күштеп орындауға тырысқанын күдіктендірді, бұл ұзақ жылдар бойы қалыптасқан қастандық теориясына сәйкес келді. "Мен оларды ешқашан көрген жоқпын", - деді Ченоует "Нью-Йорк Таймс" газетіне берген сұхбатында. "Бірақ менің округімдегі адамдардың көп бөлігі алаңдап, мен оған немқұрайлы қарай алмаймын. Бізде дәлелдер бар". "Лос-Анджелес Таймс" газетінің редакциялық мақаласында айтылғандай, ол науқан кезінде "қор жинау кезінде "жоюға жақын турган лососьті пісіру" арқылы ұлттық назар аударды, Айдахо лососінің жойылуға жақын түрлер тізіміне енгізілуін мазақтап, консервіленген лосось ұсынды". Ол жауап ретінде: "Бүгін құрып бара жатқан – ақ түсті англосаксон еркегі" деді. 1996 жылы демократ белсендісі Дэн Уильямс Ченоуетке қарсы күшті сынға ұшырады, бірақ ол тартысты сайлауда қайта сайланды - бұл Боб Доулдың президенттік сайлауда округті жеңіске жеткізуіне байланысты болды. Ченоует 1998 жылы Уильямсты үлкен айырмашылықпен жеңді. Кейін ол өзін үш мерзімге шектегеніне өкініш білдірді және мерзімнің шектелуінің барлық тұжырымдамасын жаман саясат деп атады. Дегенмен ол уәдесін орындап, 2000 жылы төртінші мерзімге қайта сайлануға қатыспады. Оның орнын республикашыл вице-губернатор Буч Оттер иеленді. Ол зейнетке шыққаннан бері Айдахо штатынан Конгрестің екі палатасында әйелдер өкілдігі болған жоқ. Ченоует өзінің мансабы бойында Айдахо саясатында даулы және поляризациялық тұлға болып қала берді. Конгресте ол жақтастары құрметтеген және қарсыластары мазақтаған "бостандық" философиясын айқындап, қорғады.
She was born in Kansas. Her family moved west to Los Angeles when Helen was a year old, then north to southern Oregon when she was 12, to run a dairy farm near Grants Pass. A musician, horse enthusiast, and athlete, she attended Whitworth College in Spokane, Washington on music scholarship (double bass), where she met Nick Chenoweth while working in a cafeteria; she was a waitress and he was a cook. The two were married in 1958. They had two children, Michael and Margaret (Meg), both born in Nick's hometown of Orofino, Idaho. The Chenoweths ran a ski shop near the modest Bald Mountain ski area. Later, Helen developed and managed the Northside Medical Clinic, where she initiated a physician recruitment practice for under served rural communities, while Nick attended the UI law school in Moscow. then started her own business, Consulting Associates, and became a noteworthy lobbyist in Idaho's capital city. She pledged to serve no more than three terms in the U. S. House if elected. She defeated two term Democratic incumbent Larry LaRocco by almost 11 points in the Republican wave that saw that party take control of the House for the first time in 40 years. During the campaign, Chenoweth attacked LaRocco for supporting the Omnibus Budget Reconciliation Act of 1993; he was the only Idahoan in either chamber to back the bill. While Chenoweth's victory was one of many instances of historically Republican districts reverting to form after electing Democrats, it was still surprising considering LaRocco's 20 point victory margin in 1992. With her victory in 1994, Chenoweth became the second woman (after Gracie Pfost) to represent Idaho in Congress and one of few members to be elected by her peers to chair a subcommittee (House Subcommittee on Forest and Forest Health) after only one term. As one of the "true believers" in the Republican freshman class of 1995, Chenoweth was considered one of the most conservative members of the House. She staunchly opposed government regulation, and was a strong supporter of school prayer. One measure placed her as the most conservative woman to serve in Congress between 1937 and 2004. Much was made of her "insistence" on the title "Congressman Chenoweth" (as opposed to the more common "Congresswoman"). During her tenure, she was referred to by her most outspoken critics as a "poster child for the militias," and in February 1995 she voiced the suspicion that armed federal agents were landing black helicopters on Idaho