Кіріспе

Американдық карикатурист (1901–2000)

Карл Баркс (27 наурыз 1901 – 25 тамыз 2000) – американдық карикатурист, автор және суретші. Ол Дисней комикстеріндегі жұмысымен, ең алғашқы Дональд Дақтың оқиғаларын жазған және салған суретші ретінде, сондай-ақ Скрудж МакДақтың авторы ретінде танымал. Өмірінің соңына дейін аты-жөнін жасырып жұмыс істеді, жанкүйерлер оны «Қазан Адам» және «Жақсы Қазан Суретшісі» деп атады. 1987 жылы Баркс Уилл Эйснер комикс кітаптарының Даңқ залына алғашқы үш кіргеннің бірі болды. Баркс Дисней студиясы мен Батыс баспасында жұмыс істеді, онда ол Дакбург қаласын және оның көптеген тұрғындарын жасады, мысалы, Скрудж МакДакты (1947), Гладстон Гандерді (1948), Бигл Бойзді (1951), «Жас Орманшыларды» (1951), Гиро Гирлоузды (1952), Корнелиус Кутты (1952), Флинтхарт Гломгольдты (1956), Джон Д. Рокердакты (1961) және Магика Де Спеллді (1961). Анимация тарихшысы Леонард Мальтин оны «дүниедегі ең танымал және көп оқылатын суретші-жазушы» деп атады. Уилл Эйснер оны «комикстердің Ханс Кристиан Андерсені» деп атады. 1980 жылдардан бастап Баркстің көркемдік еңбектері «DuckTales» және оның 2017 жылғы жаңа нұсқасы сияқты анимациялық бейімделулердің маңызды көзіне айналды.

Өмірбаян

Баркс Орегон штатының Меррилл қаласында Уильям Баркс пен оның әйелі Арминта Джонсонның отбасында дүниеге келген. Оның Клайд есімді үлкен ағасы болған. Оның әкесінің ата-анасы Дэвид Баркс және оның әйелі Рут Шрум болды. Баркстің анасының ата-анасы Карл Джонсон мен оның әйелі Сузанна Масси еді, бірақ оның шежіресі туралы көп мәлімет жоқ. Баркс 1800 жылы Солтүстік Каролинадан Миссуриге көшіп келген Джейкоб Баркстің ұрпағы болды. Олар Боллинджер округіндегі Марбл-Хиллде тұрды. Джейкоб Баркстің ұлы Айзек жоғарыда аталған Дэвид Баркстің әкесі болды.

Балалық шақ

Баркс балалық шағын еске алғанда, ол өте жалғыз бала болған. Оның ата-анасына тиесілі жер болған, ол олардың шаруашылығына арналған. Ең жақын көрші шалқар қашықтықта тұрған, бірақ ол Баркс ата-анасымен дос емес, көбінесе таныс еді. Ең жақын мектеп шамамен 3 шақырым қашықтықта болды, және Баркс сол қашықтықты күн сайын жаяу жүріп баруға мәжбүр болды. Ауылдық жерде балалар аз болды, сондықтан Баркс кейіннен мектебінде сегіз-он шамасы оқушы болғанын еске алды. Ол сол кішкентай мектепте алған білімінің сапасына жоғары баға берді. "Сол кездегі мектептер жақсы еді", - дейтін. Сабақтар таңғы сағат тоғыздан кешкі сағат төртке дейін жалғасты, содан кейін ол шаруашылыққа қайтуға тиіс болды. Ол онда әңгімелесетін адамның жоқтығын есіне алды, себебі ата-анасы жұмыспен жүрген, ал ағасымен ортақ тілі болмады. 1908 жылы Уильям Баркс (отбасының табысын арттыру мақсатында) отбасымен бірге Орегон штатындағы Мидлендке, Меррилден бірнеше шақырым солтүстікке қарай, жаңа теміржол желілеріне жақын көшіп келді. Ол жаңа мал шаруашылығын құрып, өнімдерін жергілікті қасапханаларға сата бастады. Тоғыз жасар Клайд пен жеті жасар Карл онда ұзақ сағаттар бойы жұмыс істеді. Бірақ Карл кейіннен Мидленд базар алаңында жиналған көпшілік оған үлкен әсер еткенін еске алды. Бұл заңды болды, өйткені ол бұрын көпшілікке араласпаған еді. Баркс айтуынша, оның назарын көбінесе рынокқа револьверлерімен, бір-біріне есімдер қойып, әзілдесетін ковбойлар тартып алды. 1911 жылы олар жеткілікті табыс тауып, Санта-Розаға (Калифорния штаты) көшіп кетті. Олар көкөніс өсіріп, жеміс бақтарын құрды. Алайда, пайда Уильям күткендей көп болмады, және олар қаржылық қиындықтарға тап болды. Вильямның осы уайымдары, әдетте, оның алғашқы нервтік құлауына себеп болды. Уильям жазылған соң, Меррилге қайтуға шешім қабылдады. 1913 жылы Баркс 12 жасқа толды, бірақ үнемі көшіп-қонудың салдарынан ол мектепті бітіре алмады. Ол сол кезде білімін жалғастырып, 1916 жылы бітірді. 1916 жыл Баркс өмірінде маңызды бұрылыс болды. Біріншіден, анасы Арминта осы жылы қайтыс болды. Екіншіден, оның бұрыннан бар есту қабілетінің нашарлауы оған мұғалімдерінің сөзін тыңдауды қиындатты. Оның есту қабілеті кейіннен нашарлай берді, бірақ сол кезде ол әлі есту аппаратын сатып алмаған еді. Кейіннен ол осы аппаратсыз күн өткізе алмады. Үшіншіден, олардың шаруашылығына ең жақын орта мектеп 8 шақырым қашықтықта болды, және егер ол оған түссе де, нашар естуі оның оқуына кедерілген болар еді. Ол мектептегі білімін тоқтатуға мәжбүр болды, бұл оны қатты ренжітті.

