Бразилияның Еңбекші Демократиялық Партиясы

Кіріспе

Бразилиялық саяси партия. Демократиялық Еңбек партиясы (Partido Democrático Trabalhista, PDT) – Бразилиядағы саяси партия.

Тарих

Демократиялық еңбек партиясы (ДЭП) 1979 жылы солшыл көшбасшы Леонель Бризола Бразилияның әскери диктатурасы аяқталар тұсында бразилиялық солшыл күштерді қайта ұйымдастыру мақсатымен құрылды. Оның көптеген мүшелері, Бризоланың өзі де 1964 жылғы төңкеріске дейін Бразилияның еңбек партиясында белсенділік танытқан, сол төңкеріс салдарынан партияның бірқатар көрнекті өкілдері, оның ішінде құлатылған президент Жоао Гуларт қудаланды немесе қаза тапты. Уругвайдан елге оралған Бризола бастапқыда партиясы үшін PTB атауын қайтаруды көздеген, бірақ әскери үкімет оны Ивете Варгас басқаратын, көңілжардым топқа берді. Осыдан кейін бір апта өткен соң, тарихи PTB мүшелерінің көп бөлігі ДЭП-ті құрды. ДЭП 1986 жылы Социалистік Интернационалға қосылды. 1994 жылы Жұмысшылар партиясының (ЖП) күшеюіне дейін Бразилиядағы маңызды солшыл партия болып саналды. 1981 жылы құрылған Социалистік жастар алғашқыда Еңбек жастары деп аталды. Оның атауы екі рет өзгерді: 1984 жылы Социалистік Еңбек жастары, ал 1985 жылы Социалистік жастар болып өзгертілді. Бұл партияның Социалистік Интернационалға қатысуын және партия атауын Социалистік партияға өзгертуді қолдаған топты нығайту мақсатында жасалды. Алайда, соңғысы іске аспады, себебі Бразилияның Социалистік партиясы құрылды. ДЭП 1980-ші және 1990-шы жылдары кең, бірақ аймақтық сипаттағы сайлауда сәттілікке жетті. Бризола Рио-де-Жанейро штатының губернаторы болып сайланды, екі штатты басқарған Бразилияның тұңғыш және жалғыз өкілі атанды. Бұған дейін ол туған жері Рио-Гранде-ду-Сулда төңкеріске дейін басшылық еткен, сондай-ақ 1962 жылы ертерек төңкеріс әрекетін сәтті тоқтатуға мүмкіндік берген азаматтық қарсылық науқанын ұйымдастырған. Сонымен қатар, ол Альсеу Коларесті губернаторлыққа сайлауға көмектесті, ол Бразилия тарихындағы алғашқы қара нәсілді губернатор болды. Партияның президенттік сайлаудағы ең жақсы нәтижесін тарихи көшбасшы Бризола көрсетті, ол 1989 жылғы президенттік сайлаудың бірінші турында дауыстардың 17% жинады. Алайда Бризола бәсекелес Луис Инасио Лула да Силвадан 0,5% қалып қойды, сондықтан ол екінші турда оңшыл кандидат Фернандо Коллор де Мелломен кездесе алмады. Бризола 1994 және 1998 жылдары Луланың кандидаттығына қарсы тұрды. 2002 жылы ол Сиро Гоместі ұсынды, бірақ кейіннен Луланың екінші турдағы жеңісіне қолдау көрсетті, өйткені ол төртінші рет президенттікке үміткер болып сайланды. 2002 жылғы парламенттік сайлауда партия депутаттар палатасының 513 орынының 21-ін және Сенаттың 81 орынының бесеуін жеңіп алды. Оның кандидаты Амапа штатында губернаторлыққа да сайланды. 90-шы жылдардағы ЖП-мен келіспеушіліктер, олардың ұқсас сайлаушылар базасы үшін күресуі салдарынан Лула әкімшілігінен ертерек бөлініп, ДЭП оппозицияға өтті. 2004 жылғы қазан айындағы жергілікті сайлауда партия 300 қала әкімін, 3252 қалалық кеңесшіні сайлап, 5,5 миллион дауыс жинады. Сол жылдың маусым айында Бризоланың қазасы партия үшін он жылдық тоқырауға әкелді. Лула үкіметіндегі саяси дағдарыстан кейін ДЭП президенттің партиясы – Жұмысшылар партиясынан (ЖП) наразы болған бірқатар солшыл көшбасшыларды қабылдады, оның ішінде бұрынғы Білім министрі Кристова Буарке де бар. Кристова 2006 жылғы Ұлттық сайлаудың бірінші турында президент Луламен бақ сынасып, 4-орынға ие болды (2 538 834 дауыс немесе дауыстардың 2,64%). 2006 жылғы 1 қазанда өткен парламенттік сайлауда партия 24 орын жеңіп алды. ДЭП Амапа штатының губернаторы қызметін сақтап қалды және Мараньяо штатындағы губернаторлық сайлауда күтпеген жеңіске жетті, бірақ 2009 жылы сайлаудың бұзылуына байланысты нәтиже жойылды. 2010 жылғы сайлауда ДЭП парламентте 28 орынға ие болды және Сенатта 4 орын жеңіп алды. Алайда, ол ешқандай штатты губернаторлыққа жеңіп ала алмады және тек Алагоаста ғана губернаторлық сайлаудың екінші турында бақ сынады. ДЭП президент Дилма Русефтің (қазір ЖП) алғашқы партиясы болды. ДЭП Русефтің импичментіне қарсы дауыс бергенімен, алты депутат оған дауыс берді, нәтижесінде бесеуі жұмыстан босатылды, ал алтыншысы – Джовани Черини партиядан шығарылды. 2018 жылы партия бұрынғы қаржы министрі (1994-1995) және Сеара штатының губернаторы (1991-1994) Сиро Гоместі президенттікке кандидат ретінде ұсынды. Ол бірінші турда дауыстардың 12,47% жинады, бұл ДЭП кандидаттары арасындағы екінші ең жоғары көрсеткіш, 1989 жылы Леонель Бризоладан кейін. Бірінші турда жеңіске жеткен және кейіннен президенттікке сайланған Жаир Болсонаруға қарсы болғанына қарамастан, ол Фернандо Хаддадты ресми түрде қолдамады. Ол Гоместі 2022 жылы президенттікке қайта ұсынды.

