Кіріспе

Голландиялық архитектура фирмасы

Office for Metropolitan Architecture (OMA) – Роттердам, Нью-Йорк, Гонконг, Доха және Австралияда кеңселері бар халықаралық архитектура фирмасы. Фирманы қазіргі уақытта сегіз серіктес – Рем Колхас, Рейнир де Граф, Эллен ван Луон, Шохеи Шигемацу, Ияд Алсака, Крис ван Дюййн, Джейсон Лонг және басқарушы серіктес, сәулетші Дэвид Джаноттен басқарады.

Тарих

Рем Колхас пен Элия Зенгелис 1970 жылдардың басында Лондондағы сәулет мектебі – Архитектуралық қауымдастықта бірлесіп жұмыс істей бастады, онда Колхас студент, ал Зенгелис оқытушы болып жұмыс істеді. Олардың алғашқы маңызды жобасы – утопиялық/дистопиялық «Exodus, немесе Архитектураның ерікті тұтқындары» (1972) жобасы болды. Бұл жоба Лондонды пышақтай кесіп өтетін сызықтық құрылымды ұсынды. Басқа жобалардың ішінде: «City of the Captive Globe» (1974), «Sphinx» қонақ үйі (1975), «New Welfare Island/Welfare Palace Hotel» (1975–76), «Roosevelt Island Redevelopment» (1975) – бәрі де (салыну жоспарланбаған) «қағаз» жобалары және барлығы Манхэттенде орналасқан, ол Колхастың «Delirious New York, A Retroactive Manifesto for Manhattan» (1975) кітабының тақырыбы болды. Бірақ, тапсырыс конкурста қатыспаған сәулетшіге берілді. Голландия парламенті конкурсына қатысу – 1980 жылдары OMA-ның өзі салмаған, көп дау тудырған және сәтті халықаралық конкурстардағы қатысуларының біріншісі болды.

1980 жылдары ОМА

OMA-ның алғашқы ірі тапсырыстары Гаагадағы Нидерланд би театры (1981) және Амстердамдағы IJ Plein қала құрылысы (1981–1988) болды. Орналасқан жерінің өзгеруіне байланысты 1984 жылы Би театрының екінші жобасы жасалды. 1987 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін ғимарат халықаралық деңгейде назар аударды. "Алғашқы қателіктерге" толы болғанымен, Би театры Рем Кулхастың идеяларының алғаш рет нақты көрініс тапқан жобасы болып табылады. IJ Plein Амстердамның IJ өзенінің жағасында, қала орталығына қарама-қарсы орналасқан. Бас жоспарға 1300 тұрғын үй және бірнеше объект кіреді. OMA мектепті, қоғамдық орталықты және екі тұрғын үй блогын жобалады. 1980-ші жылдарда бірнеше жоба іске асырылды: Альмердегі полиция бөлімі (1982–1985), Роттердамдағы автобус станциясы (1985–1987, 2005 жылы бұзылды), Амстердамдағы «Византия» тұрғын үй кешені (1985–1991) және Берлиндегі «Чарли бақылау бекеті» (1984–1990). Осы кезеңде екі үй салынды; біріншісі – Мис ван дер Роэ стиліндегі Роттердамдағы бөгетке орналасқан аулалы виллалардың жұбы (1985–1988). Екіншісі – сол кезге дейін OMA-ның ең толыққанды жобасы саналған – Париждегі Далл'Ава вилласы (1984–1991) болды. Кулхастың айтуынша, клиент «шедевр» сұраған. 2011 жылдың қазан айында Барбикан өнер галереясы Бельгиялық Rotor креативтік ұжымының кураторлығымен OMA-ның Ұлыбританиядағы алғашқы ірі көрмесі «OMA/Progress» ашылды.