Жұмыстан жұмысқа

Баркс әр түрлі жұмыстар істеп көріп, бірақ фермер, ағаш кесуші, токар, қашыр жүргізуші, ковбой және баспагер ретінде ешқандай жетістікке жете алмады. Осы жұмыстарынан ол адамдардың, жануарлардың және машиналардың қаншалықты еңгеш, жантайымды және болжаусыз болатынын білді, кейіннен мойындады. Сонымен қатар, ол әріптестерімен, тіпті ең қиын жағдайларда да сатиралық көзқараспен қараған, бірге нан табушылармен араласты. Баркс кейіннен, егер олардың өмірінде аздап юмор болмаса, олар сөзсіз ақылдан адасып кетер еді деп сенімді екенін айтты. Баркс өмірге осы көзқараспен қарады. Кейін ол кейіпкерлерінің құпия армандары мен тілектерін, мақтанға бой алған мінез-құлқын және көңіл көшірген жағдайларын сатиралық тұрғыдан бейнелеуінің табиғи екенін айтты. Баркстың сөзіне қарағанда, өмірінің осы кезеңі оның ең танымал ойдан туған кейіпкерлеріне – Уолт Диснейдің Дональд Дагы мен өзінің Скрудж МакДагына әсер еткен. Дональдтың жұмыстан жұмысқа ауысуы Баркстің өзінің тәжірибесінен шабыттанған. Оның көбінесе жетістікке жете алмауы да солай болды. Тіпті сәттілікке қол жеткізсе де, бұл уақытша ғана болар еді, себебі бір қателік немесе жай ғана оқиға тағы бір сәтсіздікке, көңілі қалыпты қаз үшін тағы бір ренжітке әкеліп соғар еді. Баркс мұны да өзі білетінін айтты. Баркстың айтуынша, Скруджтің Дональдтан басты айырмашылығы – ол да өмірінде осындай қиындықтарға тап болған, бірақ ақыл-ойының, нығайып өскен қабілетінің және қажырлы еңбегінің арқасында оларды жеңе алған. Немесе, Скрудждің өзі Хьюи, Дьюи және Луиге айтқандай: "Қиындықтан да мықты, ақылдылардан да ақылды" болу арқылы. Баркстің әңгімелерінде Скрудж көптеген мәселелерін шешуге тырысады, бірақ көбінесе оның тырашаң еңбегінің нәтижесіз екені көрсетіледі. Екі кейіпкер арқылы да Баркс өзінің иронияға толы юморын жиі көрсетеді. Шындығында, суретші үшін осы қиын кезең өміріндегі көптеген көзқарастарының қалыптасуына көмектескен, олар кейіпкерлері арқылы білдірілді.

Кәсіби суретші

Сонымен қатар Баркс әрқашан ұнаған хоббисін кәсіпке айналдыру туралы ойлана бастады: сурет салу. Бала кезінен бос уақытын кез келген материалға сурет салумен өткізді. Ол өзінің сүйікті комикс суреткерлерінің суреттерін газеттерден көшіріп алып, өз стилін жақсартуға тырысты. Кейіннен ол өзінің суреттерінде өзінің жеке бет-әлпеттерін, фигураларын және комикалық жағдайларды жасағысы келгенін, бірақ шебер комик суретшілердің қаламды қолдануын және олардың түстер мен көлеңкелерді қолдануын зерттегісі келгенін айтты. Оның алғашқы сүйіктілері арасында Винсор Маккей (әсіресе «Кішкентай Немо» арқылы танымал) және Фредерик Бёр Оппер (әсіресе «Бақытты Хулиган» арқылы танымал) болды, бірақ кейіннен ол өзінің назарын аударуға мүмкіндік берген кез келген стильді зерттеді. 16 жасында ол көбінесе өз бетінше оқыды, бірақ осы кезде ол хат арқылы сабақ алуға шешім қабылдады. Ол тек алғашқы төрт сабақты ғана оқыды, бірақ жұмысының көптігінен бос уақыты азайып, тоқтауға мәжбүр болды. Бірақ ол кейінірек айтқандай, сабақтар оның стилін жақсартуға өте пайдалы болды. 1918 жылдың желтоқсанында ол Сан-Франциско, Калифорнияда жұмыс іздеу үшін әкесінің үйінен кетіп қалды. Ол өзінің суреттерін газеттерге және басқа да баспа материалдарына сатуға тырысты, бірақ көп сәттілікке жете алмады, сонымен қатар ол кішкентай баспаханада жұмыс істеді.

