Реммент Лукас Кулхаас: Голланд архитектор және урбанист
Rem Koolhaas
Рем Коолхаас – голланд архитектор, урбанист, Pritzker сыйлығының иегері. Деконструктивизм өкілі, «Жаңа Нью-Йорк» авторы. Әлемдегі ең ықпалды тұлғалар тізімінде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нидерланд сәулетшісі (1944 жылы туған)
Dutch architect (born 1944)
Реммент Лукас Колхаас (; 17 қараша 1944 жылы туған) – нидерланд сәулетшісі, сәулет теориясының маманы, қала құрылысшы және Гарвард университетінің Дизайн мектебінде сәулет және қала құрылысы практикасының профессоры. Ол көбінесе деконструктивизмнің өкілі ретінде танылады және "Делирий Нью-Йорк: Манхэттенге арналған ретроспективті манифест" кітабының авторы. Кейбір адамдар оны өзінің буынындағы маңызды сәулетші және қала құрылысшылардың бірі деп санайды, ал басқалары – өзін-өзі маңызды санаған иконокласт деп қарастырады. 2000 жылы Рем Колхаас Прицкер сыйлығына ие болды. 2008 жылы Time журналы оны әлемдегі ең ықпалды 100 адамның тізіміне енгізді. 2014 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.
Remment Lucas Koolhaas (; born 17 November 1944) is a Dutch architect, architectural theorist, urbanist and Professor in Practice of Architecture and Urban Design at the Graduate School of Design at Harvard University. He is often cited as a representative of Deconstructivism and is the author of Delirious New York: A Retroactive Manifesto for Manhattan. He is seen by some as one of the significant architectural thinkers and urbanists of his generation, by others as a self important iconoclast. In 2000, Rem Koolhaas won the Pritzker Prize. In 2008, Time put him in their top 100 of The World's Most Influential People. He was elected to the American Philosophical Society in 2014.
Ерте өмір және мансап
Ремент Колхас 1944 жылғы 17 қарашада Нидерландтың Роттердам қаласында Антон Колхас (1912–1992) және Селинде Питертье Рузенбургтің (1920 жылы туған) отбасында дүниеге келген. Оның әкесі романда жазушы, сыншы және сценарийші болған. Оның анасының әкесі Дирк Рузенбург (1887–1962) – өзінің жеке практикасын ашуға дейін Хендрик Петрус Берладж үшін жұмыс істеген модернист сәулетші болды. Рем Кулхастың ағасы Томас және апасы Аннабель бар. Оның әкесінің туысы – сәулетші және қала құрылысы жөніндегі маман Теун Колхас (1940–2007). Отбасы Роттердамда (1946 жылға дейін), Амстердамда (1946–1952), Джакартада (1952–1955) және Амстердамда (1955 жылдан бастап) тікелей бірінен соң бірі тұрды. Әкесі өз жазбаларында Индонезияның голландтық отаршылдығынан тәуелсіздік алуын ынтамен қолдады. Тәуелсіздік соғысы жеңілгеннен кейін, оны үш жылдық мәдени бағдарламаны басқаруға шақырды, соның салдарынан отбасы 1952 жылы Джакартаға көшті. "Бұл мен үшін өте маңызды жас шақ болды", – деп еске алады Колхас, – "мен шынымен азиялықтай өмір сүрдім". 1969 жылы Колхас голландтық "The White Slave" фильмінің сценарийін жазды, содан кейін американдық "soft porn king" режиссері Расс Мейер үшін сценарий жазды. Ол 1963 жылы 19 жасында Гаагсе Пост газетінде журналист болып жұмыс істеді, ал 1968 жылы Лондондағы Архитектуралық қауымдастықтың Архитектура мектебінде сәулет өнерін оқуды бастады. 