Кіріспе

Дисней комикс кейіпкері

Глэдстон Гандер – 1948 жылы Уолт Дисней компаниясы жасаған мультфильм кейіпкері. Ол – адам кейпіндегі қаз (еркек құс), ерекше жақсылыққа ие, ол өзі қалаған нәрсенің бәрін алады және оны кез келген зияннан қорғайды. Бұл оның туысы Дональд Дақтың жиі жаман сәттілікке ұшырауынан өзгеше. Глэдстон сонымен қатар Дейзи Дақтың махаббаты үшін Дональдтың қарсыласы болып табылады. Глэдстон өте талғаммен киінеді, көбінесе костюм, галстук-бабочка, федора және аяқ киім киеді. Оның шашы толқынды, ол ақ немесе сары түсті болып бейнеленеді. "Солтүстікке сәттілік" (1949 жылдың желтоқсаны) әңгімесінде оның дауысы қатты әрі тартымды екені айтылады.

Шығу тегі

Гладстон Гандер алғаш рет Уолт Диснейдің комикстері мен әңгімелерінің 88-шы санында (1948 жылғы қаңтар), Карл Баркс жазып, салған «Қысқы тікелей бәс» атты туындымен пайда болды. Онда ол Дональд үйіне қатты суықта, Рождество күні Дональдтың өткен жаздағы бәс тілгенін еске салып келеді: Дональд Рождество күні Frozenbear көлінде жүзе алады немесе үйін Гладстонға береді. Дональд соңында бәс тілгенде жеңіледі, бірақ Гладстон кейіннен Дейзи Дак әшкерелеген өз бәсін жоғалтады, осылайша Дональдтың үйі оған қайтарылады. Баркс Гладстонның мінезін және темпераментін алғашқы пайда болғаннан кейін біртіндеп дамытып, 1948 мен 1953 жылдар аралығында, оның өмір сүруінің алғашқы бес жылында 24 әңгімеде жиі пайдаланды. Алғашқы үш рет пайда болғанда (1948 жылы «Қысқы тікелей бәс», «Гладстон оралады», «Линкстің шалақылығында») ол Дональдтың айнасы ретінде бейнеленді: өрескел мақтанғаш, мүмкін, сәл ғана мақтанкеш, бірақ оның ерекше сәттілігі әлі болмады. «Бәсекелес жағалаушылар» және «Алтыншаштың тәсілі» атты келесі екі әңгімеде Гладстон жай ғана жалқау және тітіркенішті, сондай-ақ ойшау болып көрінеді. Оның сәттілік жолы 1949 жылы «Оңтүстік теңіздерге жарыс!» (Комикстердің наурыз айы, 41-шы саны) атты оқиғалық әңгімесінде басталады. Онда Дональд және оның үш жүзбаласы Скрудж МакДактың Тынық мұхитының шалғайдағы аралында қалып қойғанына сеніп, Дакбургтен құтқару миссиясына аттанады, осылайша олардың ағасының ықыласын жеңіп алуға тырысады. Гладстон да олардың соңынан қуады, бірақ Дональдтың жүзбалаларына түсіндіргендей, ол «сәтті туылғандықтан», ешқандай қиындықсыз олардан гөрі оңайырақ жолмен өтеді. Оның және Дональдтың Дейзиге деген бәсекелестігі «Дональдтың махаббат хаттары» (1949), «Гүлдерге ғашық» (1950) және «Рыцарлық бәсекелестер» (1951) әңгімелерінде, ал Скрудждің мұрагерлері ретінде «Көсеудің үстіндегі мұрагер» (1953) әңгімесінде бекітілді. Содан кейін Баркс кейіпкерді одан әрі дамытуға шамасы келмейтінін сезінді, оны көбінесе жанында болуға лайық емес деп тапты және оны жиі пайдалануын тоқтатты. Бірақ сол кезде Гладстон Қаз әлеміндегі негізгі кейіпкерлердің бірі ретінде орнықты, Америка мен Еуропадағы басқа авторлар мен суретшілер оны жиі пайдаланды. Ол Баркстен басқа суретшімен алғаш рет 1951 жылы пайда болды: Дель Коннелл мен Боб Мурдің «Барлығына сыйлықтар» туындысы. Ол «Үлкен кішкентай кітап» сериясының «Қаздың бақыты» (1969) кітабында басты кейіпкер ретінде көрінеді.