Дисней

1935 жылғы қарашада Уолт Дисней студиясына көбірек суретшілер іздеп жүргенін білгенде, Баркс өтініш беруге шешім қабылдады. Ол Лос-Анджелес, Калифорнияға көшіп баруды талап ететін сынаққа қабылданды. Ол өз тобындағы жұмысқа қабылданған екі оқушының бірі болды. Оның бастапқы жалақысы аптасына 20 долларға тең болды. Ол 1935 жылы Дисней студиясында жұмысын бастады, бұл 1934 жылғы 9 маусымда Дональд Дактің «Дана кішкентай тауық» атты қысқа анимациялық фильмінде дебют жасағаннан кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң болды. Бастапқыда Баркс аралық аниматор болып жұмыс істеді. Бұл жұмыс жетекші аниматорлардың бірімен бірге жұмыс істеуді және олардың кейіпкерлердің қимылының негізгі поздарын (көбінесе «экстремумдар» деп аталады) жасауын қадағалауды қамтыды. Аралық аниматорлар осы экстремумдар арасындағы суреттерді жасап, қозғалыс иллюзиясын тудыратын. Аралық аниматор болып жұмыс істеген кезде Баркс әзіл-қалжың идеяларын мультфильмдердің сюжеттеріне ұсынып, комикалық жағдайларды жасау қабілетін көрсетті. Сондықтан 1937 жылы ол сюжеттік бөлімге ауыстырылды. Оның алғашқы жазылған әңгімесі «Қазіргі заманғы өнертабыстар» фильмінің кульминациялық бөлімі болды, онда робот шаштараз Дональд Дактің арт жағынан шашын қияды. 1937 жылы Дональд Дак Микки Маус пен Гуфимен бірге ойнағаннан кейін өзінің жеке мультфильмдер сериясының жұлдызы болғанда, осы серияға арналған жаңа сюжетшілер мен аниматорлар тобы құрылды. Баркс бастапқыда 1937 жылы кейбір мультфильмдерге әзіл-қалжың идеяларын ғана ұсынғанмен, кейіннен (әсіресе серіктесі Джек Ханнамен бірге) сюжеттік кестеге түсіріліп, (Уолт мақұлдаған жағдайда) өндіріске енгізілген оқиға идеяларын жасады. Ол «Дональдтың жүзімдері» (1938), «Дональдтың туысқан Гас» (1939), «Мырза Дак шығады» (1940), «Жылқы» (1941), «Жоғалып бара жатқан сарбаз» (1942) және «Пластик ойлап табушы» (1944) сияқты мультфильмдерде жұмыс істеді.