1972 жылы Нью-Йорктің Итака қаласындағы Корнелл университетінде Освальд Матиас Унгерспен білімін жалғастырды, содан кейін Нью-Йорк қаласындағы Архитектура және қала құрылысы институтында оқыды. Колхас 1975 жылы архитекторлар Элия Зенгелис, Зои Зенгелис және (Кулхастың әйелі) Маделон Вризендорппен бірге Лондонда құрған OMA (The Office for Metropolitan Architecture) кеңсесі арқылы көпшілік назарына түсті. Кейіннен оларға Колхастың студенттерінің бірі Заха Хадид қосылды, ол көп ұзамай өз бетінше жетістікке жетті. Олардың 1970-ші жылдардың соңындағы басым постмодернистік классицизмнен ерекшеленетін ерте жұмыстарының бірі – итальяндық сәулетші Паоло Портогезидің кураторлығымен өткен 1980 жылғы Венеция биенналесіне жасаған үлесі, ол "Өткеннің болуы" деп аталды. Әр сәулетші Потемкин ауылы сияқты ішкі көшеге "фасад" сияқты сахнаны жобалауға тиіс болды; Фрэнк Гери мен OMA-ның фасадтары постмодерн сәулет мотивтерін немесе тарихи сілтемелерді пайдаланбаған жалғыз еді. Басқа да сынға алынған (әлі салынып бітпеген) жобалар: Париждегі Парк де ла Виллет (1982) және Ирландия Премьер-Министрінің резиденциясы (1979), сондай-ақ Роттердамдағы Кунстхал (1992). Бұл жобалар Колхастың "Делириумдық Нью-Йорк" (1978) кітабында жасаған көптеген зерттеулерін іске асыруға бағытталған, ол Питер Айзенман басқарған Нью-Йорктегі Архитектура және қала құрылысы институтында қонақ ғалым болып жұмыс істеген кезде жазылған.
Remment Koolhaas was born on 17 November 1944 in Rotterdam, Netherlands, to Anton Koolhaas (1912–1992) and Selinde Pietertje Roosenburg (born 1920). His father was a novelist, critic, and screenwriter. His maternal grandfather, Dirk Roosenburg (1887–1962), was a modernist architect who worked for Hendrik Petrus Berlage, before opening his own practice. Rem Koolhaas has a brother, Thomas, and a sister, Annabel. His paternal cousin was the architect and urban planner Teun Koolhaas (1940–2007). The family lived consecutively in Rotterdam (until 1946), Amsterdam (1946–1952), Jakarta (1952–1955), and Amsterdam (from 1955). His father strongly supported the Indonesian cause for autonomy from the colonial Dutch in his writing. When the war of independence was won, he was invited over to run a cultural programme for three years and the family moved to Jakarta in 1952. "It was a very important age for me," Koolhaas recalls "and I really lived as an Asian." In 1969, Koolhaas co wrote The White Slave, a Dutch film noir, and later wrote an unproduced script for American soft porn king Russ Meyer. He was a journalist in 1963 at age 19 for the Haagse Post before starting studies in architecture in 1968 at the Architectural Association School of Architecture in London, followed, in 1972, by further studies with Oswald Mathias Ungers at Cornell University in Ithaca, New York, followed by studies at the Institute for Architecture and Urban Studies in New York City. Koolhaas first came to public and critical attention with OMA (The Office for Metropolitan Architecture), the office he founded in 1975 together with architects Elia Zenghelis, Zoe Zenghelis and (Koolhaas's wife) Madelon Vriesendorp in London. They were later joined by one of Koolhaas's students, Zaha Hadid – who would soon go on to achieve success in her own right. An early work which would mark their difference from the then dominant postmodern classicism of the late 1970s, was their contribution to the Venice Biennale of 1980, curated by Italian architect Paolo Portoghesi, titled "Presence of the Past". Each architect had to design a stage like "frontage" to a Potemkin type internal street; the façades by , Frank Gehry and OMA were the only ones that did not employ Post Modern architecture motifs or historical references. Other early critically received (yet unbuilt) projects included the Parc de la Villette, Paris (1982) and the residence for the Prime Minister of Ireland (1979), as well as the Kunsthal in Rotterdam (1992). These schemes would attempt to put into practice many of the findings Koolhaas made in his book Delirious New York (1978), which was written while he was a visiting scholar at the Institute for Architecture and Urban Studies in New York, directed by Peter Eisenman.