Кейіпкер

Гладстонның сәттілігі мүмкіндіктерге қарсы келеді және оған өзінің пайдасына немесе ләззатына болатын кез келген нәрсені, сондай-ақ кейде әңгімелер сюжетіне байланысты тілектерін орындайды. Бұл жаяу жүргіншілердің қақпасынан әмияндар мен басқа да құнды заттарды табудан бастап, өзендегі қазына картасының бөліктері бірігіп, толық картаны құрауына дейін болуы мүмкін; қазынаның орналасқан жерін ашу. Оның сәттілігі оны кез келген зияннан қорғайды. Кейде ол жағдай оның пайдасына бұрылатынын тіпті білмейді, кейін шатасып, сәттілігі оны тастап кеткендей сезінеді, бірақ ол әрқашан өзімен бірге екенін біледі. Жылдар бойы әртүрлі авторлар мен суретшілер Гладстонның сәттілігін әртүрлі түсіндірді. Баркстің "Солтүстік сәттілігі" әңгімесінде Гладстон: "Мен сәтті жұлдыздың астында тудым, мен істейтін әр нәрсе маған сәттілік әкеледі" дейді. Бұл оның иелігіндегі жылдызшадан оқылған, онда оның бақытты жұлдызы Нептун планетасымен сөз байласып тұрған карта бар. Италиялық комикстерде Гладстонға Фортуна, сәттілік құдайы, оған ғашық болғандықтан сәттілік сыйланады. Дон Розаның "Үштік Дистелфинк белгісі" (1997) әңгімесінде ол Гладстонның 1920 жылы анасы Дафнаның туған күнінде, Үштік Дистелфинк белгісінің қорғауында туғанын, осылайша анасының сәттілігін мұра еткенін қосты. Кейбір әңгімелерде ол сәттілік талисманды, мысалы, сәттілік атжақ немесе қоян аяғын пайдаланады. Бірақ, барлық сәттілігіне қарамастан, Гладстонның мақтанатын жетістіктері мен нақты амбициялары жоқ, себебі ол ұзақ мерзімді жоспарлауға қабілетсіз. Бұл оның қалағанын алу үшін ең аз күш те жұмсауына тура келмейді, өйткені оның сәттілігі соңында оған береді. Сондай-ақ, ол кез келген қиындықтардан сабақ алмайды. Бұл оны өте жалқау етеді; кейде тіпті бір нәрсені қасақана тілеудің өзі қиын жұмыс деп ойлайды және қарапайым өмірдің шынайылығынан ажыратылған. Мұның бәрі оның туысы Скрудж Мак-Баттан өзгеше, ол да мүмкіндіктерді пайдалана алады, бірақ өзіне қолайлы жағдайларды жасау үшін көп еңбек етеді; оның амбициялары оны қозғайды және өзінің күш-жігерімен және тәжірибесімен байлық құрғанына мақтанады. Гладстон керісінше, өзінің күшсіздігімен мақтанады және осы идеалдарға сатқындық жасаса алаңдайды. Бұл туралы алғаш рет Карл Баркстің "Гладстонның қорқынышты құпиясы" (1952 жылдың мамыры) әңгімесінде толық айтылған. Комик суретшісі және жазушысы Дон Роза бұл туралы былай деді: "Гладстон өзінің сәттілігі бере алмайтын нәрсені алу үшін ең аз күш те жұмсамайды, ал жағдай нашарлағанда, бірден жұмыстан кетеді, келесі бұрышта біреу тастап кеткен әмиан күтіп тұрғанына сенімді". Гладстон кез келген жұмысты ашық жек көреді, өзін төмен санап, тіпті өзіне пайдалы болса да, басқаларға көмектесуден тартынады, бұл жұмыс сияқты дейді. Сондай-ақ, өзінің жақсы сәттілігіне байланысты Гладстон көбінесе өте мақтаншыл және қуанғыш болады; әсіресе (және кейбір әңгімелерде тек) өзінің туысы Дональдқа қатысты, ол да оған қиындық тудыруы мүмкін. Осы себептерге байланысты ол Дональдпен қатты бәсекелеседі. Гладстонның үлкен сәттілігі мен туысына мақтануы, Дональдтың өзінің эгосымен және барлық қиындықтарға қарамастан оны жеңе алады деген сенімімен бірігіп, екеуінің қақтығыстары туралы көптеген әңгімелерге негіз салды. Дегенмен, олар кейде бірге жұмыс істеді немесе кем дегенде бір-біріне төзімділік танытты, бірақ бұл сирек кездеседі және оңай бәсекелестікке айналуы мүмкін. Кейде ол өзінің керемет сәттілігіне толық тәуелділігіне наразы болып, Скрудж Мак-Батқа қарсы шығады. Мұндай әңгімелерде Гладстонды жеңудің жалғыз жолы - оның