Жақсы қаз суретшісі

Диснейдегі соғыс уақытындағы жұмыс жағдайларына наразы болып, студияның кондиционерінен туындаған синуситтен мазасыздыққа түскен Баркс 1942 жылы жұмыстан кетті. Жұмыстан кеткенге дейін ол комикс суретшісі ретінде қосымша жұмыс істеді, бір реттік комикс кітабының суреттерінің жартысын жасады (қалған жартысын сюжет серіктесі Джек Ханна жасады), ол «Дональд Дақтың қазына іздеуі» деп аталды. Бұл 64 беттік оқиғаны Дональд Дак комиксінің авторы Боб Карп 1942 жылғы қазан айында Dell Comics Four Color Comics #9 журналында жариялаған туынды емес материалдан бейімдеді. Бұл американдық комикс үшін түпнұсқада жасалған алғашқы Дональд Дак оқиғасы және Дональд пен оның немере інілерінің қазына іздеуге шыққан алғашқы оқиғасы, бұл жағдайда Генри Морганның қазынасы үшін. Баркс кейін көптеген оқиғаларында қазына іздеу тақырыбын пайдаланды. Бұл оның комикстегі алғашқы жұмысы емес, өйткені сол жылы Баркс Ханнамен және басқа да сюжетші Ник Джорджпен бірге «Плутон кемені құтқарады» сценарийін жазды, ол АҚШ-та жарияланған алғашқы Дисней комикстерінің бірі болды. Дисней студиясынан кеткеннен кейін Баркс Лос-Анджелестің шығысындағы жартылай шөлді Inland Empire аймағындағы Хемет/Сан-Хасинто аймағына көшіп, тауық фермасын ашуды жоспарлады. Бірнеше сұхбатта сүйікті оқиғасын сұрағанда Баркс Walt Disney's Comics and Stories #146 (1952 жылғы қараша) журналындағы он беттік оқиғаны айтты, онда Дональд қаласы кейін Омелет деп аталған қалада тауық фермасын иеленген кезде болған бақытсыз оқиғалар тізбегін баяндайды. Бұл оқиғаның сүйікті болуының себебі, ол Баркстің құс шаруашылығындағы өзінің тәжірибесінен шабыттандырылған. Бірақ ол осы уақыт аралығында өмір сүру үшін «Pirate Gold» кітабын шығарған Western Publishing баспасына Дональд Дак комикстері үшін суретшілер қажет пе екенін сұрады. Ол бірден Walt Disney's Comics and Stories айлық журналы үшін он беттік Дональд Дак оқиғасының сценарийін суреттеуге тағайындалды. Баспагердің шақыруымен ол сюжетті қайта қарады және жасаған жақсартулар редакторды қатты әсер етіп, Барксті келесі оқиғасының сценарийін және суретін жасауға шақырды. Бұл Баркстің мансабының қалыптасқан үлгісі болды, ол (сирек жағдайларды қоспағанда) өзінің оқиғалары үшін сурет (қарындаш, сызба, қара және әріптер) және сценарий ұсынды. 1943 жылғы сәуір айында жарық көрген «Жеңіс бағы» алғашқы он беттік оқиғасы, Баркс Батыс баспасы үшін үш онжылдық бойы жасайтын Дисней үйректер туралы 500-ге жуық оқиғаның біріншісі болды, тіпті зейнеткерлікке шыққаннан кейін де. Бұларды негізінен үш санатқа бөлуге болады:
«Екеуге кофе» және «Қауіпсіздік үшін кешіріңіз» сияқты бір беттік әзіл оқиғалары. Бұл бір беттік оқиғалар әдетте қара-ақ (немесе қара-ақ және қызыл) түсте ішкі және сыртқы қақпақтарда басылған. Бұл оқиғалар бір әзілге негізделген. Он беттік, Дональд Дак туралы күлкілі оқиғалар, ол ай сайын шығатын Walt Disney's Comics and Stories журналының басты мақаласы болды, оның таралымы 1950 жылдардың ортасында айына 3 миллион данаға жетті. Әдетте 24-32 беттен тұратын, әзіл-қалжыңды оқиғалар. 1940 жылдары бұл Four Color сериясының бір реттік шығарылымдары (жылына 4-6 рет шығарылатын) болды, онда Дональд пен оның немере інілері ойнады. 1950 жылдардың басында (және зейнеткерлікке шыққанға дейін) Баркстің ұзақ оқиғалары тек Скрудж ағаның жеке тоқсандық журналында жарияланды. Комикстегі алғашқы онжылдықта Баркстің көркемдік өсуі, анимация суретшісі және сюжетші ретіндегі қарапайым оқиға айтудан күрделі оқиғаларды виртуоздықпен жасауға айналды, әсіресе оның ұзақ оқиғаларында. Критик Джеффри Блумның пікірінше, 1942 жылы шыққан «Pirate Gold» оқиғасында басталган процесс 1950 жылы шыққан «Vacation Time» оқиғасында толыққанды жемісін берді, ол «комикстерді оқып, түсіну үшін визуалды нұсқаулық» деп сипатталады. Ол Дональд Дақты және оның немере інілерін Хьюи, Дьюи және Луиді эксцентрикалық және түрлі-түсті кейіпкерлермен қоршады, мысалы, жоғарыда аталған Скрудж Мак-Дак, әлемдегі ең бай қаз; Дональдтың керемет бақытты туысы Гладстон Гандер; өнертапқыш Джиро Гирлоуз; табанды Бигл Бойз; сиқыршы Магика Де Спелл; Скрудждің бәсекелестері Фларт Гломгольд және Джон Д. Рокердак; Дейзидің немерелері Апрель, Май және маусым; Дональдтың көршісі Джонс және The Junior Woodchucks ұйымы. Баркстің оқиғалары (әзіл-қалжыңды оқиғалар немесе үйдегі комедиялар) көбінесе ауыр тәжірибеден туған ащы, қараңғы иронияны көрсетті. Он беттік оқиғаларда Дональд әдеттегі адам ретінде бейнеленді, күнделікті өмірдің қатал қиындықтарымен күресіп, немере інілері оның басына келген апаттарға түсініктеме беретін грек хоры рөлінде болды. Дегенмен, көңіл көшірмейтін тонға қарамастан, кейіпкерлердің адамгершілігі кедергілерге қарамастан табандылықтарында көрінеді. Бұл оқиғалар жас балалардың ғана емес, ересектердің де қызығушылығын тудырды. Баркс көп саяхаттамағанына қарамастан, оның оқиғаларында үйректер жиі әлемнің ең қашық немесе тамаша жерлеріне саяхаттайтын. Бұл Баркстің Хэл Фостердің «Принц Валиант» сияқты реалистік оқиғаларды жасау арманына сілтеме жасайтын әсем фондар жасауға мүмкіндік берді.