Нью-Йорктың қызығы
Күлхастың «Ақылға сыймас Нью-Йорк» кітабы оның мансабына бағыт берді. Күлхас қалалық өмірдің "кездейсоқ сияқты" табиғатын талдайды: «Қала – қанағаттандыруға болатын, құтылу мүмкін емес машина». (Анна Клинманн). Рем Күлхас қаланы «қызыл ыстық нүктелер» жиынтығы ретінде анықтады. Күлхас өзі мойындағандай, бұл тәсіл 1960 және 1970 жылдардың басындағы жапондық метаболизм қозғалысында бұрыннан-ақ көрініс берген. Күлхас зерттейтін архитектураның маңызды аспектісі – «Бағдарлама»: 20-ғасырда модернизмнің өркендеуімен «Бағдарлама» архитектуралық дизайнның басты тақырыбына айналды. Бағдарлама ұғымы архитектуралық жобалаудың негізі ретінде «функцияны және адам қызметін өңдеуді» қамтиды, бұл 20-ғасырдың басында архитектор Луис Салливан танымал еткен «форма функцияны қалайды» принципінде ең жақсы көрінеді. Бұл ұғым алғаш рет Манхэттендегі биік ғимараттар архитектурасын талдағанда «Ақылға сыймас Нью-Йорк» кітабында күмәндандырылды. Мұндай ойлаудың нәтижесінде пайда болған ерте дизайн әдісі – «қосымша бағдарламалау» болды, ол бөлмелердің мақсатына күтпеген функцияларды енгізді, мысалы, көкжайлардағы жүгіру жолдары. Соңғы кезде Күлхас Сиэтл қалалық кітапханасы жобасына (2003) үйсіздерге арналған аурухана бөлімшелерін қосуды ұсынды, бірақ бұл жоба сәтті болмады.
Koolhaas's book Delirious New York set the pace for his career. Koolhaas analyzes the "chance like" nature of city life: "The City is an addictive machine from which there is no escape" "Rem Koolhaas defined the city as a collection of 'red hot spots'." (Anna Klingmann). As Koolhaas himself has acknowledged, this approach had already been evident in the Japanese Metabolist Movement in the 1960s and early 1970s. A key aspect of architecture that Koolhaas interrogates is the "Program": with the rise of modernism in the 20th century the "Program" became the key theme of architectural design. The notion of the Program involves "an act to edit function and human activities" as the pretext of architectural design: epitomised in the maxim form follows function, first popularised by architect Louis Sullivan at the beginning of the 20th century. The notion was first questioned in Delirious New York, in his analysis of high rise architecture in Manhattan. An early design method derived from such thinking was "cross programming", introducing unexpected functions in room programmes, such as running tracks in skyscrapers. More recently, Koolhaas unsuccessfully proposed the inclusion of hospital units for the homeless into the Seattle Public Library project (2003).
Сәулет, сән және театр
Prada жобаларымен Колхас сән әлемінің құбылмалы архитектурасын жасауға және танымал тұлғалардың беделімен архитектураны ұсынуға беленді: Гарнье Операсы сияқты, Колхастың Беверли-Хиллс Prada дүкенінің орталық кеңістігін алып тұрған ірі орталық баспалдақ, сырттай таңдаулы тауарларды көрсеткендей болғанымен, негізінен сатып алушылардың назарына толы болды. Киімді сатудан гөрі брендті сату идеясы Нью-Йорктегі Манхэттендегі Бродвейдегі Prada дүкенінде одан да айқын көрінді. Бродвей Prada дүкені 2001 жылдың желтоқсан айында ашылды, құрылысына 32 миллион евро жұмсалды және 2300 шаршы метр сауда алаңына ие. 2020 жылдың ақпан айында Нью-Йорктегі Гуггенхаймда оның "Countryside, The Future" көрмесі ашылды. Көрме бір айдан кейін жабылды, себебі Нью-Йорк қаласы COVID-19 пандемиясына байланысты барлық ірі өнер мекемелерін жапты.
With his Prada projects, Koolhaas ventured into providing architecture for the fleeting world of fashion and with celebrity studded cachet: not unlike Garnier's Opera, the central space of Koolhaas' Beverly Hills Prada store is occupied by a massive central staircase, ostensibly displaying select wares, but mainly the shoppers themselves. The notion of selling a brand rather than marketing clothes was further emphasised in the Prada store on Broadway in Manhattan, New York, The Broadway Prada store opened in December 2001, cost €32 million to build, and has 2,300 square meters of retail space. In February 2020, his exhibition Countryside,The Future opened at the Guggenheim in New York City. The exhibition closed within a month, after New York City closed all its major art institutions in connection with the Covid 19 pandemic.