Кіріспе
Англия жазушысы
Уолтер Гринвуд (17 желтоқсан 1903 – 13 қыркүйек 1974) – ағылшын романисті, ең белгілі туындысы – әлеуметтік жағынан үлкен әсер еткен «Love on the Dole» (1933) романы.
Ерте өмір
Гринвуд 56 Ellor Street мекенжайында, оның әкесінің үйі және "Хенки Парк" шаштараз дүкенінде, Пендлтон, Салфорд, Ланкашир қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Том ол тоғыз жасқа толғанда қайтыс болды, ал анасы Элизабет Матильда қызметкер болып жұмыс істеу арқылы оны асырады. Гринвудтың ата-анасы радикалды жұмысшы табына жатты; оның анасы социализм және кәсіби одаққа мүше болудың берік дәстүрі бар отбасыдан шыққан, ол әкесінің кітап шкафын социалистік кітаптар жинағымен бірге мұра етті. Гринвуд жергілікті кеңес мектебінде оқыды және 13 жасында мектепті бітірді. Ол кезде мектепті бітіру жасы 14 болғанмен, ол Білім беру кеңесінің еңбек емтиханын тапсырғаннан кейін бір жыл бұрын мектепті тастауға мүмкіндік алды, бұл емтихан тек "әкесіз ұлдарға" арналған, осылайша олар отбасын қолдау үшін жұмыс істей алатын. Оның алғашқы жұмысы – кепілхана кеңсесінің қызметкері. Ол Салфорд қалалық кітапханасында білімін жетілдіре отырып, аз төленетін жұмыстарды жалғастырды. Жұмыссыздық кезеңінде Гринвуд жергілікті Еңбек партиясында жұмыс істеді, қысқа мерзімге кеңесші болып сайланды және жәрдемақы алу құқығын жоғалтқаннан кейін, сол кездегі қағидаларға сәйкес, оның жәрдемақыға деген құқығы таусылғаннан кейін әңгімелер жаза бастады. 1929 жылдың қазан айында, соңғы жұмысынан үш айлық жалақысын алмағаннан кейін, ол кеңседегі теру машинасын жалақысының орнына алып, Хэнки Парк халқының әңгімелерін жазып, содан көріне бастады.
Долдағы махаббат
Жұмыссыз кезінде, 1932 жылы Гринвуд өзінің туған қаласындағы кедейліктің зиянды әлеуметтік салдары туралы "Love on the Dole" атты алғашқы романын жазды. Бірнеше рет қабылданбағаннан кейін, ол 1933 жылы жарияланды. Роман сыншылар тарапынан мақталып, коммерциялық сәттілікке қол жеткізді және британдық қоғамның жұмыссыздыққа деген көзқарасына үлкен әсер етті. Роман тіпті парламентті тергеу жүргізуге итермеледі, нәтижесінде реформалар жасалды. 1935 жылы Гринвуд Рональд Гоумен бірлесіп романның сахналық қойылымын жасады. "Таймс" газетінің сыншысы былай деп жазды: "Қайғымен туып, қанмен жазылған бұл туынды 1935 жылғы қаңтарда көрермендерін терең қозғайды, себебі ол сөздерге құрылмай, қарапайым баяндама арқылы айтарын айтудың жоғары сапасын сақтайды." Пьеса Ұлыбритания мен АҚШ-та сәтті қойылды, соның арқасында Гринвуд енді жұмыс табу туралы уайымдаудың қажеті болмады. 1936 жылы романды фильмге түсіру ұсынылды, бірақ британдық киноцензуралық кеңес өндірістік наразылықтарды бейнелейтін, қоғамды бөліп-жаруы мүмкін фильмге қатысты қатты наразылық білдірді. Алайда, 1940 жылы жұмыссыздық өткеннің бір бөлігі ретінде көрсетілуге мүмкіндік болғандықтан, фильмге түсіруге рұқсат берілді. Романның кейбір әлеуметтік тұжырымдамаларын жұмсартатын фильмді Джон Бакстер режиссерлік етті, ал Дебора Керр түсірілімде басты рөлді ойнады. Фильм сыншылардың да, кассаның да назарына ілікті.
Greenpark Productions компаниясы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гринвуд Корольдік армиялық қызмет корпусында қызмет етті. Соғысқа дейін, 1938 жылы, ол Greenpark Productions Ltd компаниясын құрды, ол Ақпарат министрлігіне (1946 жылдан бастап Орталық ақпарат қызметі болып өзгерді) үкіметтік ақпараттық фильмдер түсіретін деректі фильмдер өндіретін компания еді. Алғашында Корнуолл графтығындағы Полперро қаласында орналасқан компания 1939 жылы Лондонға көшірілді. Соғыстан кейін ол жоғары сапалы корпоративтік фильмдер жасауға өсті. Оның режиссерлерінің қатарында Кен Аннакин, Ральф Кин және ақын Рэндалл Свинглердің інісі Хамфри Свинглер болды. Greenpark Productions Ұлыбританиядағы деректі фильмдер өндірісі үшін жаңа стандарттарды белгілеген Film Producers Guild-тің негізін қалаушы мүшесі болды. 1977 жылы компания, оның фильмдер архивімен бірге, продюсер Дэвид Морпетке сатылды.
