Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс музыка теоретигі, педагогы және композиторы (1792–1868)
German music theorist, teacher and composer (1792–1868)
Мориц Хауптманн (13 қазан 1792, Дрезден – 3 қаңтар 1868, Лейпциг) – неміс музыка теоретигі, педагогы және композиторы. Оның ең маңызды теориялық еңбегі – 1853 жылы жарық көрген «Die Natur der Harmonie und der Metrik» музыка философиясы сияқты көптеген мәселелерді зерттейді.
Moritz Hauptmann (13 October 1792, Dresden – 3 January 1868, Leipzig), was a German music theorist, teacher and composer. His principal theoretical work is the 1853 Die Natur der Harmonie und der Metrik explores numerous topics, particular the philosophy of music.
Өмірбаян
Хауптман Дрезденде дүниеге келді және скрипканы Шолцтан, фортепианоны Франц Лаускадан, ал композицияны Гросс пен Франческо Морлакиден (Дрезденде Карл Мария фон Вебердің қарсыласы болған) оқыды. Ол скрипкашы және композитор ретіндегі білімін Луи Спормен аяқтады және 1821 жылға дейін жеке отбасыларда түрлі қызметтер атқарды. Одан бөлек, математика мен акустиканы да зерттеді. Хауптман музыкант ретінде табысқа жеткенге дейін архитектор болып жұмыс істеді. Оның ерте шығармаларының ішінде "Матильда" атты көрнекті трагедиялық операсы бар. 1822 жылы ол Спордың басшылығымен Кассель оркестріне қосылды. Сол жерде ол алғаш рет композиция және музыка теориясынан сабақ берді. Оның шәкірттерінің арасында Фердинанд Давид, Фридрих Бургмюллер, Фридрих Киль, Эрнст Науман, Оскар Пол, Исидор Зейсс және тағы басқалар болды. 1842 жылы Хауптман Лейпцигте Томаскантор (бұл лауазымды бір кезде Иоганн Себастьян Бах та атқарған) болды, сондай-ақ Феликс Мендельсонның шақыруымен жаңадан ашылған консерваторияда музыка теориясы профессоры қызметін атқарды. Осы қызметте оның ерекше педагогтік қабілеті дамыды және оның ынталы, көбінесе талантты шәкірттері тарапынан кеңінен мойындалды.
Hauptmann was born in Dresden, and studied violin under Scholz, piano under Franz Lauska, composition under Grosse and Francesco Morlacchi (who was a rival in Dresden of Carl Maria von Weber). He completed his education as a violinist and composer under Louis Spohr, and until 1821 held various appointments in private families. In addition, he studied mathematics and acoustics. Hauptmann was initially employed as an architect before finding success as a musician. Notable in his early musical output is a grand tragic opera, Mathilde. He joined the orchestra of Kassel in 1822 under Spohr's direction. There, he first taught composition and music theory. His pupils included Ferdinand David, Friedrich Burgmüller, Friedrich Kiel, Ernst Naumann, Oscar Paul, Isidor Seiss and others. In 1842, Hauptmann became Thomaskantor in Leipzig (a post once held by Johann Sebastian Bach) as well as professor of music theory at the newly founded conservatoire at the invitation of Felix Mendelssohn. In this capacity, his unique gift as a teacher developed and it was readily acknowledged by his enthusiastic and quite often distinguished pupils.
Композициялар
Хауптманның шығармалары спонтанды жаңалықтардан гөрі симметрия мен шеберлікпен сипатталады. Оның вокалдық туындыларына екі месса, аралас хорға арналған хор әндері (Op. 32, 47) және көптеген бөліктерден тұратын әндер кіреді.
Hauptmann's compositions are marked by symmetry and craftsmanship rather than spontaneous invention. His vocal output includes two masses, choral songs for mixed voices (Op. 32, 47) and numerous part songs.
Әдеби шығармашылық
Бахтың толық шығармаларын Бах қоғамы баспасының негіздеуші мүшесі және редакторы болды, онда ол шіркеу кантаталарының және лютерандық мессалардың алғашқы екі томын редакциялады. Оның музыкалық философиясы "Гармония мен метренің табиғаты" (Die Natur der Harmonie und der Metrik, 1853) атты кітабында бейнеленген, онда ол музыкалық форманы философиялық тұрғыдан түсіндіруге тырысты. Оның теориясы "гегельдік" деп сипатталады және ол хордаларда, гаммаларда, тональдық қатынастарда және метрде кездесетін бірлік, қарама-қарсылық және қайта бірігу ұғымдарын баса көрсетті. Ол минор және мажор третін қарама-қарсы деп санады. Бұл теория Хьюго Риман сияқты "гармониялық дуалисттерге" әсер етті. Ол сондай-ақ табиғи интонацияны жақтады және энармониялық прогрессияларды табиғи емес деп есептеді. Осы тұрғыдан алғанда, ол өзінің заманының композициялық бағыттарына қатысты консерватор саналды. Ол классикалық пропорцияға, формальды ретке, метрикалық айқындыққа және тональдық логикаға құштарлық танытты. Романтизмнің үздіксіз легатосынан өзгеше, ол кез келген "метриялық біріншілік" (яғни, соққы – нақты немесе түйсікті) автоматты түрде басады деп есептеді.
He was a founding member and editor of the Bach Gesellschaft edition of the complete works of Bach, where he edited the first two volumes of church cantatas and the Lutheran Masses. His musical philosophy is embodied in his book Die Natur der Harmonie und der Metrik (The Nature of Harmony and Meter, 1853), in which he attempted a philosophic explanation of musical form. His theory is described as "Hegelian" and he emphasized concepts of unity, opposition, and reunion, which he finds in chords, scales, key relationships, and meter. He conceived of minor and major triads as opposite. This theory influenced "harmonic dualists" including Hugo Riemann. He also advocated just intonation and considered enharmonic progressions unnatural. In this sense, he could be considered a conservative in relation to the compositional trends of his time. He displayed a taste for classical proportion, formal order, metrical clarity, and tonal logic. Unlike the Romantic trends of continuous legato, he considered any "metrical first" (i. e. downbeat – implied or actual) to be automatically accented.