Кіріспе

Компьютерлік көмекпен репортаж – жаңалықтарды жазу үшін қажетті деректерді жинап, талдау үшін компьютерлерді пайдалануды білдіреді. Компьютерлердің, бағдарламалық құралдардың және Интернеттің таралуы журналистердің жұмыс жолдарын өзгертті. Журналистер дерекқорлардан ақпарат жинауды, электрондық кестелер мен статистикалық бағдарламалар арқылы мемлекеттік тізімдерді талдауды, географиялық ақпараттық жүйелерді пайдаланып саяси және демографиялық өзгерістерді зерттеуді, электрондық пошта арқылы сұхбаттасуды және мақалалар үшін интернетте алдын ала зерттеу жүргізуді күнделікті практикаға енгізді. Мұның бәрі жиынтығы компьютерлік көмекпен репортаж (ККР) деп аталады. Ол "дәлдік" немесе аналитикалық журналистикамен тығыз байланысты, ол журналистердің әлеуметтік ғылымдар және басқа да салалардың әдістерін қолдануына қатысты.

Тарих және дамуы

Бір зерттеуші "компьютерлік көмекпен дайындалған репортаждар дәуірі" 1952 жылы басталды десе, ол кезде CBS телеарнасы UNIVAC I компьютерін АҚШ президенттік сайлауының нәтижелерін талдау үшін қолданған. Ең алғашқы мысалдардың бірі 1967 жылы Детройттегі тәртіпсіздіктерден кейін болды, сол кезде "Detroit Free Press" газетінің журналисі Филипп Мейер магистральдық компьютерді пайдаланып, жоғары білім алған адамдардың да, орта мектепті бітірмей қалғандардың да тәртіпсіздікке қатысу ықтималдығы бірдей екенін көрсетті. 1950 жылдардан бері компьютерлік көмек дамып, 1980 жылдары деректер базасы журналистің жұмысының орталық бөлігіне айналды. Филипп Мейер өзінің "Нақты журналистика" атты кітабында (алғашқы басылымы 1969 жылы жарық көрген) журналист деректер базасын және компьютерлік көмекпен жүргізілетін сауалнамаларды пайдалануы керек екенін айтады. 2002 жылғы басылымда ол одан да әрі барып, "журналист деректер базасын басқарушы болуы тиіс" деп мәлімдейді. 2001 жылы компьютерлер америкалық редакцияларда жалпы компьютерлік қолдану, онлайн зерттеулер, арнайы емес мазмұнды іздеу және онлайн қолданудың күнделікті жиілігі тұрғысынан белгілі бір деңгейге жетті, бұл компьютерлік көмекпен дайындалған репортаждардың (CAR) АҚШ-та кең таралғанын көрсетеді.

Құралдар мен әдістер

Бұл әдістер сауалнамалар мен зерттеулерден басталып, журналистер үшін жаңа мүмкіндікке айналды: үкіметтік деректердің үлкен көлемдерін компьютер арқылы талдау. Осы сияқты алғашқы мысал 1969 жылы қылмыстық әділет жүйесіндегі заңдылықтарды компьютер көмегімен анықтаған «Майами Геральд» газетінің журналисі Кларенс Джонс болуы мүмкін. Басқа да белгілі ерте кезеңдегі мамандардың арасында 1972 жылы полиция хабарлаған қылмыс көрсеткіштеріндегі қайшылықтарды ашу үшін компьютерді пайдаланған «The New York Times» газетінің авторы Дэвид Бернхэм, 1986 жылы мектеп автобусы жүргізушілерінің нашар жүргізу тарихы мен қылмыстық істерін анықтау үшін дерекқорларды салыстырған «The Providence Journal» газетінің журналисі Эллиот Джаспин және 1988 жылы ипотекалық несие берудегі кемсітушілік пен орташа табысты қара нәсілді аудандардағы шектеулерді зерттеген «Атланта Журнал Конституциясы» газетінің журналисі Билл Дедман болды. Ол бұл тергеуі үшін 1988 жылы Пулитцер сыйлығын алды.

Кәсіби ұйымдар

Соңғы 15 жылда Ұлттық компьютерлік көмекпен жүргізілетін репортаж институты (NICAR, Тергеуші репортерлер мен редакторлар бағдарламасы) және Данияның аналитикалық репортаж халықаралық орталығы (DICAR) сияқты журналистика ұйымдары жаңалықтар жинауда CAR (компьютерлік көмекпен жүргізілетін репортаж) қолдануын дамыту мақсатында құрылды. Кәсіби журналистер қоғамы, Канада журналистер қауымдастығы және Нова-Скотияның Халифакс қаласындағы Король колледжі университеті сияқты көптеген басқа ұйымдар CAR оқыту курстарын немесе семинарларын ұсынады. Сондай-ақ журналистер CAR бойынша идея алмасу үшін NICAR L, CARR L және JAGIS L сияқты электрондық пошта тізімдерін құрды.