Шығарма емес
Басқа адамның қалай өмір сүретіні (1939). 1930-шы жылдардың негізгі кәсіптерінің өкілдерімен түсірілген деректі фильмдер мен сұхбаттардан тұратын сериял, олардың кейбіреуі дәстүрлі, ал кейбіреуі жаңа. Ланкашир (1951). Гринвудтың «County Books» сериясына жасаған үлесі, онда ол Ланкашир индустриясының британ экономикасы үшін маңыздылығын және графтықтағы жұмысшы табының мәдениетінің ерекшелігін дәлелдейді. Кітапта бес тарау бар, алғашқы төртеуі қысқа, ал бесінші тарауы (42–298 беттер) ірі қалалардың сипаттамалары мен таңдаулы басқа да жерлерді қамтиды. Бір уақытта болған (1967). Гринвудтың соңғы кітабы: 1933 жылы «Love on the Dole» атты туындысының табысына дейінгі Ханки Парктегі балалық шағы туралы естеліктері, сондай-ақ кедейліктен қалай құтылғаны және соғыстан кейінгі әлеуметтік мемлекет туралы ойлары.
Театр
Love on the Dole (Рональд Гоумен бірге жазылған; 1935 жылы сахналанған; 1936 жылы Джонатан Кейп баспасынан, ал 1937 жылы Сэмюэл Френчтің актерлік нұсқасында жарық көрген). Романның пьесасы (роман мен пьеса арасында, сондай-ақ Кейп пен Френчтің пьеса мәтіндері арасында маңызды айырмашылықтар бар). "Бізге осы күнді бер" (1936 жылы сахналанған). "Ертіс" романының бейімделуі. "Жақсы қол" (бір актілі; 1936 жылы сахналанған). Дорбелл ханымның қарт тұрғыны ауыр сырқатқа шалдыққан, ол оның өмірлік сақтандыру ақшасын алуға асығысқан. Белгілі бір төлем үшін, жергілікті "шеберханым" (әйел акушер және қайтыс болғандарды дайындаушы), Хадок ханым, тұрғынның өмірін қиындатуға көмектеседі. Кейіннен "Бұтақ таяқ" (1937) жинағында жарияланды. "Тек ақымақтар жұмыс істейді" (1939 жылы сахналанған). Соходағы гангстер романының бейімделуі; Гринвудтың әйелі, Перл Элис Осгуд басты рөлде ойнады. "Махаббатқа ем" (1945 жылы сахналанған; 1947 жылы Сэмюэл Френчтің актерлік нұсқасында жарық көрген). Сержант Джек Хардакр соғыстың соңында Салфордқа демалысқа оралады. Оның соғысқа дейінгі жары онымен үйленуді күтеді, бірақ ол анасының соғыс кезіндегі қонағы Милли Сотернге қызығушылық танытады. Роберт Донат фильмде режиссерлік жасап, басты рөлді сомдады. "Махаббатқа тым ақылды" (1947 жылы сахналанған; 1952 жылы Сэмюэл Френчтің актерлік нұсқасында жарық көрген). Блэр отбасы соғыстан кейінгі жұмысшы табысының гүлденуі мен демалысын пайдаланып, отызыншы жылдарды есінде сақтайды, бірақ махаббат пен саясатты келісу әлі де қиын. "Saturday Night at the Crown" (1952; 1954 жылы Сэмюэл Френчтің актерлік нұсқасында жарық көрген). Романның ертерек сахналық нұсқасы. "Көктемнің қысқа мерзімі" (1945 жылы сахналанған). Романның ертерек сахналық нұсқасы. "Бақытты күндер" (1959 жылы сахналанған). Бір жұп достары мен көршілерімен Блэкпулге саяхаттап, күміс тойларын тойлайды. Әрине, үйден әкелген керісіншеліктер де болады. "Бір кезде / Hanky Park" (1967 жылы сахналанған; 1970 жылы екінші атаумен қайта қойылды). Гринвудтың 1903 жылдан 1933 жылға дейінгі өмірі туралы естеліктерінің бейімделуі, "Бір кезде" (1967). "Love on the Dole" (музыкалық пьеса; 1970 жылы сахналанған). Алан Флак (музыка), Роберт А. Грей (әндер сөздері), Терри Хьюз және Роберт А. Грей (сценарий) жазған "Бір кезде" пьесасының музыкалық бейімделуі.
Жеке өмір және өлім
1930 жылдары Гринвуд Салфорд қызы Элис Майлсқа күйе болып баруға келісті. Ол біраз уақыт Салфордта тұрды, онда қалалық кеңесші болып қызмет етті, бірақ көп ұзамай Лондонға көшіп кетті. Ол келінін тастап кетті, ол оны уәдесін орындамағаны үшін сотқа беріп жеңіске жетті. Гринвуд Салфорд қалалық кеңесіне Лейбористік партиясынан екі рет кандидат болды; ол екінші рет 1934 жылдың қараша айында жеңіп, Санкт-Маттиас округінен орын алды. Гринвуд 1848 дауыс жинап жеңіске жетті, бұл отырған тәуелсіз кеңесші А.С. Диксоннан 750 дауысқа артық болды, ал коммунист кандидат Р. Дэвис бар болғаны 81 дауыс алды. Гринвудтың Лейборист кеңесшісі ретіндегі тәжірибесі оның "Оның қадірлілігі қала әкімі" атты кітабына шабыт берді. 1937 жылы ол американдық актриса және биші Перл Элис Осгудқа үйленді; олар 1944 жылы ажырасты. Гринвуд оларды кейін "қатты ұрысатын екі жанартау" деп сипаттады. 1950 жылдары ол Мэн аралының Дуглас қаласына зейнетке шықты және 1974 жылдың 13 қыркүйегінде 70 жасында қайтыс болды. Гринвудтың қолжазбалары мен хаттары Солфорд университетінің Уолтер Гринвуд қорында сақтаулы.