Теренс Уайт (1906-1964) – ағылшын жазушысы, «Артардың патшалығы» романдарымен танымал. «Тастағы меч» (The Sword in the Stone) – ең әйгілі туындысы. Биографиясы, өмір жолы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын жазушысы (1906–1964)
журнал тілшісі
English author (1906–1964)
the magazine journalist
Теренс Ханбери "Тим" Уайт (29 мамыр 1906 – 17 қаңтар 1964) – ағылшын жазушысы. Ол Артур туралы романдарымен танымал, олар 1958 жылы «Бір кездегі және болашақ патша» деген атпен жинақталды. Оның ең есте қаларлық туындыларының бірі – 1938 жылы жеке кітап ретінде жарық көрген «Тастағы қылыш» романы, ол осы серияның бірінші кітабы.
Terence Hanbury "Tim" White (29 May 1906 – 17 January 1964) was an English writer. He is best known for his Arthurian novels, which were published together in 1958 as The Once and Future King. One of his most memorable is the first of the series, The Sword in the Stone, which was published as a stand alone book in 1938.
Ерте өмір
Уайт Британдық Үндістанның Бомбей қаласында, Гаррик Ханбери Уайт, Үндістан полициясының қараушысы және Констанс Эдит Сауткотт Астон отбасында дүниеге келген. Оның балалық шағы қиын болды, әкесі алкогольге тәуелді болса, анасы сезімталдықтан мүлдем алыс еді, және ол 14 жасында ата-анасы ажырасып кетті.
White was born in Bombay, British India, to Garrick Hanbury White, a superintendent in the Indian police, and Constance Edith Southcote Aston. White had a troubled childhood, with an alcoholic father and an emotionally cold mother, and his parents separated when he was 14.
Білім беру және оқыту
Уайт Глостерширдегі Челтенхам колледжінде, жеке мектепте, және Кембридж университетінің Квинс колледжінде оқыды, онда ғалым және кездейсоқ автор Л.Дж. Поттс оның жетекшісі болды, ол өмір бойына досы мен хат алысушысы болды. Уайт кейін оны "өмірімдегі ең маңызды әдеби ықпал" деп атады және 1928 жылы ағылшын тілінен үздік дипломмен бітірді. Сонымен қатар, Уайт авиацияға да қызығушылық танытты, ішінара биіктіктен қорқуын жеңу үшін.
White went to Cheltenham College in Gloucestershire, a public school, and Queens' College, Cambridge, where he was tutored by the scholar and occasional author L. J. Potts, who became a lifelong friend and correspondent. White later referred to him as "the great literary influence in my life." and graduated in 1928 with a first class degree in English. White also became interested in aviation, partly to conquer his fear of heights.
Жазу
Уайттың "Жер тоқтады" (1934) және оның "Жерге кетті" (1935) романдары – әлемді қиратып жіберген апат туралы ғылыми-фантастикалық романдар. "Жерге кеткендер" кітабында аман қалғандардың айтқан бірнеше қиял оқиғалары бар, олар кейіннен "Махараджа және басқа да әңгімелер" жинағында қайта басылды. 1937 жылдың күзінде Уайт досына былай деп жазды: «Мен кітаптарымның арасында көңілім толып, басқа ештеңе таппағандықтан [Мэлориді] алдым. Содан кейін, (а) бұл туынды бастамасы, ортасы және соңы бар толыққанды трагедия екенін, және (б) кейіпкерлерінің шынайы адамдар екенін, олардың реакцияларын болжауға болатынын көріп, қатты қуандым. Қалай болғанда да, мен бір кітап жаза бастадым». Уайт Фрейдтің психологиясынан және өзінің өмір бойына табиғаттанумен айналысуынан да әсер алды. "Тастан жасалған қылыш" сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, 1939 жылы Айлық кітап клубының таңдауы болды. Ирландияда ол 1939 жылы "Бір кездегі және болашақ патша: Ормандағы сиқыршы" (кейін "Ауа мен қараңғылық патшайымы" деп қайта жазылған) және 1940 жылы "Жаман жасалған рыцарь" деп аталатын кітаптардың көп бөлігін жазды. "Бір кездегі және болашақ патша" кітабына енген "Тастан жасалған қылыш" нұсқасы бұрынғы нұсқадан өзгеше; ол көңіл көтерерлік емес, ал кейбір сыншылар бұрынғы нұсқаны жоғары бағалайды.
White's novel Earth Stopped (1934) and its sequel Gone to Ground (1935) are science fiction novels about a disaster that devastates the world. Gone to Ground contains several fantasy stories told by the survivors that were later reprinted in The Maharajah and Other Stories. White wrote to a friend that, in autumn 1937, "I got desperate among my books and picked [Malory] up in lack of anything else. Then I was thrilled and astonished to find that (a) The thing was a perfect tragedy, with a beginning, a middle and an end implicit in the beginning and (b) the characters were real people with recognizable reactions which could be forecast. Anyway, I somehow started writing a book." White was also influenced by Freudian psychology and his own lifelong involvement in natural history. The Sword in the Stone was critically well received and was a Book of the Month Club selection in 1939. In Ireland, he wrote most of what became The Once and Future King: The Witch in the Wood (later cut and rewritten as The Queen of Air and Darkness) in 1939, and The Ill Made Knight in 1940. The version of The Sword in the Stone included in The Once and Future King differs from the earlier version; it is darker, and some critics prefer the earlier version.
