Кіріспе

Ингуш әскербасы Әли Мусаевич Тазиев (Али Мусаевич Тазиев, ), сондай-ақ Ахмет Евлоев (Ахмед Евлоев; ), Магомет Евлоев және Эмир Магас; 1974 жылғы 19 тамызда туған) – Ингушетиядағы Ингуш Жамаатының және Кавказ Әмірлігінің әскери қанатының бұрынғы жетекшісі. 2006 жылғы 30 қыркүйекте Докка Умаровтың бұйрығымен Тазиев Кавказ майданының қолбасшысы болып тағайындалды. 2007 жылғы шілдеде, Шамил Басаевтың қазасынан кейін бір жыл өткен соң, Тазиев оның ресми мұрагері атанды және көтерілісші күштердегі ең жоғары дәрежелі әскери қолбасшы болды. Ол бірнеше жергілікті жоғары лауазымды қауіпсіздік қызметкерлерінің өліміне жеке жауапты деп есептеледі.

Өмірбаян

Тазиев – Грозныйда, Чечняда өскен ингуш. Бірінші Чечен соғысына қатысқан. Бірінші Чечен соғысы аяқталғаннан кейін ол Ингушетияға оралып, полицияға кірді. Онда ол Ингуш Ішкі істер министрлігінің полиция күштерінде жоғары лауазымға көтеріліп, капитан шеніне жетті. Екінші Чечен соғысы басталғанда ол Чечняға оралып, Шамил Басаевтың қолбасшысының орынбасары болды. Кейін Басаев оны Ингушетияда қарулы топтар құру үшін отбасылық және тайпалық байланыстарын пайдалануға жіберді. Осы қызметте ол 2004 жылғы Назран шабуылының басшыларының бірі болды, онда елінің әртүрлі аймақтарында полиция бөлімшелеріне жасалған бірдей шабуылдардың салдарынан астанада 70-нен астам қауіпсіздік қызметкері қаза тапты. Ресей Федералды қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) мәліметінше, шабуыл кезінде Тазиев Ингуш Ішкі істер министрі Әбубакар Костоевты жеке өлітіп жіберген. Тазиев 2004 жылғы Беслан заложнигіндегі өлген террористердің бірі ретінде тізілді, ол заложниктің есемінен келіссөздер жүргізген, Али Тазиев есімді адам болды және мектепке шабуыл жасаған кезде оның денесі танылды. Бірақ екі жылдан кейін бұл хабарламалар дұрыс емес екені дәлелденді, және Тазиев 2006 жылдың мамырында Ингуш Ішкі істер министрінің орынбасары Джабраил Костоевты өлтіргені үшін Ресейде іздеуде екені белгілі болды. Қоршау кезінде келіссөздер жүргізген Али Тазиев Тазиевке ұқсағанмен, оның бет пішіні мүлдем басқаша болды. ФСБ мәліметтеріне сәйкес, Али Тазиев 1998 жылы із-түссіз жоғалған Ингуш Ішкі істер министрлігінің полиция қызметкері еді және 2000 жылы заңды түрде қайтыс болған деп жарияланды, бірақ шындығында Чечен Республикасының Ичкерия (ЧРИ) күштеріне қосылған болуы мүмкін. 2005 жылы Нальчик шабуылы кезінде Ілияс Горчхановтың қазасынан кейін Тазиев Ингуш Жамағатының басшылығына үміткер болды. 2006 жылы ФСБ-ның Шамил Басаевты өлтіргені туралы хабарламада оның қаза тапқаны туралы қате ақпарат тарады. Басаев қайтыс болғаннан кейін бір ай өткен соң Тазиев Ичкерия президенті Докка Умаров тарапынан Кавказ майданының әскери басшысы болып тағайындалды, ал Евлоев Ингуш Жамағатының басшылығын сақтап қалды. 2007 жылдың 19 шілдесінде Умаров Тазиевті ҚХР Қарулы Күштерінің Әскери Әмірі етіп тағайындады, ал оның орынбасарлары бірінші орынбасар Мұханнад, екінші орынбасар Тархан Газиев және үшінші орынбасар Асламбек Вадалов болды. 2007 жылдың 31 қазанында Умаров Кавказ Әмірлігін жариялады және ол қазір Кавказ Әмірлігінің Әскери Әмірі болып саналады, ал Кавказ майданы оның әскери тармағы болып табылады. Ингуш билігінің мәлімдемесіне сәйкес, Али Тазиев Ингушетиядағы бұрынғы басшылардан гөрі жаңа көтерілісшілерді тартуда тиімдірек болған. Ресейлік дереккөздер де оны Ингушетия мен көршілес аймақтардағы қауіпсіздік күштеріне жасалған ең қорқынышты шабуылдарға, соның ішінде Назран мен Нальчик шабуылдарына кінәлі деп айыптайды, онда ол Шамил Басаев, Докка Умаров, Ілияс Горчханов және Анзор Астемировпен тығыз байланыста жұмыс істеген. Сонымен қатар, ол 2009 жылдың маусымында Ингуш президенті Юнус Бек Евкуровқа жасалған бомбалық шабуылға да жауапты деп есептеледі, нәтижесінде президент ауыр жарақат алды. Әли Тазиевтің ұрыс алаңындағы сәттіліктерінің себебі 1996-1998 жылдар аралығында Ингуш Ішкі істер министрлігінің полиция қызметкері болған кезінен басталады деп саналады, содан кейін ол серігімен бірге қорғауға міндеттелген жергілікті саясаткердің әйелімен бірге жоғалып кетті. Әйел 2000 жылдың ақпан айында Грозныйда, Чечняда, ешқандай зиянсыз босатылды, Тазиевтің серігі өлтірілді, ал Тазиев Солтүстік Кавказ көтерілісіне қосылды.

Тұтқындау және сотталу

2010 жылдың 9 маусымында Ресей билігі Тазиевтің өз еркімен Ингуш полициясына тапсырғаннан кейін ұсталғанын мәлімдеді. Ұсталуы туралы хабарланғаннан кейін 3 жыл өткен соң, 2013 жылдың 13 мамырында Ростов-на-Донудағы Ресей сотында Тазиевтің соты басталды. 2013 жылдың 21 маусымында Ингушетия басшысы Юнусбек Евкуров сотта құрбандық және куә ретінде пайда болды. Ресейлік БАҚ Тазиев пен Евкуровтың пікір таластырып сөйлескенін көрсетті, Тазиев өзіне тағылған айыптар үшін кешірім сұраудан бас тартты, оның орнына ол тек Құдайдан ғана кешірім тілейтінін айтты. 2013 жылдың қазанында ол терроризм қылмысына қатысқандығы үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды.