Бабински – француздық-поляк неврологі және оның еңбегі

Кіріспе

Француз-поляк неврологі Жозеф Жюль Франсуа Феликс Бабински (Józef Julian Franciszek Feliks Babiński; 17 қараша 1857 – 29 қазан 1932) – француз-поляк неврология профессоры. Ол 1896 жылы Бабинский белгісін – кортикоспинальды жол зақымдануын көрсететін патологиялық табан рефлексін сипаттағанымен әйгілі.

Өмір

Парижде туған Бабинский поляк әскери шенеунігі Александр Бабинскийдің (1824–1889) және оның әйелі Генрика Вареньская Бабинскаяның (1819–1897) ұлы болды. 1848 жылы олар Варшавадан Парижге қашып келді, себебі Польшаның тәуелсіздік алуға жасаған тың тырыстарына тосқауыл қойып, Конгресс Польшасы мен Ресей империясы арасындағы одақты бұзуға бағытталған патшалық үкімет тарапынан қысым көрсетілді. Бабинский 1884 жылы Париж университетінен медицина ғылымының докторы атағын алды. Ол Париждің Сальпетриер ауруханасындағы профессор Шарконың шәкірті болды және оның ең жақын оқушысы саналды. Шарконың 1893 жылы қайтыс болуы Бабинскиді қолдаусыз қалдырды, сондықтан ол академиялық сайыстарға қатыспады. Оқытушылық қызметтен босатылғаннан кейін, Hôpital de la Pitié ауруханасында жұмыс істегенде, ол өзін клиникалық неврологияға толықтай арнауға мүмкіндік алды. Ол невропатологиялық зерттеулер мен зертханалық тесттерге аз тәуелді, білікті дәрігер еді. Бабинский гистерияның пайда болу себептерін зерттеді және гистерияны органикалық аурулардан ажырату үшін қабылданатын диагностикалық критерийлерді бірінші болып ұсынды, сондай-ақ питиатизм терминін енгізді. 1914 жылы Бабинский «аносогнозия» деген маңызды ұғымды енгізді, ол ауруды мойынламау немесе мүгедектікті сезбеумен сипатталатын жағдайды білдіреді. 1896 жылы Société de Biologie қоғамының мәжілісінде Бабиньский 26 жолдан тұратын баяндама жасап, «феномен дес тоте» (аяқ саусақтарының құбылысы) туралы алғашқы хабарламасын жеткізді, яғни аяқ табанының қалыпты рефлексі – аяқ саусақтарының табанға иілуі, ал пирамидалық жолдың зақымдануы үлкен саусақтың жоғары иілуіне алып келеді – «Бабинский белгісі». Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бабинский Пити ауруханаларында көптеген жарақаттанған неврологиялық науқастарды қабылдады. Ол Париж университетінде неврология профессоры болды. Бабинский жүйке аурулары туралы 200-ден астам мақала жазды. Жюль Фроммен бірге ол «Hysteropithiatisme en Neurologie de Guerre» (1917) еңбегін жариялады, ол 1918 жылы сэр Х. Роллстон тарапынан ағылшын тіліне аударылды. Бабиньский өзінің кейбір еңбектерін поляк тілінде жариялады. Бабинский кіші інісі Анри Бабинскиймен бірге тұрды, ол көрнекті инженер және танымал аспазшы болатын, «Әли Баба» псевдонімімен классикалық аспаздық кітап жариялады. Пьер Палаумен бірге Бабинский «Олаф» псевдонімімен «Les détraquées» атты алаңдататын пьеса жазды, ол 1921 жылы Deux Masques театрында көрсетілді. Пьесада қыздар мектебінің директоры мен оның серігі, би мұғалімі мектептегі жас оқушыны өлтіру оқиғасы суреттеледі. Андре Бретон «Надья» еңбегінде осы пьеса туралы айтады. Бабинский екі көрнекті поляк неврологтары – Эдвард Флатау мен Сэмюэл Голдфламмен бір жылда қайтыс болды. Өмірінің соңғы жылдары Паркинсон ауруынан зардап шекті.

