Кіріспе

Британдық судья және Буддистік қоғамның негізін қалаушы Траверс Кристалз Хамфрис, QC (15 ақпан 1901 – 13 сәуір 1983) – 1940-1950 жылдары бірнеше даулы істер бойынша қудалау жұмыстарын жүргізген, кейіннен Олд-Бейлиде судья болған британдық адвокат. Ол Махаяна буддизмі туралы бірнеше еңбек жазды және өз заманында буддизмге өткен ең белгілі британдық азамат болды. 1924 жылы ол Лондон Буддистік қоғамын құрды, ол Ұлыбританияда буддизм дәстүрінің дамуына зор әсер етті. Оның Лондонның Сент-Джонс-Вуд ауданындағы бұрынғы үйі қазір буддалық храм. Ол Шекспир авторлығының Оксфорд теориясын ынтамен қолдады.

Ерте өмір

Хамфрис Миддлсекстің Илинг қаласында, белгілі адвокат және судья Траверс Хамфристің ұлы болып дүниеге келді. Оның "Christmas" деген есімі ерекше, бірақ "Travers" сияқты, Хамфрис отбасында ұзақ тарихы бар. 1931 жылы Хамфрис рухани ұстаз Мехер Бабамен кездесті. Буддистік қоғам – Азиядан тыс, батыстық негізін қалаушылар құрған ең көне буддистік ұйымдардың бірі. 1945 жылы Хамфрис буддизмнің он екі қағидасын жасады, ол үшін Жапониядағы барлық буддистік ағымдардың (Олькоттің ортақ платформасымен байланысы жоқ Шин ағымын қоса алғанда), Таиландтың Жоғарғы Патриархы және Цейлон, Бірма, Қытай және Тибет буддистерінің басшылары мақұлдады. Сол жылы Хамфрис өзінің ұстаздарының бірі Джордж Арундейлдің қайтыс болғаны туралы хабарды алды. Кейін ол Арундейлдің жарияланбаған кейбір еңбектерін жинап, оның бір бөлігін 1983 жылы қайтыс болғаннан кейін Теософиялық қоғамға тапсырды.

Заң мансабы

Хэмфрис 1924 жылы Ішкі ғибадатханада (Inner Temple) адвокаттыққа қабылданды. Алғашқы кезде ол қылмыстық қорғау ісімен айналысып, теріс куәгерлерді сұраққа алудағы шеберлігін пайдаланды. 1934 жылы Орталық қылмыстық сотта (Олд Бейли) Кіші қазынашылық кеңесшісі болып тағайындалды. 1942 жылы Хэмфрис Deal қаласының судьясы болды, бұл толық емес сот қызметі еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Токиода өткен соғыс қылмыстарына қатысты сот процесінде прокурордың көмекшісі болды. 1950 жылы Жоғарғы қазынашылық кеңесшісі болып тағайындалды, осы қызметінде дәуірдің ең танымал істеріне, соның ішінде Крейг пен Бентли және Рут Эллис істеріне қатысты. Тімоти Эванстың қылмысын Джон Кристи жасағаны кейіннен анықталғанмен, оның сотталуын қамтамасыз еткен – осы Хэмфрис еді. Бұл үш іс те Ұлыбританияда өлім жазасын жоюға әсер етті. 1950 жылы ядролық тыңшы Клаус Фукстің ісінде Хэмфрис Бас прокурор атынан сот ісін жүргізді. 1955 жылы ол өзінің ғибадатханасының Бенчері болды, ал келесі жылы Гилдфордтың судьясы болды. 1962 жылы Хэмфрис Олд-Бейлиде комиссар болып тағайындалды. 1968 жылы қосымша судья болып тағайындалып, 1976 жылы зейнетке шыққанға дейін осы қызметте болды. Ол сот шешімдері арқылы дау тудыруға көбірек бейімділік танытты. 1975 жылы екі әйелді пышақпен қорқытып зорлағаны үшін айыпталған 18 жасар жігітке алты айға бас бостандығынан айыру жазасын берді. Соттың мұндай жеңілдігі халықтың наразылығын тудырды. Одан кейін алаяқтық жасағаны үшін бір адамды он сегіз айға бас бостандығынан айыру жазасы дауды күшейтті. Лорд-канцлер Хэмфрисді Парламент палатасының оны қызметтен босату туралы ұсынысына қарсы қорғады, сондай-ақ ол Ұлттық пробация қызметкерлері қауымдастығынан қолдау алды. Дегенмен, оған қызметтен кетуге қысым көрсетілді, ол даудан кейін шамамен алты айдан кейін осы қызметтен бас тартты. 1962 жылы Хэмфрис Тибет қоғамының вице-президенті болып тағайындалды және Корольдік Үндістан, Пәкістан және Цейлон қоғамының бірлескен вице-президенті болды. Хэмфрис 1978 жылы «Both Sides of the Circle» атты өмірбаянын жариялады. Ол сонымен қатар поэзия да жазды, әсіресе буддалық сенімдерінен шабыттанған өлеңдерін, олардың бірінде: «Мен өлгенде, кім өледі?» деген сұрақ қойылды.

Өлім

Хамфрис Лондондағы үйінде, 58 Марлборо Плейс, Сент-Джонс Вудта қайтыс болды.

Халықтық мәдениетте

Хамфристің кейіпкерін 1971 жылы Джеффри Чэтер Эванс-Кристи қылмысы туралы «10 Rillington Place» фильмінде сомдады. Хамфрис Ван Моррисонның 1982 жылғы «Cleaning Windows» әнінің мәтінінде айтылады, «Мен үйге қайтып, Рождестволық Хамфристің Дзен туралы кітабын оқыдым». Оны Питер Эйр «Let Him Have It» фильмінде бейнеледі.