The Democratic Labour Party (PDT) was founded in 1979 by left wing leader Leonel Brizola as an attempt to reorganise the Brazilian left wing forces during the end of the Brazilian military dictatorship. Many of its members, including Brizola, had been active in the historical Brazilian Labour Party prior to the 1964 coup, which drove into exile or assassinated a number of its prominent members including ousted President João Goulart. Returning from exile in Uruguay, Brizola originally wanted to reclaim the PTB name for his party, but the military government awarded it to a more moderate grouping led by Ivete Vargas, leading to PDT being formed by a large majority of historical PTB members a week later. The PDT joined the Socialist International in 1986. It was the major left wing party in Brazil until the rise of the Workers' Party (PT) in 1994. The Socialist Youth, founded in 1981, was originally called Labour Youth. Its name had been changed twice: in 1984, to Socialist Labour Youth, and then to Socialist Youth in 1985. The intention was to support the group that defended the participation of the party in the Socialist International as well as the change of the party's name to Socialist Party. The latter never happened, partly due to the founding of the Brazilian Socialist Party. PDT enjoyed wide, but regionalized electoral success in the 1980s and 1990s, with Brizola winning the governorship of the Rio de Janeiro state, becoming the first and only Brazilian to have governed two different states, previously his native Rio Grande do Sul before the coup and while leading a civil resistance campaign which had successfully delayed an earlier coup attempt in 1962. Meanwhile, it also elected Alceu Collares for the latter's governorship, the first Black Brazilian governor in history. The best result of the party in a presidential election was reached by historical leader Brizola, with 17% of the votes in the first round of the 1989 presidential elections. However, Brizola lost to rival Luiz Inácio Lula da Silva by a margin of 0.5%, stopping him from facing the right wing candidate, Fernando Collor de Mello, in the runoff. Brizola lost two more additional bids in 1994, and 1998, as Lula's running mate. In 2002 it launched Ciro Gomes, but later supported Lula in the runoffs as he won in his fourth presidential attempt. In the 2002 legislative elections, the party won 21 out of the 513 seats of the Chamber of Deputies and five out of the 81 seats of the Senate. Its candidate also won the gubernatorial election in Amapá. Differences with PT, which had accumulated over the 90s as they disputed for similar voter bases, led to an early breakway from the Lula administration, and PDT entered the opposition. In the local elections of October 2004, the party elected 300 mayors, 3252 city councilors, earning 5.5 million votes. Brizola's death in June that year resulted in a decade of stagnation. After the political crisis involving the government of Lula, the PDT has received the affiliation of several left wing leaders from the president's party, the Workers' Party (PT), that disagree with the government policies, including the former Minister of Education, Cristovam Buarque. Cristovam faced president Lula in the first round of the 2006 National Elections, reaching 4th place (with 2.538.834 or 2.64% of the votes). At the legislative elections of October 1, 2006, the party experienced slight gains, winning 24 seats in the Chamber of Deputies. The PDT held onto the governorship of Amapá, and won a surprising victory in the gubernatorial election in Maranhão, which however was overturned due to electoral irregularities in 2009. At the 2010 elections, the PDT made gains in Parliament, winning 28 representatives, and it will have 4 Senate seats. It did not win any governorships, however, and only made it to one gubernatorial runoff, in Alagoas. The PDT was the first party of president Dilma Rousseff (now in PT). Although the PDT voted against the impeachment of Rousseff, six deputies voted in favor, resulting in the suspension of five deputies and the expulsion of the sixth, Giovani Cherini. In 2018, the party announced Ciro Gomes, former Minister of Finance (1994 1995) and governor from the state of Ceará (1991 1994), to run for the presidency, receiving 12.47% of the votes in the first round, the second highest by a PDT candidate, second only to Leonel Brizola's bid, in 1989. Despite being against the winner of the first round, and the eventual president elected, Jair Bolsonaro, he did not formally endorse Fernando Haddad. It launched Gomes for president again in 2022.