ranchers' property to enforce the Endangered Species Act, in line with a longstanding conspiracy theory. "I have never seen them," Chenoweth said in an interview in The New York Times. "But enough people in my district have become concerned that I can't just ignore it. We do have some proof." The Los Angeles Times editorialized that during the campaign she gained national attention by "holding 'endangered salmon bakes' during fundraisers, serving canned salmon to ridicule the listing of Idaho salmon as an endangered species." She was quoted as saying in response, "It's the white, Anglo Saxon male that's endangered today." Chenoweth faced a strong challenge in 1996 from Democratic activist Dan Williams, but was reelected in a close contest—most likely helped by Bob Dole easily carrying the district in the presidential election. Chenoweth defeated Williams again in 1998 by a wider margin. She later said that she regretted limiting herself to three terms and called the whole concept of term limits bad policy. She nonetheless honored her pledge and did not run for reelection to a fourth term in 2000. She was succeeded by Lieutenant Governor Butch Otter, a fellow Republican. Since her retirement, no women have represented Idaho in either house of Congress. Chenoweth remained a controversial and polarizing figure in Idaho politics throughout her career. While in Congress she articulated and defended a "freedom" philosophy that was simultaneously cherished by her supporters and derided by her opponents.
Президент Клинтонның сын-пікірлері
1997 жылдың қарашасында Ченоуетт Боб Баррдың президент Билл Клинтонға қатысты импичмент тергеуін бастауға бағытталған қаулыны қолдаған Палатадағы он сегіз республикашының бірі болды. Бұл Клинтонды импичментке салудың алғашқы әрекеті болды және Клинтон-Левински жанжалының басталуына дейін болған оқиға. Аталған жанжалдың шиеленісуі 1998 жылы Клинтонды импичментке салуға бағытталған күшті күш-жігерге әкелді. Ол Клинтон-Левински жанжалы кезінде президент Клинтонды сынағандардың бірі болды және оның осы мәселеден бас тартуын алғашқылардың ішінде талап етті. Бірақ ол 1980 жылдары оның табиғи ресурстар жөніндегі консалтингтік фирмасында жұмыс істеген кезде үйленген шаруашылық иесі Вернон Равенскрофтпен алты жыл бойы құпия қарым-қатынаста болғанын мойындады. Ченоуетт өзінің жағдайы Клинтон-Левински жағдайынан өзгеше екенін айтты, себебі ол сол кезде жеке азамат болған және "Мен Құдайдан кешірім сұрадым және оны алдым" деді. 1998 жылдың 8 қазанында Ченоуетт Билл Клинтонға қарсы импичмент тергеуін ашуға қабылданған заңға дауыс берді. 1998 жылдың 19 желтоқсанында Ченоуетт Клинтонға қарсы ұсынылған импичменттің барлық төрт бабын қолдады (олардың тек екеуі ғана қабылдану үшін қажетті дауыстардың көпшілігін алды).
In November 1997, Chenoweth was one of eighteen Republicans in the House to co sponsor a resolution by Bob Barr that sought to launch an impeachment inquiry into President Bill Clinton. This was an early effort to impeach Clinton, predating the eruption of the Clinton–Lewinsky scandal. The eruption of that scandal would ultimately lead to a more serious effort to impeach Clinton in 1998. She was a critic of President Clinton during the Clinton–Lewinsky scandal and was one of the first to call for his resignation over the affair, although she admitted that she had carried on a six year illicit romance with married rancher Vernon Ravenscroft when she worked for his natural resources consulting firm during the 1980s. Chenoweth claimed that her case was different from the Clinton/Lewinsky case since she was a private citizen at the time, and because "I've asked for God's forgiveness, and I've received it." On October 8, 1998, Chenoweth voted in favor of legislation that was passed to open an impeachment inquiry against Bill Clinton. On December 19, 1998, Chenoweth voted in favor of all four proposed articles of impeachment against Clinton (only two of which received the majority of votes needed to be adopted).
