Кіріспе

Голландтық сәулетші

Ф. П. Ж. Пейц (7 сәуір 1896 – 24 қазан 1974) – голландтық сәулетші.

Өмірбаян

Путц Голландияның солтүстігіндегі, көбінесе протестанттық Гронинген провинциясындағы Уитхуайзенде католик отбасында дүниеге келген. 1910 жылы ол жоғары білім алу үшін католиктік Лимбург провинциясындағы Керкраде қаласындағы Рольдук пансионатына жіберілді. 1914 жылы ол Голландияның ескі үлгідегі жоғары мектебін бітірді. Содан кейін ол Делфт қаласында азаматтық инженерияны оқыды. 1916 жылы сәулет өнеріне ауысты. 1920 жылы, әлі бітірмеген болатын, Лимбургке оралып, Херлен қаласында тәуелсіз сәулетші ретінде қоныстанды, онда қарқынды дамитын көмір өндіру индустриясы оған көптеген тапсырыстар берді. Пютц Херленді нағыз, заманауи қалаға айналдыруда маңызды рөл атқарды. 1925 жылы ол сәулет мамандығы бойынша диплом алды. 1926 жыл шамасында оның тұңғыш ұлы Виктор Пютц дүниеге келді, ол аудиолог және акустик болды. Пютц пен оның әйелі Изабел Тиссеннің он үш баласы болды. Олардың бірі әкесінің жолын жалғап, азаматтық инженерия мамандығын бітіріп, сәулетші болды.

Жұмыс

Путц өзінің шығармашылығында әр түрлі тарихи стильдерді пайдаланды. Ол қазіргі заманғы қозғалысқа (мысалы, Германиядағы Баухаус сияқты) өзінің ерекше түсінігімен ерекше жақын болды. Оның діни емес туындылары мен дәстүрлі шіркеулері арасында зор контраст бар. Өмірінде ол халықаралық деңгейде белгілі болды. Бірақ оның жұмысы алдағы онжылдықтарда өнеркәсіптік орталық мәртебесін жоғалтқан Херлен қаласы мен оның төңірегінде жасалғандықтан, ол біршама ұмытылып қалды. Дегенмен, соңғы жылдары оны қайта ашуда, оның Glaspaleis-інің 20 ғасырдың ең маңызды 1000 ғимаратының бірі деп жариялануы, сондай-ақ Херленнен шыққан қазіргі голланд сәулетшісі Wiel Arets-тің соңғы он жылда Пеутц туралы көптеген жарияланымдары осыған дәлел. Пютц іргелес орналасқан Панкратиус шіркеуіне де (Monumentenzorg – 'Монументтерді қорғау') жауапты болды, ал осы ескі романдық шіркеу мен ультрамодерні дүкеннің қатар орналасуы оның ескі мен жаңаны үйлестіру ерекшелігін көрсетеді. Шалғайдағы үй және Глазпалей оның 1926 жылы Женевадағы Palais des Nations жобалау конкурсына қатысқаннан кейін дамытқан құрылыс стилінің жаңа кезеңінің жарқын мысалдары, ал осы жаңа стиль Херлен қалалық әкімшілігінде толыққанды көрініс тапты.