Үшінші неке

Баркс шығармашылық жағынан гүлденген кезде, оның Кларамен некесі нашарлады. Бұл кезең Баркстың әйгілі әзілінде айтылғандай, оның шығармашылық күшінің ағып жатқанын сезінген сәт еді, ал мас Клара оған виски бөтелкелерін лақтырып жіберіп, басынан өткізіп тастады. 1951 жылы олар ажырасып, оның екінші және соңғы ажырасуы болды. Осы кезеңде Баркс бейнелеу өнерімен айналысып, жергілікті көрмелерде суреттерін көрсетті. 1952 жылы мұндай бір көрмеде ол Маргарет Уиннфред Уильямс (1917 – 10 наурыз 1993)пен танысты, оны «Гаре» деп лақаптайтын. Ол шебер пейзаж суретшісі болды, оның кейбір туындылары «Leanin’ Tree» Батыс өнері мұражайының қорында сақталады. Оның өмірінде және бүгінге дейін оның суреттерінен жасалған түрлі қағазшалар «Leanin’ Tree» дүкендерінен алуға болады. Оның лақап аты 1958 жылы шыққан Уолт Диснейдің «Christmas Parade» журналының 9-шы санындағы «Дукбургтегі Рождество» әңгімесінде дүкен аты ретінде қолданылған. Олар танысқаннан кейін көп ұзамай ол Барксқа көмектесе бастады, ол қиындықпен айналысқан қара түсті бояу және әріптермен жұмыстың жауапкершілігін өз мойнына алды. Олар 1954 жылы үйленді және оның өліміне дейін бірге өмір сүрді.

Енді жасырын емес

Дисней үшін жұмыс істеген адамдар (және оның комикс кітаптарының лицензия иелері) көбінесе жасырын жұмыс істеді; әңгімелерде тек Уолт Диснейдің аты және (кейде) қысқа идентификациялық нөмір көрсетілетін. 1960 жылға дейін Баркстің кім екені оқырмандары үшін құпия болып қалды. Дегенмен, көптеген оқырмандар оның туындыларын және сурет салу стилін танып, оны «Жақсы Ұсақ Суретші» деп атады, бұл лақап 1950-ші жылдардың соңында жанкүйерлер оның нақты кім екенін анықтағаннан кейін де сақталды. Малкольм Виллитс Баркстің аты-жөні мен мекенжайын бірінші болып білді, бірақ Джон мен Билл Спайсер есімді екі бауыр, бір-бірінен тәуелсіз түрде сол ақпаратты тапқаннан кейін Баркспен байланысқан алғашқы жанкүйерлер болды. 1960 жылы Баркс Спайсер бауырлары мен Рон Леонардты қабылдағаннан кейін, оның кім екені кеңінен таралды, себебі оның жеке басы туралы ақпарат комикс әуесқойларының журналдары мен конвенциялары арқылы тарала бастады.