Born in Paris, Babinski was the son of a Polish military officer, Aleksander Babiński (1824–1889), and his wife Henryka Wareńska Babińska (1819–1897), who in 1848 fled Warsaw for Paris because of a Tsarist reign of terror instigated to stall Polish attempts at achieving independence and breaking the union between Congress Poland and the Russian Empire. Babinski received his medical degree from the University of Paris in 1884. He came early to Professor Charcot at Paris' Salpêtrière Hospital and became his favorite student. Charcot's 1893 death left Babinski without support, and he subsequently never participated in qualifying academic competitions. Free of teaching duties, while working at the Hôpital de la Pitié he was left with ample time to devote himself to clinical neurology. He was a masterful clinician, minimally dependent on neuropathological examinations and laboratory tests. Babinski also took an interest in the pathogenesis of hysteria and was the first to present acceptable differential diagnostic criteria for separating hysteria from organic diseases, and coined the concept of pithiatism. In 1914, Babinski introduced the important concept of ‘anosognosia’ to name a disorder characterized by denial of illness or lack of awareness of disability. In 1896, at a meeting of the Société de Biologie, Babiński, in a 26 line presentation, delivered the first report on the "phenomène des orteils", i. e., that while the normal reflex of the sole of the foot is a plantar reflex of the toes, an injury to the pyramidal tract will show an isolated dorsal flexion of the great toe—"Babinski's sign." During World War I, Babinski had charge of many traumatic neurology cases at the Pitié Hospitals. He was professor of neurology at the University of Paris. Babinski wrote over 200 papers on nervous disorders. With Jules Froment he published Hysteropithiatisme en Neurologie de Guerre (1917), which was translated into English in 1918 by Sir H. Rolleston. Babiński published some of his works in Polish. Babinski lived with his younger brother, Henri Babinski, a distinguished engineer and famous cook who, as "Ali Baba," published a classic cookbook. With Pierre Palau, Babinski, under the pseudonym "Olaf," wrote a disturbing play, Les détraquées, which premiered at the Deux Masques theater in 1921. The play involves the murder of a young pupil at a girls' school by the school's principal and her accomplice, a dance teacher. André Breton discusses the work in Nadja. Babinski died in the same year as two great Polish neurologists, Edward Flatau and Samuel Goldflam. In his last years he had suffered from Parkinson's disease.

Тану

Бабинский француз неврологиясындағы жетістіктерінің халықаралық деңгейде мойынға алынғанын көріп өтті. 1925 жылы Польша оны Вильно университетінің құрметті профессоры, ал Америка неврологиялық қоғамы және басқа да шетелдік қоғамдар құрметпен марапаттады. Ол Польшадағы үш ірі нейропсихиатриялық аурухананың (Краков, Вроцлав, Лодж) демеушісі болды.

Қатысқан епонимдер

Бабинский белгісі: Пирамидалық жолдың зақымдануы кезінде үлкен саусақтың созылуымен сипатталатын патологиялық рефлекс. Антон-Бабинский синдромы: Оқшылық бөлігінің зақымдануынан туындаған соқырлықты мойсыраумен сипатталатын жағдай. Невролог Габриэль Антонмен аталған. Бабинский-Фрелих синдромы немесе Адипозо-жыныстық синдромы: Гипофиз ісіктері кезінде әйелдік семіздік және жыныстық жетілмеушілікпен сипатталатын жағдай. Фармаколог Альфред Фролихтің құрметіне аталған. Бабинский-Фромент синдромы: Травмалық тінді зақымдағаннан кейін туындаған тамырлық-моторлық және трофикалық бұзылыстар, тараған амиотрофия және бұлшық еттердің жирылуы. Невролог Жюль Фроментпен аталған. Бабинский-Жарковский ережесі: Медуллярлық зақымдануды анықтау үшін қолданылады. Невролог Жан Жарковскиймен аталған. Бабинский-Нагеот синдромы: Медулла-булбарлық өтпелі аймақтағы бір жақты бульбарлық зақымдануларында кездесетін синдром. Невролог Жан Нагеотпен аталған. Бабинский-Вакез синдромы: Сифилис ауруының кеш сатысында жүрек және артерия патологиясымен байланысты дорсальды табес. Гематолог Луи Анри Вакездің есімімен аталған. Бабинский-Вейль сынағы: Вестибулярлық бұзылулар кезінде латеродевиацияны анықтауға арналған сынақ. Невролог Матье Пьер Вейльмен аталған.