Идеология

PDT жұмысшы табысын қолдайтын және әлеуметтік демократиялық бағытты ұлтшылдық пен демократиялық социализм элементтерімен үйлестіреді. 1998 жылы шағын келісімге қол жеткізілгеннен басқа, ПТ және ПДТ 20 жылдан астам уақыт бойы Бразилияның солшыл күштеріне басшылық ету үшін бәсекелестікке түсті. PDT соңында бұл күресте жеңіліп, ұлттық деңгейде ПТ-ның одақтасы болды. Дегенмен, бұл одақ әрқашан шиеленіскен еді, партияда бұрынғы Федералды округ әкімі, бұрынғы «петист» және Федералды округтан сенатор Кристова Буарке басқаратын күшті оппозициялық қанат болды. Бұл ішкі қозғалыс партия төрағасы Карлос Лупи тарапынан үнемі қуғынға ұшырап, құқықтарынан айырылды, ол ПТ үкіметіне адал болды. Алайда, көптеген оппозиционерлер PDT-дан басқа партияларға, мысалы, Бразилиялық социалистік партияға, Халықтық социалистік партияға, Бразилиялық әлеуметтік демократия партиясына немесе Социализм және бостандық партиясына кетіп қалды. Циро Гомес келгеннен және ПТ ішіндегі дағдарыс күшейгеннен кейін, PDT 2014 жылғы сайлаудан кейін солшылдардың жетекшілігін қайтаруға тырысты. Бұл әрекет белгілі бір деңгейде сәтті болды: PDT 2016 жылғы жергілікті сайлауда маңызды жетістіктерге қол жеткізді және PSB-ден басқа солшыл партиялардың барлығынан көп муниципалитеттерде жеңіске жетті, ал ПТ-ның өкілдігі 60%-ға төмендеді. Ciro Gomes, ПТ тарапынан басқа партияларды, әсіресе PSB-ді PDT-дан алшақтату үшін жасалған салыстырмалы түрде кішкентай науқанға және бірнеше келісімдерге қарамастан, 2021 жылы ұсынылған логотипте жапырақтар мен сабақтар Бразилия туының негізгі түстерін (сары, көк және жасыл) көрсетеді: партия президенті Карлос Лупи бұл президент Жаир Болсонарудың ұлттық туды саяси мақсаттарда пайдалануына жауап ретінде жасалғанын мәлімдеді.