Кейінгі өмірі

Карл Баркс 1966 жылы зейнеткерлікке шықты, бірақ редактор Чейз Крейг оны «Батыс» үшін әңгімелер жазуға көндірді. Карл Баркс салған соңғы жаңа комикс оқиғасы – «Уолт Дисней комикстер жинағының» 5-ші нөмірінде (1968 жылғы қараша) жарияланған Дейзи Дак туралы («Жақынды жас сұңқар») ертегі болды. Киелі кітаптарды зерттеуші Майкл Барриер Барксті неге салғанын сұрағанда, Баркс ешкімнің қолда бар болмағанын және Крейгтің өтінішімен салғанын айтты. Ол Скрудж аға туралы бір әңгіме, Дональд Дак туралы үш әңгіме жазды. 1970 жылдан 1974 жылға дейін Баркс «Жастар саяхатшылары» комиксінің бас жазушысы болды (6-дан 25-ке дейін). Соңғысы Баркс 1957 жылы алғаш зерттеген қоршаған орта тақырыптарын қамтыды ["Пигмейлер елі", Скрудж аға #18]. Баркс сондай-ақ «Батысқа» бірнеше эскиздер сатты, олар мұқаба ретінде қайта салынды. Бір кезде Баркстер Калифорниядағы Голетада тұрды, кейін Темекулаға көшіп, Ішкі империяға оралды. Зейнетақысы мен сценарийлерден тыс қосымша ақша табу үшін Баркс өзі мен Гаре көрмеге қатысқан жергілікті сурет көрмелерінде сату үшін майлы суреттер жасай бастады. Суреттерде фермадағы өмірдің күлкілі бейнелері мен америкалық тума халқының ханшайымдарының портреттері болды. Бұл шеберлікпен жасалған суреттер жанкүйер Гленн Брейді Баркстен қаз суретін салуды тапсыруға итермеледі ("Биік кеме және оны бағыттайтын жұлдыз", Баркс салған «Уолт Дисней комикстері мен әңгімелерінің» #108 мұқабасынан алынған). Бұл Барксты Диснейдің баспа бөліміндегі Джордж Шерманмен байланысуға итермеледі, ол өзінің әңгімелерінен көріністердің майлы суреттерін шығарып, сатуға рұқсат сұрады. 1971 жылдың шілдесінде Баркс Диснейден авторлық төлемсіз лицензия алды. Баркс қаз майын сатып алуға қызығушылық танытқандардан комиссия алатыны туралы хабар тараған кезде, оның таңғалуына орай, бұл жауап тез арада келесі бірнеше жылда ол өндіре алатын нәрседен асып кетті. Баркс тапсырыстардың көптігіне алаңдағанда, жанкүйерлер/дилерлер Брюс Гамильтон мен Расс Кокран Барксқа суреттерін конгрестерде және Кокранның каталогы «Графикалық галерея» арқылы сауда-саттыққа шығаруды ұсынды. 1974 жылдың қыркүйегінде Баркс комиссия алуды тоқтатты. Бостонның NewCon конгресінде 1975 жылдың қазан айында комикс кітаптарының конгресінде сауда-саттыққа шығарылған Карл Баркстың алғашқы майлы суреті ("Ол жарқырап, сәнді болды") 2500 долларға сатылды. Кейінгі сауда-саттықтарда бағаның өсуі байқалды. 1976 жылы Баркс пен Гаре Ньюкон шоуы үшін Бостонға барды, бұл олардың алғашқы комикстік конвенциясы болды. Басқа қатысушылардың арасында Little Lulu комикс кітаптарының жазушысы Джон Стэнли болды; екеуі де «Батыс баспасында» жұмыс істегеніне қарамастан, бұл олардың алғашқы кездесуі болды. Конгресс ең бастысы – Баркс салған ең үлкен қаз майлы картинасы «Дакбургтегі төртінші шілде» аукционда сатылды. Ол сол кездегі рекордтық бағамен – 6400 долларға сатылды. Көп ұзамай бір жанкүйер Скрудж МакДактың кейбір суреттерінің рұқсатсыз көшірмелерін сатып жіберді, бұл Диснейді одан әрі суреттерге рұқсат беруден бас тартуға итермеледі. Жаңа жұмыстарға деген сұранысты қанағаттандыру үшін Баркс Диснейге жатпайтын қаздар мен Бейовульф және Ксеркс сияқты қиял-ғажайып тақырыптар сериясын бастады. Бұл кітаптар ақырында «Жануарлардың қызық әңгімелері» атты кітапқа жиналды. «Жұлдызды соғыстар» продюсері Гари Курц пен сценарист Эдвард Саммердің күш-жігерінің нәтижесінде Дисней 1981 жылы Барксқа «Скрудж МакПат аға: Оның өмірі мен уақыты» атты шектеулі кітап үшін «Ғажайыптар елінің саяхатшылары» атты майлы суретті жасауға рұқсат берді. Кітапта Скрудж аға туралы 11 классикалық Баркс әңгімелері жиналды, оларды суретші Питер Леджер бояды, сонымен қатар Баркстің жаңа Скрудж әңгімесі суретші суреттермен суреттеу стилімен жасалды, «Уақыт құмымен ақырын жүр». Нью-Йорктегі барлық ірі баспагерлерден бас тартқаннан кейін, Курц пен Саммер кітапты Celestial Arts арқылы шығарды, оны Курц осы мақсат үшін ішінара сатып алды. Кітап комикс кітаптарындағы барлық маңызды әңгімелер жинағының үлгісіне айналды. Бұл кітаптың рецензиясы алғаш рет Time журналында, кейін Newsweek журналында жарияланды. 