бастапқы оқиғаның алдын ала белгіленген шарттары бойынша жеңіске жетуі, ал кейінірек кейіпкерлер үлкен сыйлықты алады. Карл Баркстің "Алтын түйіршік қайығы" (Скрудж аға #35, 1961 жылдың қыркүйегі) әңгімесінде Гладстон мен Скрудж алтын іздеу байқауында бәсекелесіп жатыр, онда Гладстон Скрудждің өзінің алтынынан жасалған алтын түйіршікті табады. Гладстон түйіршікті тауып жеңіп қайтады, бірақ Скрудж мен оның немерелері одан әлдеқайда үлкен түйіршікті табады, одан қайық жасап, содан кейін цивилизацияға оралады, оның құны Гладстонның табылған алтыннан әлдеқайда жоғары. Дональдпен бәсекелестігінің тағы бір мысалы "Лосось дербисі" (Walt Disney's Comics and Stories #167, 1954 жылдың тамызы) әңгімесінде болды, онда Гладстон ең ірі балықты ұстап, жаңа көлікті жеңіп алады, бірақ Дональд бай магнаттың қызын құтқарып, одан да үлкен көлікті сатып ала алады. Тағы бір мысал - Дональд пен Гладстон табиғат фильміне оператор болып жұмыс істеу үшін бәсекелескен кезде, себебі Дэйзи режиссердің ассистенті болды, Гладстон жұмысқа орналасты, бірақ оған ұнамай, үлкен өрмектерді түсіру үшін батпақтан өтуге мәжбүр болды, ал Дэйзи Америкада Дональдпен қалды. Көбірек басты рөлдегі заманауи әңгімелерде авторлар көбінесе оның жағымсыздығын азайтып, оны көбірек жақындастыруға тырысады. Мысалы, оның жаман тәжірибелерден сабақ алатынын көрсету, тіпті олар ешқашан орындалмаса да, және оның отбасына деген махаббатына көбірек мән беру, тіпті оның осы сезімдерін білдіру қиын болса да. Көптеген әңгімелерде Гладстон Скрудж Мак-Баттың мұрагері болуға лайықты үміткерлердің бірі саналады. Карл Баркстің "Радугадан жоғары мұрагер" (Walt Disney's Comics and Stories #155, 1953 жылдың тамызы) әңгімесінде Скрудж Дональдқа, Гладстонға және Хьюи, Дьюи және Луиге олардың байлығына ең лайықты мұрагер болу үшін оны қалай пайда ететінін анықтау үшін 1000 доллар сыйлайды. Гладстон ақшаны теледидар жинағын сатып алуға жұмсауды ойлайды, бірақ ол ақшаны ағашқа тығып, лотерея билетін табады. Скрудж Гладстон ақшаны көбейтірмегеніне көңіл көншітпейді, бірақ оның әлі де болғанын мойындайды. Хьюи, Дьюи және Луи Скруджтың алаяқтық деп ойлаған нәрсеге ақшаларын инвестициялап, Скруджты ашуландырады. Соңында Скрудж өзіне-өзі: "Мен Гладстон Гандерді мұрагерім деп таңдауым керек! Әлем үшін қандай қорқынышты жаңсақ!" Бірақ көп ұзамай балалардың шешімі ең дұрысы екені дәлелденеді және олар Гладстонның емес, Скрудждың мұрагері болады. Ол Дэйзи Дактың махаббаты үшін Дональдтың қарсыласы. Бұл көбінесе Дэйзи екеуінің қайсысын ұнататынына көз жеткізбейтінін көрсету арқылы бейнеленеді немесе, көбінесе, ол Дональдқа ашуланып, Дональдты қызғану үшін Гладстонмен кездеседі. Заманауи комикстерде бұл махаббат үшбұрышы кейде көбірек азайтылады. Дегенмен, Дэйзи Дақтың мәңгілік ғашығы болса да, Гладстон итальяндық және даттық комикстерде басқа үйрек қыздарына ғашық болған. Олардың бірі - Линда Пейпер, ол Гладстонды баурап алды, оның барлық сәттілігінен бас тартқысы келді, себебі ол бақытсыз және сәтті адамдарды жек көреді. Ол екі комиксте пайда болды. Тағы бірі - Фетер Маллард, ол Гладстон сияқты сәтті, бірақ олар бірге болғанда олардың бақытсыздыққа ұшырауы мүмкін. Италиялық жаңа әңгімелерде Гладстонның қорғаушы құдайы Фортуна жеке тұлға ретінде пайда болады. Ол Энрико Факкини мен Аугусто Маккеттоның 1998 жылдың 24 наурызында жарық көрген "Гастон және Сәттілікке ұшыраған" ("Gladstone and the Struck of Luck") әңгімесінде ерекше көзге түседі. Бұл әңгімеде Құдай өзінің сүйікті үйрегімен кездесу үшін өмірлік бейнеге енеді.