Ұйым

Партия мемлекеттік және муниципалдық директорияларда, сондай-ақ, "Қаралар қозғалысы", "Еңбек әйелдер қауымдастығы", "Еңбек синдикаттары одағы", "Социалистік жастар" және "Жасыл еңбек қозғалысы" сияқты кооперативтік әлеуметтік қозғалыстарда ұйымдастырылған. Оның ұлттық директориясы 250-ден астам мүшеден тұрады, ал ұлттық басқару органы 21 мүшеден тұрады. Кооперативтік әлеуметтік қозғалыстардың өздерінің жарғылары мен жалпыұлттық ұйымдары бар.

Президент сайлауы

Сайлау үміткеріВице-президенттікке үміткерКоалицияБірінші турЕкінші турНәтижеДауыс саны%Дауыс саны%1989Леонель Бризола (PDT)Фернандо Лира (PDT)Жоқ11,168,22816.51% (#3) Жеңіліске ұшырады 1994Дарси Рибейро (PDT)PDT; PMN2,015,8363.19% (#5) Жеңіліске ұшырады 1998Луиз Инасио Лула да Силва (PT)Леонель Бризола (PDT)PT; PDT; PSB; PCdoB; PCB21,475,21131.71% (#2) Жеңіліске ұшырады 2002Чиро Гомес (PPS)Паулиньо да Форса (PTB)PPS; PTB; PDT10,170,88211.97% (#4) Жеңіліске ұшырады 2006Кристувам Буарке (PDT)Жэферсон Перес (PDT)Жоқ2,538,8442.64% (#4) Жеңіліске ұшырады 2010Дилма Русеф (PT)Мишел Темер (PMDB)PT; PMDB; PR; PSB; PDT; PCdoB; PSC; PRB; PTC; PTN47,651,43446.9% (#1)55,752,52956.1% (#1)Жеңіске жетті 2014PT; PMDB; PSD; PP; PR; PDT; PRB; PROS; PCdoB43,267,66841.6% (#1)54,501,11851.6% (#1)Жеңіске жетті 2018Чиро Гомес (PDT)Катиа Абреу (PDT)PDT; AVANTE13,334,37112.47% (#3) Жеңіліске ұшырады 2022Ана Паула Матос (PDT)Жоқ3,599,2853.04% (#4) Жеңіліске ұшырады Дереккөз: Сайлау ресурстары: Бразилиядағы Федералдық Сайлаулар – Нәтижелерді іздеу

Парламент сайлауы

Сайлау палатасыФедералды СенатҮкіметтегі рөліДауыс%Орын+/–Дауыс%Орын+/–19822,394,7235.82%Жаңа2,496,1885.92%Жаңа19863,075,4296.50% 1N/AN/A 019904,068,07810.04% 22N/AN/A 019943,303,4047.23% 127,299,9327.62% 319983,776,5415.67% 93,195,8635.17% 020024,482,5385.12% 47,932,6245.26% 120064,854,0175.21% 35,023,0415.95% 020104,854,6025.03% 42,431,9401.43% 120143,469,1683.57% 93,609,6434.04% 420184,545,8464.62% 97,737,9824.52% 320223,843,1743.49% 111,650,2221.62% 3