Кейінгі өмірі
1946 жылы Уайт Альдерниге қоныстанды, ол – Ла-Манш аралдарының үшінші үлкені, және қалған өмірін сонда өткізді. Ол оны 1930-жылдардың ортасында шағын үйінде жазған, бірақ оның әдеби агенті Дэвид Гарнеттің оны тауып, жариялауға талап еткенше жарық көрмеді. Дегенмен, Уайттың ұзақ жылдар бойы досы және әдеби агенті Дэвид Хигхам: «Тим гомосексуал емес еді, бірақ бір кезде ол сондай екенінен қорқып жүргенін есімде сақтаймын (және оның көзқарасында қорқу – маңызды нәрсе еді)» деп жазды. Хигхам Сильвия Таунсенд Уорнерге Уайттың бір әйелінің мекенжайын берді, осылайша ол Тимнің өміріндегі маңызды тұлғамен байланыса алатын болар еді. Бірақ ол, қыз маған айтқандай, бұл қадамды жасаған жоқ. Сондықтан ол Тимді сыншылардың оны ашық гей деп атауына мүмкіндік берді. Мүмкін, оның гетеросексуалдық романы оны қызартып жіберген болар еді. Лин Картер «Қиял әлемінде» Уайтты терең сезімтал, бірақ бақытсыз балалық шағының салдарынан жақын қарым-қатынас құра алмаған адам ретінде бейнелейді. «Ол өте жақсы көруге қабілетті адам еді. Бұл оның көптеген хаттарында, иттің оған деген сүйіспеншілігінде және кейіпкерлері кітаптарында бастан кешкен ұсынылмаған және сөзбен жеткізе алмаған махаббатта көрінеді; бірақ оның жақын достары азырақ болды, ал әйелмен шынайы қарым-қатынасы болған жоқ». Уайт агностик болды және өмірінің соңына қарай көп ішімдік ішті. Уорнер оның жайлы: «Құдайдан қорқымайтын, бірақ негізінен адамзаттан қорқатын» деп жазды. Муркок ақырында Уайтпен «тамаша хат алмасу» жүргізді, кейін ол Уайттың өзіне «жазу туралы өте пайдалы кеңес бергенін» еске алды. Дж. К. Роулинг Уайттың шығармаларының «Гарри Поттер» кітаптарына зор әсер еткенін айтты. Бірнеше сыншы Роулингтің Альбус Дамблдор кейіпкерін Уайттың ойшыл Мерлинмен салыстырды, ал Роулингтің өзі Уайттың құртын «Гарридің рухани атасы» деп сипаттады. Жазушы Нил Гейманнан «Гарри Поттер» мен Гейманның Тимоти Хантер кейіпкері арасындағы ұқсастықтар туралы сұрағанда, ол Роулингтің кейіпкерін Хантерге негізделген деп ойламайтынын мәлімдеді. «Мен тілшіге екеуміз де Т. Х. Уайттан ұрлап жатырмыз деп айттым: бұл өте түсінікті нәрсе». Грегори Магуайр 1995 жылы жарық көрген «Wicked» романын жазуда «Уайттың зиялылықпен ойлау қабілетіне, оның күлкілі, поэтикалық және фантастикалық әлеміне» сүйенді, ал қылмыстық романдардың авторы Эд МакБэйн де Уайттың ықпалынан әсерленгенін айтты. Уайт Хелен Макдональдтың 2014 жылғы Самуэль Джонсон сыйлығын жеңіп алған «H is for Hawk» кітабында кеңінен суреттелген. Кітаптың бір бөлігі – Уайттың өмірбаяны, сондай-ақ оның шоқпарды үйретуге жасаған сәтсіз әрекеті туралы «Госхок» еңбегі.
In 1946, White settled in Alderney, the third largest Channel Island, where he lived for the rest of his life. He wrote it at his cottage in the mid 1930s, but he did not publish it until his agent David Garnett discovered it and insisted that it be published. However, White's long time friend and literary agent David Higham wrote, "Tim was no homosexual, though I think at one time he had feared he was (and in his ethos fear would have been the word)." Higham gave Sylvia Townsend Warner the address of one of White's lovers "so that she could get in touch with someone so important in Tim's story. But she never, the girl told me, took that step. So she was able to present Tim in such a light that a reviewer could call him a raging homosexual. Perhaps a heterosexual affair would have made her blush." Lin Carter portrays White in Imaginary Worlds as a man who felt deeply but was unable to form close human relationships because of his unfortunate childhood. "He was a man with an enormous capacity for loving. It shows in his prodigious correspondence and in his affection for dogs, and in the bewildered and inarticulate loves his characters experience in his books; but he had few close friends, and no genuine relationship with a woman." White was agnostic and a heavy drinker towards the end of his life. Warner wrote of him, "Notably free from fearing God, he was basically afraid of the human race." Moorcock eventually engaged in a "wonderful correspondence" with White, and later recalled that White gave him "some very good advice on how to write". J. K. Rowling has said that White's writing strongly influenced the Harry Potter books; several critics have compared Rowling's character Albus Dumbledore to White's absent minded Merlyn, and Rowling herself has described White's Wart as "Harry's spiritual ancestor." Author Neil Gaiman was asked about the similarities between Harry Potter and Gaiman's character Timothy Hunter, and he stated that he did not think Rowling had based her character on Hunter. "I said to [the reporter] that I thought we were both just stealing from T. H. White: very straightforward." Gregory Maguire was influenced by "White's ability to be intellectually broadminded, to be comic, to be poetic, and to be fantastic" in the writing of his 1995 novel Wicked, and crime fiction writer Ed McBain also cited White as an influence. White features extensively in Helen Macdonald's H is for Hawk, winner of the 2014 Samuel Johnson Prize for non fiction. One of the components of the book is a biographical account of White and also The Goshawk, an account of his own failed attempt to train a hawk.
Жалпы және келтірілген дереккөздер
Сильвия Таунсенд Уорнер, Т. Х. Уайт: Өмірбаян (Viking 1967)
Sylvia Townsend Warner, T. H. White: A Biography (Viking 1967)