1977 және 1982 жылдары Баркс Сан-Диегодағы Comic Con-ға қатысты. Бостондағы кездесуіндей, оның қатысуына үлкен қызығушылық танытылды, Баркспен кездесуді және оның автографын алуды күткен жанкүйерлердің ұзақ қатары болды. 1981 жылы екі ұзақ уақыт Дисней комиксінің жанкүйерлері Брюс Гамильтон мен Расс Кокран күштерін біріктіріп, Карл Баркс туындыларына көбірек танысуға көмектесуді шешті. Олардың алғашқы күш-жігері «Another Rainbow Publishing» құруға бағытталды, олар «Уолт Диснейдің Дональд Дагының көркем өнері» кітабын шығарды, ол марапат алды, бұл суретшінің және әңгімешінің Дисней қаздарының суреттерінің толық жинағы. Одан көп ұзамай компания осы суреттердің көптеген шектеулі басылымдағы көркем литографияларын шығара бастады, Баркс қол қойған, ол соңынан серия үшін көптеген түпнұсқа туындыларды жасады. 1983 жылы Баркс бір соңғы рет Орегон штатының Грантс-Пасс қаласына көшті, ол өскен жерге жақын, бір жағынан Broom Hilda суретшісі Рассел Майерс тұратын аймақта болды. Баркс басқа бір атақты сөзінде Темекула Диснейлендке тым жақын болғандықтан, демалыс күндері жанкүйерлердің көптеп келуіне себеп болды деді. Осы кезеңде Баркс Грантс-Пассқа жақын комикс дүкенінде бір ғана рет қоғамдық оқиғаға қатысты. 1983 жылы Another Rainbow Баркс комикстерінің барлық туындыларын жинауды қолға алды – барлығы 500-ден астам әңгіме – он томдық, отыз томдық «Карл Баркс кітапханасы» жинағында. Бұл үлкен көлемді қатты мұқабалы томдар Баркстің беттерін түпнұсқада салғандай қара және ақ сызықтармен көрсетті, сонымен қатар көптеген арнайы мүмкіндіктер, мақалалар, естеліктер, сұхбаттар, сюжеттік тақталар, сын-ескертулер және тағы да көптеген жаңалықтарды қамтыды. Бұл монументалды жоба 1990 жылдың ортасында аяқталды. 1985 жылы жаңа бөлім құрылды, Gladstone Publishing, ол Дисней комикстерінің тоқтатылған лицензиясын иеленді. Gladstone Баркс, Пол Мюрри және Флойд Готтфредсонның әңгімелеу өнерімен танысқан жаңа буын Дисней комикс оқырмандарына, сондай-ақ қазіргі заманғы Дисней комикс суретшілері Дональд Роза мен Уильям Ван Хорнның алғашқы туындыларын ұсынды. Gladstone құрылғаннан жеті жыл өткен соң, «Карл Баркс кітапханасы» «Карл Баркс кітапханасы түсті түрінде» атты қайта жаңғыртылды, бұл толық түсті, жоғары сапалы шаршы мұқабалы комикс альбомдары (соның ішінде Карл Баркс сауда карталарының алғашқы жинағы). 1993 жылдан 1998 жылға дейін Баркстің мансабын «Carl Barks Studio» (Билл Грандей және Кэти Морби – олар 1979 жылдан бастап Баркстің түпнұсқа туындыларын сатқан) басқарды. Бұл көптеген өнер жобалары мен іс-шараларды қамтыды, соның ішінде 1994 жылы 11 еуропалық елдегі тур, Исландия оның алғашқы шетелдік сапары болды. Баркс 1993 жылы алғашқы Диснейана конгресіне қатысты. Баркстің дизайны бойынша суреттердің жібек экрандық баспаларымен қатар жоғары сапалы өнер нысандары (мысалы, түпнұсқа суреттер, қола мүсіншелер және керамикалық плиткалар) жасалды. 1994 жылдың жазында және оның өліміне дейін Баркс Мангейм қаласынан (Германия) музейлік көрмелерді ұйымдастырушы Питер Райхелттің Еуропа бойынша өкілі ретінде тағайындады. «Edition 313» баспасы көптеген литографияларды шығарды. 1997 жылы Баркс пен Студия арасындағы шиеленіс сотқа дейін жетті, ол Студияны таратуды көздейтін келісіммен аяқталды. Баркс енді Дисней іс-шараларына қатысу үшін саяхаттамады. Ол аяқтаған соңғы жобасымен Эда Берген өкілдік етті. Герри Тэнк және Джим Митчелл Баркстің соңғы жылдарына көмектесуге тиіс болды. «Carl Barks Studio» жылдары Баркс тағы екі әңгіме жасады: «Тарихпен атқа міну» атты соңғы Скрудж аға әңгімесінің сценарийі, ол 1994 жылы Данияда Билл Ван Хорн суреттерімен алғаш жарияланды. Содан кейін...