Кейінгі өмірі
Соңғы мерзімінде 1999 жылы Бойзеде фермашы және жазушы Уэйн Хейгке үйленді және есімін Хелен Ченоуэт Хейг деп өзгертті. Конгресстен кеткеннен кейін ол Невададағы Хейгтің ранчосына көшіп барды, онда екеуі жеке меншік құқығы мәселелері бойынша жазуды және сөйлеуді жалғастырды. Уэйн Хейг 2006 жылдың 5 маусымында 68 жасында қатерлі ісікпен ауырып қайтыс болды. Конгресстен кеткеннен кейін, Ченоуэт Хейг тағы да жаңалықтарда көрінді. 2003 жылы Бойз әуежайында ол Невададағы үйіне ұшаққа отыруға рұқсат берместен бұрын, Көлік қауіпсіздігі басқармасы (TSA) оны қолмен тексеруге алып қалды. Ченоуэт Хейг АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаментіне оны себепсіз тексеруге беретін ережелердің көшірмесін көрсетуді сұрады. Өтініш қабылданбаған соң, ол тексеруден бас тартып, 483 шақырымдық (300 миль) сапарды жалға алынған көлікпен жасады. "Біздің шекарамыз ашық тұр, ал олар 66 жастағы ақшағырай әжеге қол сұғып, тіпті оны атымен қарсы алып отыр", - деді ол оқиға туралы. "Америка халқының мұндай басқыншылыққа "жоқ" деу уақыты келді. Бұл жеке өмірдің құпиялылығы мәселесі. Себепсіз мұндай тексерулер болмауы керек".
During her final term, Chenoweth married rancher and author Wayne Hage in Boise in 1999 and changed her name to Helen Chenoweth Hage. After leaving Congress, she moved to Hage's Nevada ranch, where the two continued to write and speak on private property rights issues. Wayne Hage died after being treated for cancer at age 68 on June 5, 2006. After leaving Congress, Chenoweth Hage continued to make headlines. In 2003 at the Boise Airport she was selected by the Transportation Security Administration for a hand search before they would permit her to board a plane for her Nevada home. Chenoweth Hage requested to see a copy of the regulation granting United States Department of Homeland Security the authority to search her without cause. When the request was denied, she refused to submit to the search and elected to make the 300 mile (483 km) trip by rental car. "Our borders are wide open and yet they're shaking down a 66 year old white grandmother they greeted by name," she said of the incident. "It's time the American people say no to this kind of invasion. It's a question of personal privacy. There shouldn't be that kind of search without reasonable cause."
Өлім
2006 жылдың 2 қазанында Ченовет Хейдж Тонопах маңындағы Невада штатының орталық бөлігіндегі шұғылалы жолда аударылған спорттық көліктен жолаушы орындығынан шығып, қаза тапты. Ол апат кезінде қауіптік белбеуін тақпаған. Оның келіні мен немересі де көлікте болған, бірақ олар жеңіл жарақат алған. 2006 жылдың 9 қазанында Айдахо штатының Меридиан қаласында өткен еске алу рәсімінде Хейдж еске алынды. Ол күйеуі Уэйн Хейджбен бірге Невада штатының Монитор аңғарындағы Пайн Крик ранчо отбасылық зиратында жерленген. Оның бірінші күйеуі Ник Ченовет 2002 жылы 66 жасында қайтыс болды.
On October 2, 2006, Chenoweth Hage was killed after being thrown from the passenger seat of a sport utility vehicle that overturned on an isolated highway in central Nevada, near Tonopah. She was not wearing a seatbelt at the time of the accident. Her (step) daughter in law and grandson, who were also in the vehicle, suffered only minor injuries. Chenoweth Hage was memorialized at a service held in Meridian, Idaho, on October 9, 2006. She is buried alongside husband Wayne Hage at the Pine Creek Ranch Family Cemetery in Monitor Valley, Nevada. Her first husband, Nick Chenoweth, died in 2002 at age 66.