Анимация

Гладстон DuckTales анимациялық сериалында екі рет сөйлейді, оның дауысын Роб Полсен жасайды. Бұл эпизодтарда ол комикстердегідей мақтанға машық емес, көбінесе өз еркіндігіне және аздап ақымақтығына назар аударады. "Бақытқа жететін ақша" эпизодында Гладстон Скрудждің бірінші тиынын ұрлауға тырысқан Магика Де Спелдің бейсана қолданушысы болады. Ол "Доктор Джекилл және мырза МакДак" эпизодында қайта оралады, онда ол кездейсоқ түрде құнды затқа ұсыныс береді. Бұл Скруджді келесі затқа – доктор Джекиллдің формуласы бар сандыққа – ұсыныс жасауға шабыстайды, соның арқасында оқиға басталады. Ол сондай-ақ "Жастың тәтті үйрек" және "Жінептерге дейін" эпизодтарында, сондай-ақ "Егеуқыр үй" сериалының "Күн үшін егеуқыр" эпизодында сөйлемейтін эпизодтарда пайда болады. Гладстон 2000 жылғы "Дональд Дак: Goin' Quackers" видео ойынында Дональдтың Дэйзидің махаббаты үшін бәсекелесінің дәстүрлі рөлінде пайда болады. Әр босс шайқасы басталар алдында Гладстон Дональдты қарсы алады, бірақ әрқашан жарақаттанады: алып құспен қысылып, қирату шармен ғимараттан құлайды, аруақ үйдің түбіне құлайды, тіпті құбыр арқылы Дукбургке қайта жіберіледі. Әр жарақаттан кейін ол бес цент тауып алғанын айтады. Ол сондай-ақ DuckTales қайта жаңартуында пайда болады, алғаш рет "Бақытты Гандердің үйі!" эпизодында көрінеді. Бұл сериалда оның дауысын Пол Ф. Томпкинс жасайды. Бұл сериал оның мінезін комикстердегідей жақындатады, бірақ ол өзінің мақтанғанына шынайы түсініксіз екені айтылады.