Ықпал

(А) н астероид 1983 жылы Қаш адамның есімімен аталып, 2730 Баркс деп қойылды. Бұл диаметрі 10 мен 16 километр аралығында, орбиталық периоды алты жыл төрт ай, ал айналу периоды алты сағаттан сәл асатын көміртекті С типіндегі астероид. 1983 жылғы сұхбатта Баркс «Ақсүйектің ақшасын сақтау үшін астероид белдеуіне саяхат ететін Қаздар» әңгімесін өзінің сүйікті туындысы деп айтты. Баркстің Дональд Дақтың оқиғалары The Comics Journal журналының 100 үздік комикстің тізімінде 7-орынды алды, ал Скрудж аға туралы әңгімелері 20-орынға ие болды. Стивен Спилберг пен Джордж Лукас «Жоғалған сандықтың іздеушілері» фильмінің басындағы домалақ тас тұзағының шабыты 1954 жылғы Карл Баркстің «Скрудж ағаның жеті қаласы» (Скрудж аға #7) оқиғасынан алынғанын мойындады. Лукас пен Спилберг Баркстің ғарыш саяхаты және шетелдіктерді бейнелеу туралы әңгімелерінің оларға әсер еткенін де айтты. Лукас 1982 жылы «Скрудж Мак-Дақ: Өмірі мен уақыты» кітабына алғысөз жазды. Онда ол Баркстің әңгімелерін «кино тәрізді» және «әдеби мұрамыздың баға жетпес бөлігі» деп сипаттады. Walt Disney Treasures DVD жинағындағы «Хронологиялық Дональд» 2-томы Баркстің есімін құрметпен еске алады. Голландияның Альмер қаласында оның құрметіне көше аталды: Карл Барксвег. Осы ауданда Дональд Дақ лаани және Гуфистраат көшелері де бар. Жапон аниматоры және манга суретшісі Осаму Тезука, «Астробой» және «Black Jack» сияқты мангаларды жасаған, Баркстің туындыларының жанкүйері болды. Тезуканың алғашқы жұмыстарының бірі «Жаңа қазына аралы» «Дональд Дақ пираттардың алтынын табады» әңгімесінен әсер алды. 1949 жылғы Дональд Дақтың он беттік комиксінде Дональд пинг-понг доптарымен толтырып, яхтаны теңіз түбінен көтереді. 1965 жылдың желтоқсанында даниялық Карл Кройер Кувейт портында батып кеткен «Аль Кувейт» жүк кемесін полистиролдан жасалған 27 миллион шағын, ауа толтырылған шарларды кеме корпусына толтырып көтерді. Кройер бұл Баркстің оқиғасынан шабыттанғанын жоққа шығарды. Кейбір дереккөздерде Кройерге оның өнертабысы үшін Голландия патентын тіркеуден бас тартқан (өтінім нөмірі NL 6514306), себебі Баркстің оқиғасы бұл өнертабыстың бұрын жарияланған нұсқасы болды. Кейіннен Кройер Гренландиядан тағы бір кемені сол әдіспен көтерді, содан бері осы концепцияның өзгертілген нұсқалары арқылы әлемдегі көптеген батып кеткен кемелер көтерілді. «MythBusters» телешоуы да осы әдісті сынап көрді және кішкентай қайықты көтере алды. Дон Роза, қазіргі замандағы ең танымал Дисней суретшілерінің бірі және әңгімелерді біртұтас әлем мен хронологияға байланыстыруға ең ынталы болған суретші, Баркстің барлық қаз оқиғаларын канон деп санайды, ал қалғандарын апокрифтік деп есептейді. Розаның айтуынша, көптеген романда жазушылар мен кино өндірушілер Карл Барксті «олардың басты ықпалы мен шабыты» деп атайды. Баркстің қазасы туралы жаңалық Америкада баспасөзде кеңінен жарияланбаған кезде, «Еуропада бұл қайғылы жаңалық бірден радио арқылы тарады және барлық газеттер әлем халықаралық мәдениеттегі ең сүйікті, ықпалды және танымал туынды авторынан айырылғанын түсінді». «Дональд Дақ: Goin' Quackers» видео ойыны Карл Баркстің естелігіне арналған. Карл Баркс 1943 жылы «New Funnies» журналының #76 санында жарияланған Энди Панданың ерте комикс әңгімесін салды. Бұл оның сөйлейтін жануарлар кейіпкерлерімен қарым-қатынаста болатын адам кейіпкерлерін бейнелейтін сирек туындыларының бірі (басқасы – «Қауіпті маскировка», «Four Color» #308, 1951). Көркем пандалар тізіміне қараңыз. Карл Баркстің өмір тарихы, негізінен Диснеймен байланысы және оның есімінің Карл Маркс есімімен дыбыстық ұқсастығы, Ариэль Дорфманның «Мануэль Сендероның соңғы әні» романындағы сюжеттік желінің шабыты болды. Apple Macintosh экранында алғашқы рет көрсетілген сурет Карл Баркстің Скрудж Мак-Дақ суреті болды.

Көркемдік материалдар

Баркс Эстербрук қаламдарын ынтамен қолданды және «Дональд Дак» комикстерінің беттерін сызу және әріптеу үшін No 356 үлгісін пайдаланды.